Ngày 05/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 310/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung Nghị định số 45/2020/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử (đã qua các lần sửa đổi bởi Nghị định 68/2024, 69/2024 và 118/2025/NĐ-CP). Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký, 05/8/2026. Điểm đáng chú ý nhất với doanh nghiệp và cá nhân là việc đơn giản hóa khâu nộp hồ sơ trực tuyến: nếu tổ chức, cá nhân đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thì không phải ký số vào biểu mẫu điện tử tương tác, trừ khi pháp luật chuyên ngành có quy định khác. Nghị định cũng khái niệm hóa "tài khoản giao dịch điện tử" như một danh tính điện tử dùng để đăng nhập hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời buộc các cơ quan phải tăng cường tái sử dụng dữ liệu đã có (từ Cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành) để cắt giảm giấy tờ, thành phần hồ sơ mà tổ chức, cá nhân phải nộp lại. Nghị định quy định lại quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ điện tử, tiêu chí để một thủ tục hành chính đủ điều kiện triển khai hoàn toàn trên môi trường điện tử, và trách nhiệm số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính từ bản giấy sang điện tử. Nghị định cũng cập nhật thẩm quyền theo mô hình chính quyền hai cấp (cấp tỉnh, cấp xã) và phân công lại nhiệm vụ giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ (thay cho Văn phòng Chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông trước đây) trong việc vận hành Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây là nghị định mang tính quy trình - áp dụng cho MỌI thủ tục hành chính nộp trực tuyến (đăng ký doanh nghiệp, cấp phép, thuế, đất đai...), không riêng lĩnh vực nào. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên lưu ý điểm giảm yêu cầu chữ ký số khi đã đăng nhập VNeID mức 2, vì có thể rút ngắn thời gian và chi phí khi nộp hồ sơ hành chính trực tuyến.
Nghị định số 310/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 05/8/2026 và có hiệu lực cùng ngày, sửa đổi, bổ sung Nghị định số 45/2020/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) trên môi trường điện tử. Đây là lần sửa đổi thứ tư của Nghị định 45/2020, sau các Nghị định 68/2024, 69/2024 và 118/2025/NĐ-CP.
Nghị định cập nhật danh sách "cơ quan có thẩm quyền" giải quyết TTHC cho phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp hiện nay, bao gồm: các bộ, cơ quan ngang bộ, cục/vụ trực thuộc; cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự Việt Nam ở nước ngoài; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã cùng các cơ quan chuyên môn trực thuộc; ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao.
Nghị định định nghĩa lại "tài khoản giao dịch điện tử" là danh tính điện tử do hệ thống định danh và xác thực điện tử tạo lập, dùng để đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết TTHC.
Điểm thay đổi quan trọng nhất: tổ chức, cá nhân đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (qua Cổng DVCQG hoặc VNeID) thì không phải ký số vào biểu mẫu điện tử tương tác, trừ khi pháp luật chuyên ngành yêu cầu khác. Hệ thống đã kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia/chuyên ngành phải tự động khai thác, tái sử dụng hồ sơ đã lưu trữ để người nộp kiểm tra lại trước khi nộp, thay vì phải nhập lại từ đầu.
Quy trình được viết lại theo hướng: Cổng DVCQG kiểm tra kỹ thuật tự động và phản hồi xác nhận ngay khi nộp thành công; cán bộ, công chức tiếp nhận kiểm tra tính chính xác thông tin qua kết nối cơ sở dữ liệu, kiểm tra chữ ký số/chữ ký điện tử, và tra cứu dữ liệu sẵn có để không yêu cầu nộp lại giấy tờ đã có trong hệ thống. Hồ sơ sau khi xác nhận được lưu vào Kho quản lý dữ liệu điện tử của tổ chức, cá nhân.
TTHC được cung cấp trên môi trường điện tử khi: cấu phần TTHC đáp ứng yêu cầu dịch vụ công trực tuyến; đã tái cấu trúc quy trình dựa trên dữ liệu (biểu mẫu tương tác cắt giảm thông tin phải điền, tái sử dụng hồ sơ đã số hóa, tích hợp thanh toán trực tuyến với TTHC có nghĩa vụ tài chính); sẵn sàng hạ tầng, dữ liệu; đã kiểm thử kỹ thuật và trải nghiệm người dùng trước khi vận hành chính thức.
Cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu phải công bố dữ liệu, hướng dẫn kết nối khai thác để thay thế thành phần hồ sơ; các bộ, UBND cấp tỉnh phải rà soát TTHC thuộc phạm vi quản lý, tái cấu trúc quy trình để cắt giảm hồ sơ dựa trên dữ liệu đã công bố, và công khai TTHC đã tái cấu trúc trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC.
Kết quả TTHC đang lưu trữ bằng bản giấy phải được số hóa (sao chụp thành tệp tin, bóc tách dữ liệu, hoặc chuyển đổi nội dung sang dữ liệu điện tử) để lưu vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu liên quan.
Nghị định phân công lại nhiệm vụ: Bộ Tư pháp chủ trì hướng dẫn tiêu chí đánh giá chất lượng phục vụ, số hóa kết quả TTHC, tái cấu trúc quy trình (thay vai trò trước đây của Văn phòng Chính phủ). Bộ Công an chủ trì xây dựng, vận hành, bảo đảm an ninh mạng cho Cổng DVCQG và hướng dẫn kết nối dữ liệu. Các bộ, UBND cấp tỉnh, cấp xã có trách nhiệm ban hành kế hoạch số hóa, tổ chức tiếp nhận và giải quyết TTHC trên hệ thống, cùng kế hoạch truyền thông và báo cáo định kỳ.
Nghị định thay thế các dẫn chiếu đến Nghị định 61/2018/NĐ-CP (cơ chế một cửa cũ) bằng Nghị định 118/2025/NĐ-CP; thay "Hệ thống thông tin một cửa điện tử cấp bộ, cấp tỉnh" bằng "Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính"; thay "Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương" bằng "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh"; và bãi bỏ một số cụm từ liên quan đến Bảo hiểm xã hội Việt Nam tại một số điều khoản.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 05/8/2026. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành.
