Thông tư 20/2026/TT-BCT (ban hành 17/4/2026, hiệu lực từ 02/6/2026) sửa đổi Thông tư 10/2025/TT-BCT về phương pháp tính biểu giá chi phí tránh được áp dụng cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ, chủ yếu là thủy điện nhỏ, khi ký hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Các thay đổi chính gồm: định nghĩa lại mùa mưa và mùa khô theo ranh giới hệ thống điều độ điện lực miền thay vì địa giới hành chính, để không bị ảnh hưởng bởi việc sáp nhập tỉnh; chuyển thẩm quyền từ «cơ quan quản lý nhà nước về điện tại Bộ Công Thương» sang «Cục Điện lực thuộc Bộ Công Thương»; cập nhật Điều 3 mẫu hợp đồng mua bán điện; và ban hành lại toàn bộ phương pháp tính giá (thay Phụ lục II) gồm chi phí điện năng tránh được, tổn thất truyền tải tránh được và giá công suất tránh được.
Đây là quy định chuyên ngành năng lượng dành cho chủ đầu tư, vận hành nhà máy điện tái tạo nhỏ và EVN, không có nội dung liên quan đến thuế GTGT, thuế TNDN, hóa đơn điện tử, chuẩn mực kế toán, lao động hay hải quan nên ít liên quan trực tiếp đến phần lớn doanh nghiệp SME và kế toán viên là đối tượng chính của RegHub.
Tổng quan
Thông tư số 20/2026/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 17/4/2026, có hiệu lực từ ngày 02/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 10/2025/TT-BCT ngày 01/02/2025 quy định phương pháp xác định và nguyên tắc áp dụng biểu giá chi phí tránh được cho các nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ (chủ yếu là thủy điện nhỏ) và nội dung chính của hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Các nội dung sửa đổi chính
- Định nghĩa lại ranh giới mùa mưa và mùa khô theo ba miền Bắc, Trung, Nam; ranh giới miền được xác định theo hệ thống điều độ điện lực miền (theo Quy định điều độ, vận hành hệ thống điện quốc gia) thay vì địa giới hành chính, nhằm không bị ảnh hưởng khi sáp nhập hoặc điều chỉnh địa giới hành chính cấp tỉnh.
- Thay cụm từ «Cơ quan quản lý nhà nước về điện tại Bộ Công Thương» bằng «Cục Điện lực thuộc Bộ Công Thương» tại nhiều điều khoản của Thông tư 10/2025/TT-BCT và tại hợp đồng mẫu, xác định rõ đầu mối thẩm quyền quyết định biểu giá và giải quyết vướng mắc.
- Sửa đổi Điều 3 mẫu hợp đồng mua bán điện tại Phụ lục IV: thời hạn hợp đồng vẫn là 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại, bổ sung nghĩa vụ của hai bên trong việc lập hóa đơn lần cuối, điều chỉnh hóa đơn và thanh toán khi hợp đồng chấm dứt.
- Ban hành Phụ lục mới thay thế Phụ lục II, quy định chi tiết phương pháp tính: (1) chi phí điện năng tránh được dựa trên chi phí biến đổi của các nhà máy nhiệt điện trong hệ thống; (2) tổn thất truyền tải tránh được theo luồng công suất trên đường dây 500kV giữa ba miền; (3) giá công suất tránh được, tính theo chi phí đầu tư và vận hành của một nhà máy nhiệt điện tua-bin khí chu trình hỗn hợp (CCGT) tham chiếu.
Điều khoản chuyển tiếp
- Nhà máy thủy điện nhỏ hoặc cụm thủy điện bậc thang đã ký hợp đồng mua bán điện theo biểu giá trước thời điểm sáp nhập hoặc điều chỉnh địa giới hành chính cấp tỉnh tiếp tục áp dụng biểu giá theo miền hoặc địa bàn đã được xác định trong hợp đồng cũ.
- Nếu quy định mới về quy mô công suất nhà máy thủy điện nhỏ (thay thế Quyết định số 2394/QĐ-BCN năm 2006) khiến một dự án không còn thuộc phạm vi áp dụng của Thông tư, dự án đó vẫn được quyền lựa chọn áp dụng biểu giá chi phí tránh được hoặc tham gia thị trường điện, với điều kiện đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, thuộc quy hoạch phát triển điện lực và đưa vào vận hành thương mại trong vòng 5 năm kể từ ngày quy định mới có hiệu lực. Một khi đã chọn tham gia thị trường điện thì không được quay lại áp dụng biểu giá chi phí tránh được.
- Trường hợp bất khả kháng (bão, lũ lụt, động đất, sạt lở) buộc nhà máy phải dừng hoặc ngừng phát điện, hai bên có thể thỏa thuận gia hạn thời gian hợp đồng tương ứng với thời gian dừng máy để khắc phục sự cố, miễn tổng thời gian phát điện không vượt quá 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại. Giá điện trong thời gian gia hạn áp dụng theo biểu giá chi phí tránh được tại thời điểm đó.
- Nhà máy đã ký hợp đồng trước ngày Thông tư có hiệu lực tiếp tục áp dụng quy định về mùa mưa, mùa khô theo hợp đồng đã ký.
Đối tượng chịu tác động
Thông tư áp dụng cho các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy điện năng lượng tái tạo nhỏ (chủ yếu là thủy điện nhỏ) đang hoặc dự kiến ký hợp đồng mua bán điện theo biểu giá chi phí tránh được với EVN, cùng với Cục Điện lực và Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện. Đây là quy định chuyên ngành năng lượng, tập trung vào cơ chế định giá điện và hợp đồng mua bán điện, không liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, hóa đơn điện tử, chuẩn mực kế toán, lao động hay hải quan.
Hiệu lực
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 02 tháng 6 năm 2026.