Nghị định 386/2026/NĐ-CP: cơ chế đột phá cho hoạt động sáng tạo, khai thác dữ liệu quốc gia

Nghị định 386/2026/NĐ-CP: cơ chế đột phá cho hoạt động sáng tạo, khai thác dữ liệu quốc gia

Ngày ban hành: 12/10/2026 (đăng Công báo số 560 ngày 23/10/2026)
Hiệu lực: đoạn văn bản được cung cấp không nêu ngày hiệu lực; cần kiểm tra điều khoản thi hành trong bản đầy đủ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định quy định cơ chế đột phá cho:

• Hoạt động sáng tạo, khai thác dữ liệu quốc gia (thu hút chuyên gia, tài năng trẻ, sáng kiến; tiếp cận, khai thác dữ liệu; tài chính và đầu tư mạo hiểm; không gian đổi mới sáng tạo dữ liệu; sản phẩm, dịch vụ dữ liệu, kinh tế dữ liệu)
• Hoạt động sáng tạo, khai thác dữ liệu tại Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm dữ liệu quốc gia

Đối tượng áp dụng: Trung tâm nói trên, và cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam, nước ngoài có liên quan tới hoạt động đổi mới sáng tạo, khai thác dữ liệu tại Việt Nam.

Chuyên gia và tài năng trẻ

• Chuyên gia dữ liệu: có trình độ, kinh nghiệm, công trình, sản phẩm, giải pháp, sáng chế... được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, tổ chức nghề nghiệp, cơ sở nghiên cứu, đào tạo hoặc doanh nghiệp công nghệ uy tín xác nhận, thuộc lĩnh vực dữ liệu, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, an ninh dữ liệu.
• Tài năng trẻ: công dân Việt Nam từ đủ 16 đến 35 tuổi, có thành tích, giải thưởng uy tín hoặc công trình, sản phẩm, dự án khởi nghiệp sáng tạo có tiềm năng ứng dụng, thương mại hóa.

Ưu đãi (một hoặc một số): tuyển dụng, ký hợp đồng từ đủ 18 tuổi; thù lao, thưởng, quyền lợi tương xứng; chủ trì hoặc tham gia đồng thời nhiều nhiệm vụ; người từ 16 đến dưới 18 tuổi được áp dụng cơ chế phát hiện, đào tạo, ươm tạo. Cơ quan, tổ chức được áp dụng thỏa thuận đặc thù về lương, thưởng, sở hữu trí tuệ, phân chia lợi ích; mức thu nhập do người đứng đầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền phê duyệt sau khi có ý kiến bộ phận chuyên môn hoặc hội đồng. Về thuế, chuyên gia, tài năng trẻ được hưởng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân tốt nhất theo pháp luật về thuế và áp dụng quy định miễn thuế thu nhập cá nhân tương tự quy định về chính sách tài chính trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Người hưởng ưu đãi phải có cam kết về nhiệm vụ, sản phẩm, kết quả đầu ra, tiến độ.

Sáng kiến đột phá

Sáng kiến phải có tính mới, khả năng tạo tác động lớn và đáp ứng một trong các tiêu chí: giải pháp, mô hình mới hoặc cải tiến đáng kể; giải quyết vấn đề cấp thiết; khả năng mở rộng, hình thành hệ sinh thái; khả năng thương mại hóa; hình thành sản phẩm, dịch vụ dữ liệu mới.

Hình thức thu hút: tiếp nhận thường xuyên trên môi trường điện tử; công bố bài toán lớn để đặt hàng; chương trình tìm kiếm sáng kiến, cuộc thi, ươm tạo; tuyển chọn trực tiếp; hình thức khác.

Hồ sơ nộp điện tử. Cơ quan tiếp nhận hoàn thành tuyển chọn trong không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ; nếu cần đánh giá chuyên môn, thẩm định độc lập thì có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày làm việc và phải thông báo lý do.

