Thông tư 151/2025/TT-BTC: Sửa đổi Quy định về Chứng chỉ Bảo hiểm

Tổng quan

Thông tư 151/2025/TT-BTC được Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 31/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 69/2022/TT-BTC ngày 16/11/2022 quy định chi tiết về các loại chứng chỉ trong lĩnh vực bảo hiểm (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 85/2024/TT-BTC).

Phạm vi điều chỉnh

Thông tư này sửa đổi các quy định liên quan đến:

• Chứng chỉ bảo hiểm: Chứng chỉ hành nghề cho nhân viên làm việc trực tiếp trong các công ty bảo hiểm
• Chứng chỉ đại lý bảo hiểm: Chứng chỉ cho cá nhân hoạt động đại lý phân phối sản phẩm bảo hiểm
• Chứng chỉ môi giới bảo hiểm: Chứng chỉ cho cá nhân hoạt động môi giới, tư vấn bảo hiểm độc lập
• Chứng chỉ về phụ trợ bảo hiểm: Chứng chỉ cho các hoạt động hỗ trợ ngành bảo hiểm như định giá, giám định, quản lý rủi ro

Những điểm sửa đổi chính

Thông tư 151/2025/TT-BTC tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý được thiết lập bởi Thông tư 69/2022/TT-BTC và Thông tư 85/2024/TT-BTC, tập trung vào:

Điều kiện cấp chứng chỉ

• Cập nhật yêu cầu về trình độ, kinh nghiệm và đào tạo cho từng loại chứng chỉ
• Làm rõ các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn
• Quy định cụ thể về chương trình đào tạo và thi sát hạch

Quản lý và gia hạn chứng chỉ

• Quy trình gia hạn, cấp lại chứng chỉ khi hết hạn hoặc mất
• Điều kiện duy trì hiệu lực chứng chỉ, bao gồm yêu cầu đào tạo liên tục
• Cơ chế giám sát và kiểm tra tuân thủ của cơ quan quản lý

Thu hồi và đình chỉ chứng chỉ

• Các trường hợp bị thu hồi chứng chỉ do vi phạm quy định pháp luật
• Thủ tục đình chỉ tạm thời và khôi phục chứng chỉ
• Quyền và nghĩa vụ của người bị thu hồi chứng chỉ

Tác động đến doanh nghiệp

Doanh nghiệp bảo hiểm

Các công ty bảo hiểm cần:

• Rà soát toàn bộ nhân sự đảm bảo có chứng chỉ hợp lệ theo quy định mới
• Cập nhật chương trình đào tạo nội bộ phù hợp với tiêu chuẩn mới
• Thiết lập hệ thống quản lý chứng chỉ điện tử và theo dõi thời hạn hiệu lực
• Lập kế hoạch gia hạn, đào tạo bổ túc cho nhân viên trước khi chứng chỉ hết hạn

Doanh nghiệp đại lý và môi giới bảo hiểm

Các công ty đại lý và môi giới bảo hiểm phải:

• Đảm bảo 100% nhân viên tư vấn, bán hàng có chứng chỉ hành nghề hợp lệ
• Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ về quản lý chứng chỉ
• Thiết lập cơ chế giám sát tuân thủ đạo đức nghề nghiệp
• Duy trì hồ sơ chứng minh năng lực và tuân thủ của nhân viên

SME cung cấp dịch vụ phụ trợ bảo hiểm

Các doanh nghiệp SME hoạt động trong lĩnh vực phụ trợ bảo hiểm (định giá, giám định, quản lý rủi ro) cần:

• Nắm rõ yêu cầu chứng chỉ áp dụng cho từng loại hình dịch vụ
• Đầu tư vào đào tạo và phát triển nhân lực theo chuẩn mới
• Tuân thủ nghiêm ngặt quy định về chứng chỉ để duy trì uy tín và khả năng cạnh tranh

Các bước thực hiện tuân thủ

Bước 1: Đánh giá hiện trạng (Trước 01/01/2026)

• Kiểm tra danh sách nhân viên hiện có và tình trạng chứng chỉ
• Xác định những người cần đào tạo, thi lấy chứng chỉ mới hoặc gia hạn
• Đánh giá khoảng cách giữa yêu cầu hiện tại và quy định mới

Bước 2: Lập kế hoạch hành động

• Xây dựng lộ trình đào tạo và thi chứng chỉ cho nhân viên
• Phân bổ ngân sách cho hoạt động đào tạo và sát hạch
• Thiết lập timeline cụ thể cho từng giai đoạn triển khai

Bước 3: Triển khai và giám sát

• Đăng ký nhân viên tham gia các khóa đào tạo được công nhận
• Tổ chức thi nội bộ hoặc đăng ký thi tại cơ quan có thẩm quyền
• Theo dõi tiến độ và kết quả đạt được

Bước 4: Cập nhật quy trình nội bộ

• Xây dựng quy trình quản lý chứng chỉ điện tử
• Thiết lập cơ chế nhắc nhở gia hạn chứng chỉ trước thời hạn
• Tích hợp yêu cầu chứng chỉ vào quy trình tuyển dụng và đào tạo

Xử phạt vi phạm

Theo quy định pháp luật hiện hành, các hành vi vi phạm liên quan đến chứng chỉ bảo hiểm có thể bị xử phạt:

• Hoạt động không có chứng chỉ: Phạt tiền, đình chỉ hoạt động
• Sử dụng chứng chỉ không hợp lệ: Phạt tiền, thu hồi chứng chỉ
• Vi phạm đạo đức nghề nghiệp: Thu hồi chứng chỉ, cấm hành nghề có thời hạn
• Làm giả chứng chỉ: Xử phạt hành chính nghiêm khắc, có thể truy cứu trách nhiệm hình sự

Khuyến nghị cho doanh nghiệp

1. Hành động ngay: Không chờ đến phút chót, bắt đầu rà soát và lập kế hoạch ngay từ bây giờ
2. Đầu tư đào tạo: Coi đào tạo và chứng chỉ như khoản đầu tư dài hạn vào chất lượng dịch vụ
3. Xây dựng văn hóa tuân thủ: Tạo môi trường khuyến khích nhân viên nâng cao trình độ chuyên môn
4. Tận dụng công nghệ: Sử dụng phần mềm quản lý nhân sự để theo dõi chứng chỉ và nhắc nhở tự động
5. Tư vấn chuyên môn: Khi cần thiết, tìm kiếm hỗ trợ từ chuyên gia pháp lý hoặc hiệp hội ngành nghề

Kết luận

Thông tư 151/2025/TT-BTC là một phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng và tính chuyên nghiệp của ngành bảo hiểm Việt Nam. Doanh nghiệp cần chủ động tuân thủ để tránh rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.