Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 (văn bản hợp nhất)

Tổng quan

Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 được Quốc hội ban hành ngày 27/6/2025, có hiệu lực từ ngày 01/10/2025. Đây là văn bản hợp nhất số 05/VBHN-VPQH, tích hợp các nội dung sửa đổi, bổ sung bởi:

• Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15 (ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026)
• Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 (ngày 11/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026)

Luật thay thế toàn diện khung pháp lý về khoa học, công nghệ và bổ sung khái niệm mới «đổi mới sáng tạo» vào phạm vi điều chỉnh, hướng tới xác định doanh nghiệp là trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia.

Phạm vi, nguyên tắc và định hướng chính sách

Luật áp dụng cho mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam hoặc có quyền, nghĩa vụ liên quan theo pháp luật Việt Nam (Điều 1, 2). Nhà nước quản lý chủ yếu theo nguyên tắc «hậu kiểm», không can thiệp vào phương pháp, quy trình thực hiện, chỉ áp dụng «tiền kiểm» khi thực sự cần thiết (Điều 5).

Định hướng chính sách nổi bật gồm: ưu đãi thuế và hỗ trợ lãi suất vay cho doanh nghiệp đầu tư R&D; thành lập quỹ chuyên biệt có vốn nhà nước; khuyến khích đầu tư mạo hiểm và cơ chế chia sẻ rủi ro; ưu tiên nguồn lực cho công nghệ chiến lược (Điều 6).

Cơ chế chấp nhận rủi ro và thử nghiệm có kiểm soát (sandbox)

Điều 9 cho phép loại trừ trách nhiệm hành chính, miễn trách nhiệm dân sự đối với tổ chức, cá nhân thực hiện nghiên cứu khoa học nếu đã tuân thủ đầy đủ quy trình và không gian lận, dù kết quả không đạt mục tiêu.

Điều 21 thiết lập cơ chế «thử nghiệm có kiểm soát»: cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ, quy trình, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới mà pháp luật chưa quy định hoặc khác với quy định hiện hành, trong phạm vi, thời gian, không gian giới hạn. Thời hạn thử nghiệm tối đa 3 năm, được gia hạn 1 lần không quá 3 năm. Việc cho phép phải công khai, minh bạch về tiêu chí xét duyệt và bình đẳng giữa các doanh nghiệp đăng ký.

Ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp (Điều 34-41)

Đây là nhóm điều khoản có tác động trực tiếp nhất đến doanh nghiệp:

• Điều 34: Nhà nước tài trợ nhiệm vụ thúc đẩy vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ thống đổi mới sáng tạo; áp dụng chính sách ưu đãi tài chính, thuế, đất đai, đấu thầu, tín dụng cho doanh nghiệp làm R&D.
• Điều 35: Chi phí doanh nghiệp tài trợ hoặc chi trực tiếp cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, theo tỷ lệ phần trăm ưu đãi trên chi phí thực tế - Chính phủ sẽ quy định chi tiết tỷ lệ này.
• Điều 36: Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư phát triển công nghệ chiến lược thông qua đầu tư hạ tầng dùng chung, dự án PPP, đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ.
• Điều 37: Tổ chức ngoài công lập (doanh nghiệp ngoài nhà nước, viện nghiên cứu tư nhân...) được bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng với chính sách, nguồn lực hỗ trợ nhà nước, kể cả ưu đãi thuế, tín dụng, đất đai, đầu tư mạo hiểm như tổ chức công lập.
• Điều 39: Doanh nghiệp khoa học và công nghệ được ưu tiên thuê đất, hạ tầng tại khu công nghiệp/khu công nghệ cao, sử dụng phòng thí nghiệm dùng chung, hỗ trợ xúc tiến thương mại.
• Điều 40: Thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia (vốn điều lệ từ ngân sách) và quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương (do UBND cấp tỉnh quyết định) để đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Quỹ hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro có kiểm soát, không yêu cầu bảo toàn vốn theo từng năm/dự án.
• Điều 41: Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam được tổ chức sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư cá nhân được công nhận.

Điều 43 quy định tổ chức khoa học và công nghệ (kể cả tổ chức có vốn nước ngoài đặt trụ sở tại Việt Nam) được ưu tiên hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, và có quyền chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Xây dựng tổ chức khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Điều 42-45)

Chương V quy định các loại hình tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này: viện, trung tâm nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học, bệnh viện có chức năng nghiên cứu, tổ chức dịch vụ khoa học công nghệ. Điều kiện thành lập gồm điều lệ hợp pháp, nhân lực và cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu; tổ chức có vốn nước ngoài phải bảo đảm quốc phòng, an ninh và được phép đặt trụ sở tại Việt Nam. Tổ chức khoa học công nghệ được tự chủ, tự chịu trách nhiệm, được đăng ký kinh doanh và chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Lưu ý về nguồn tư liệu

Bản tóm tắt này dựa trên nội dung văn bản hợp nhất số 05/VBHN-VPQH đăng Công báo số 117 (20/02/2026), bao phủ đầy đủ Chương I (Quy định chung), Chương II (Biện pháp quản lý nhà nước, gồm sandbox), phần đầu Chương III-IV (ưu đãi cho doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm, sàn chứng khoán chuyên biệt) và phần đầu Chương V (tổ chức khoa học công nghệ, đến Điều 45). Nguồn tư liệu cung cấp bị cắt ở giữa Điều 45; các chương sau (nếu có, ví dụ về nhân lực, sở hữu trí tuệ, điều khoản thi hành chi tiết) không nằm trong phạm vi văn bản gốc được cung cấp cho bản tóm tắt này.