Ưu đãi khai thác dữ liệu

Cá nhân, nhóm cá nhân có sáng kiến đột phá hoặc nguyên mẫu sản phẩm dữ liệu:

• Hỗ trợ 100% chi phí khai thác, sử dụng dữ liệu dùng chung và dữ liệu khác được phép khai thác trong 24 tháng
• Tối đa 70% chi phí hoàn thiện nguyên mẫu, chuẩn hóa dữ liệu..., không quá 500 triệu đồng/dự án/năm, tối đa 2 năm
• 100% chi phí môi trường xử lý dữ liệu an toàn, công cụ thử nghiệm, không gian làm việc số, không quá 200 triệu đồng/dự án/năm
• Ưu tiên giải quyết hồ sơ khai thác dữ liệu trong thời hạn tại Điều 13; cấp tài khoản cá nhân định danh truy cập từ xa

Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ:

• 100% phí khai thác dữ liệu dùng chung và dữ liệu khác được phép khai thác trong 36 tháng
• Tối đa 70% chi phí hoàn thiện sản phẩm, tích hợp dữ liệu, đánh giá tuân thủ..., không quá 1 tỷ đồng/dự án/năm, tối đa 3 năm
• Tối đa 50% chi phí thuê hạ tầng tính toán, điện toán đám mây, môi trường thử nghiệm, khu làm việc chung, không quá 20 triệu đồng/tháng/doanh nghiệp, tối đa 36 tháng
• Tối đa 70% chi phí tư vấn sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, thương mại hóa, không quá 300 triệu đồng/doanh nghiệp/năm
• Ưu tiên tham gia thử nghiệm có kiểm soát, đặt hàng nghiên cứu, xúc tiến đầu tư; được cấp quyền truy cập từ xa

Nghị định còn có mức riêng cho tổ chức, cá nhân đã có sản phẩm đang hoạt động, tổ chức khoa học và công nghệ, cơ sở giáo dục đại học, nhà khoa học và tổ chức ươm tạo (Điều 8, Điều 14). Chủ thể thuộc nhiều nhóm chỉ được áp dụng 01 mức ưu đãi cao nhất, không cộng dồn.

Quy trình khai thác dữ liệu

• Nguyên tắc: một lần khai báo, một lần thẩm định, một đầu mối giải quyết; thực hiện hoàn toàn bằng phương thức điện tử.
• Nội dung yêu cầu: định danh chủ thể, mục đích, phạm vi, loại dữ liệu, thời hạn, căn cứ, phương án bảo vệ dữ liệu (với dữ liệu có điều kiện hoặc cần bảo vệ).
• Cơ quan tiếp nhận chỉ được yêu cầu bổ sung thông tin; hết 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận mà không có đề nghị bổ sung thì yêu cầu được coi là hợp lệ.
• Thời gian giải quyết tối đa kể từ khi hợp lệ: 24 giờ (gói dữ liệu chuẩn có điều kiện tự động); 03 ngày làm việc (dữ liệu dùng chung, kiểm tra thông thường); 07 ngày làm việc (cần ẩn danh, khử nhận dạng, môi trường an toàn hoặc lấy ý kiến cơ quan phối hợp); 10 ngày làm việc (đặc biệt phức tạp, gia hạn một lần, thông báo điện tử nêu lý do).
• Cơ quan nhà nước không được yêu cầu nộp bản giấy đối với tài liệu đã có bản điện tử hợp lệ, hoặc nộp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước.

Vườn ươm dữ liệu quốc gia

Vườn ươm thuộc Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu, cung cấp dữ liệu, hỗ trợ ý tưởng, công nghệ, hạ tầng, tài chính, đào tạo, tư vấn, kết nối để phát triển, thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ dữ liệu.

Đối tượng tham gia (xác định qua hợp đồng, thỏa thuận hợp tác): doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo (hoạt động không quá 05 năm kể từ lần đầu được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, chưa chào bán chứng khoán ra công chúng đối với công ty cổ phần, hoạt động trong lĩnh vực dữ liệu và công nghệ số); tổ chức khoa học và công nghệ; chuyên gia, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước; đối tượng khác theo tiêu chí do Bộ trưởng Bộ Công an quyết định.

