Văn bản hợp nhất số 11/VBHN-BTC: Giám sát tuân thủ của UBCKNN đối với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và VSDC

Tổng quan

Văn bản hợp nhất số 11/VBHN-BTC do Bộ Tài chính ban hành, hợp nhất Thông tư số 06/2022/TT-BTC ngày 08/02/2022 (có hiệu lực từ 24/03/2022) với nội dung sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 138/2025/TT-BTC ngày 30/12/2025 (có hiệu lực từ 01/03/2026). Văn bản hợp nhất không thay thế hai Thông tư gốc, chỉ nhằm mục đích tra cứu thuận tiện. Nội dung hướng dẫn công tác giám sát tuân thủ của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đối với hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (SGDCKVN) và công ty con (Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh - HOSE, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội - HNX), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) và công ty con.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư áp dụng đối với việc UBCKNN giám sát sự tuân thủ pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán của SGDCKVN và công ty con (HOSE, HNX) trong tổ chức, thực hiện nghiệp vụ chứng khoán, cũng như của VSDC và công ty con.

Quyền hạn và trách nhiệm của UBCKNN

UBCKNN có các quyền hạn sau đối với SGDCKVN, HOSE, HNX và VSDC:

• Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật về giám sát tuân thủ, ban hành văn bản hướng dẫn chuyên môn theo thẩm quyền.
• Chấp thuận quy chế nghiệp vụ của SGDCKVN và VSDC; yêu cầu sửa đổi quy chế khi cần thiết.
• Thực hiện giám sát tuân thủ pháp luật chứng khoán trong hoạt động nghiệp vụ của các tổ chức nêu trên.
• Đình chỉ, hủy bỏ quyết định liên quan đến hoạt động nghiệp vụ; chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ cần thiết để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
• Lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra giám sát tuân thủ hàng năm; tổ chức thanh tra định kỳ hoặc kiểm tra đột xuất khi cần thiết.
• Xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi phạm pháp luật chứng khoán.
• Báo cáo Bộ Tài chính kết quả giám sát tuân thủ theo yêu cầu.

Phương thức giám sát

UBCKNN giám sát tuân thủ dựa trên: (i) báo cáo định kỳ và bất thường của SGDCKVN, HOSE, HNX, VSDC; (ii) phản ánh của tổ chức, cá nhân trên thị trường và nguồn tin đại chúng; (iii) kế hoạch thanh tra, kiểm tra định kỳ hàng năm; và (iv) kiểm tra đột xuất khi cần thiết.

Nghĩa vụ của SGDCKVN, HOSE, HNX và VSDC

Các tổ chức này có nghĩa vụ: chịu sự kiểm tra, giám sát của UBCKNN; báo cáo giải trình và kế hoạch khắc phục đối với kết luận, kiến nghị của UBCKNN; kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật khi cần; thực hiện chế độ báo cáo theo quy định và phân cấp nghĩa vụ báo cáo cho đơn vị trực thuộc (HOSE, HNX báo cáo qua SGDCKVN); lưu trữ, bảo mật hồ sơ, dữ liệu nghiệp vụ và cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin theo yêu cầu của UBCKNN.

Nội dung giám sát tuân thủ

Giám sát ban hành văn bản và tuyên truyền

UBCKNN giám sát việc ban hành, sửa đổi, hủy bỏ quy chế và văn bản khác điều chỉnh hoạt động nghiệp vụ của SGDCKVN và công ty con, cũng như công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức chứng khoán cho nhà đầu tư.

Đối với SGDCKVN

Giám sát bao gồm: xây dựng và ban hành quy chế niêm yết, giao dịch, công bố thông tin, thành viên; tổ chức thị trường giao dịch; chấp thuận, hủy bỏ tư cách thành viên và xử lý vi phạm của thành viên; nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin của SGDCKVN; giám sát chung hoạt động giao dịch, giao dịch liên thị trường, công bố thông tin của tổ chức niêm yết/đăng ký giao dịch và nhà đầu tư; bảo đảm thị trường vận hành liên tục, công khai, công bằng, an toàn; kiểm soát tuân thủ nội bộ; lưu trữ hồ sơ nghiệp vụ.

Đối với HOSE và HNX

Giám sát bao gồm: tổ chức, vận hành thị trường giao dịch trong phạm vi được giao; nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin; giám sát giao dịch chứng khoán và công bố thông tin của tổ chức niêm yết/đăng ký giao dịch; cảnh báo, kiểm soát, hạn chế giao dịch; chấp thuận, thay đổi, hủy bỏ niêm yết hoặc đăng ký giao dịch; kiểm tra, xử lý vi phạm của tổ chức niêm yết theo quy chế của SGDCKVN.

Chế độ báo cáo định kỳ

Thông tư kèm theo các phụ lục quy định mẫu báo cáo định kỳ tháng mà SGDCKVN, HOSE, HNX và VSDC phải nộp UBCKNN, bao gồm số liệu về xử lý hồ sơ niêm yết, đăng ký giao dịch, xử lý vi phạm của tổ chức niêm yết, cổ đông lớn và người nội bộ, hoạt động đấu giá và trung gian hòa giải, giám sát giao dịch chứng khoán, đăng ký và lưu ký chứng khoán, quản lý thành viên của VSDC. Đây là các biểu mẫu thống kê nội bộ phục vụ công tác giám sát, không phải nghĩa vụ mới đối với doanh nghiệp bên ngoài thị trường chứng khoán.

Điểm sửa đổi theo Thông tư 138/2025/TT-BTC

Thông tư 138/2025/TT-BTC sửa đổi căn cứ ban hành, dẫn chiếu Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 được sửa đổi bởi Luật số 56/2024/QH15 và Nghị định số 29/2025/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định số 166/2025/NĐ-CP) quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính. Về nội dung, Thông tư thay thế cụm từ «Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và các công ty con» bằng «Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và công ty con», mở rộng phạm vi áp dụng và nghĩa vụ báo cáo của VSDC sang cả công ty con của VSDC, sửa đổi một số khoản tại các Điều 2, 6, 8, 9, sửa đổi, bổ sung Điều 11 (giám sát hoạt động nghiệp vụ của VSDC) và thay thế phụ lục mẫu báo cáo định kỳ tháng của SGDCKVN (Phụ lục I bằng Phụ lục III) và của VSDC (Phụ lục II bằng Phụ lục IV).

Hiệu lực thi hành

Thông tư số 06/2022/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 24/03/2022. Các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 138/2025/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/03/2026.