Ưu đãi: các ưu đãi tại Nghị định; cá nhân hưởng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân tốt nhất và doanh nghiệp hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp tốt nhất theo pháp luật về thuế, kèm quy định miễn thuế tương tự chính sách tài chính trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; ưu tiên tiếp cận bộ dữ liệu được phép chia sẻ; ưu đãi hạ tầng dùng chung; hỗ trợ chi phí thử nghiệm, đánh giá; chuyển tiếp sang mua sắm công, thương mại hóa; ưu đãi huy động vốn, nhân lực. Mức hỗ trợ cụ thể được xác định trong phương án do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Miễn, loại trừ trách nhiệm pháp lý với các rủi ro khách quan (thử nghiệm công nghệ chưa có tiền lệ, thay đổi chính sách, rủi ro kỹ thuật, sự cố an toàn dữ liệu ngoài ý muốn) khi đã thực hiện đầy đủ biện pháp phòng ngừa, không cố ý vi phạm, không vụ lợi, đúng cam kết; không áp dụng với trách nhiệm bồi thường cho bên thứ ba do vi phạm hợp đồng hoặc pháp luật.

Trách nhiệm làm giàu dữ liệu: chuẩn hóa, làm sạch, gắn nhãn, bổ sung siêu dữ liệu; chia sẻ cho Trung tâm kết quả xử lý theo quy chế của Trung tâm (trừ khi luật có quy định khác); tuân thủ pháp luật về dữ liệu, dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước, an ninh mạng. Trung tâm phải bảo mật thông tin, bí mật kinh doanh và không dùng dữ liệu được chia sẻ để phát triển sản phẩm cạnh tranh trực tiếp, trừ khi chủ thể đồng ý bằng văn bản.

Hoàn thành chương trình: cấp Giấy chứng nhận trong 15 ngày làm việc kể từ khi Trung tâm nhận đủ hồ sơ; đưa vào danh mục dự án đủ điều kiện trong 10 ngày làm việc kể từ ngày cấp, danh mục công bố trên cổng thông tin của Trung tâm.

Không gian đổi mới sáng tạo dữ liệu

Gồm không gian vật lý (khu làm việc chung, phòng nghiên cứu, khu thử nghiệm...) và không gian mạng (cổng đổi mới sáng tạo dữ liệu quốc gia, môi trường xử lý dữ liệu an toàn, hạ tầng điện toán...). Cá nhân, nhóm cá nhân có sáng kiến đột phá hoặc nguyên mẫu được bố trí không gian thực tối đa 10 m²/dự án hoặc hỗ trợ tối đa 15 triệu đồng/tháng/dự án, tối đa 24 tháng.

Bảo vệ dữ liệu và xử lý vi phạm

• Bảo vệ dữ liệu trong thu thập, lưu trữ, xử lý, khai thác; dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh thực hiện theo pháp luật chuyên ngành; ưu tiên cung cấp dữ liệu ẩn danh, khử nhận dạng, tổng hợp hoặc trong môi trường xử lý an toàn.
• Vi phạm điều kiện khai thác bị đình chỉ hoặc thu hồi quyền khai thác và bị xử lý theo pháp luật.
• Người khai thác phải thông báo sự cố, lưu nhật ký (log) toàn bộ quá trình, hoàn trả, xóa hoặc tiêu hủy dữ liệu khi hết mục đích hoặc hết thời hạn, chấp hành thanh tra, kiểm tra, nộp lại lợi ích thu được từ vi phạm và bồi thường thiệt hại nếu có.

Nguồn kinh phí

Ngân sách nhà nước chi cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Quỹ phát triển dữ liệu quốc gia và các quỹ khác, nguồn tài trợ, viện trợ, hợp tác công tư và các nguồn hợp pháp khác.