Ngày 31/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 99/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 44/2024/NĐ-CP quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ (đường, cầu, hầm, bến bãi, trạm thu phí...). Thay đổi lớn nhất là cơ cấu lại thẩm quyền quản lý theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp: cơ quan quản lý đường bộ và cơ quan, đơn vị quản lý tài sản nay được xác định ở ba cấp là trung ương (Bộ Xây dựng), cấp tỉnh và cấp xã, thay cho cấp huyện đã bị bãi bỏ trước đó. Nghị định sửa đổi quy trình giao tài sản, thẩm quyền phê duyệt các Đề án chuyển nhượng quyền thu phí sử dụng tài sản, cho thuê quyền khai thác tài sản và chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản đường bộ. Đáng chú ý với doanh nghiệp muốn tham gia đấu giá các quyền này: phải đáp ứng điều kiện năng lực tài chính (doanh thu, lợi nhuận trước thuế tối thiểu 2 năm liền kề theo báo cáo tài chính đã kiểm toán), ký quỹ bảo đảm thực hiện hợp đồng bằng 5% tổng giá trị hợp đồng hoặc bảo lãnh ngân hàng tương đương, và cơ chế nộp bổ sung 50% phần doanh thu vượt 125% so với doanh thu dự kiến khi khai thác thực tế vượt kế hoạch. Toàn bộ số tiền thu được từ các giao dịch này (sau khi trừ chi phí liên quan) phải nộp vào ngân sách nhà nước. Đây là văn bản mang tính chất tổ chức lại thẩm quyền quản lý tài sản công và quy trình đấu giá, nhượng quyền khai thác hạ tầng đường bộ, chủ yếu tác động đến các cơ quan nhà nước quản lý đường bộ và các doanh nghiệp/nhà đầu tư tham gia đấu giá quyền thu phí, quyền khai thác hoặc các dự án đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực hạ tầng giao thông. Nghị định không quy định về thuế, kế toán, hóa đơn điện tử, IFRS, lao động hay hải quan nên ít có tác động trực tiếp đến phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ, trừ khi doanh nghiệp có hoạt động lắp đặt công trình viễn thông, trạm sạc điện trên hạ tầng đường bộ hoặc tham gia đấu giá quyền khai thác tài sản này.
Nghị định số 99/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 44/2024/NĐ-CP quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. Văn bản được ban hành để cập nhật thẩm quyền quản lý phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện hành.
Cơ quan quản lý đường bộ và cơ quan, đơn vị quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ được xác định lại ở ba cấp:
Bộ trưởng Bộ Xây dựng quyết định giao tài sản thuộc trung ương quản lý; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định hoặc phân cấp thẩm quyền giao tài sản thuộc địa phương quản lý.
Nghị định sửa đổi hồ sơ, trình tự và thời hạn (15 ngày) để cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định giao tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ. Quy định rõ trường hợp tài sản liên quan quốc phòng, an ninh quốc gia phải lấy ý kiến của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
Các phương thức khai thác gồm: cơ quan, đơn vị quản lý tài sản trực tiếp tổ chức khai thác; chuyển nhượng quyền thu phí sử dụng tài sản; cho thuê quyền khai thác tài sản; chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản; và khai thác hỗn hợp (kết hợp với tài sản khác để nâng cao hiệu quả).
Đối với các trường hợp sử dụng một phần tài sản cho mục đích an ninh - quốc phòng, phòng chống thiên tai, lắp đặt biển tuyên truyền, hoạt động văn hóa - thể thao tạm thời, lắp đặt công trình viễn thông hoặc trạm sạc pin, thì áp dụng pháp luật chuyên ngành liên quan, không coi là khai thác tài sản theo Nghị định này.
Ngoài điều kiện chung về đấu giá tài sản, tổ chức tham gia đấu giá chuyển nhượng quyền thu phí, thuê quyền khai thác hoặc chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác phải:
Bên trúng đấu giá phải ký quỹ 5% tổng giá trị hợp đồng (gửi vào tài khoản phong tỏa trong 15 ngày kể từ ngày ký hợp đồng) hoặc có bảo lãnh ngân hàng tương đương để bảo đảm thực hiện hợp đồng.
Hằng năm, nếu doanh thu thực tế từ khai thác tài sản vượt quá 125% so với doanh thu đối chiếu (doanh thu dự kiến trong phương án giá khởi điểm đấu giá), bên nhận chuyển nhượng/bên thuê phải nộp bổ sung 50% phần doanh thu vượt 125% vào ngân sách nhà nước, chậm nhất ngày 31/10 năm sau liền kề.
Số tiền thu từ chuyển nhượng quyền thu phí, cho thuê quyền khai thác, chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác, sau khi trừ chi phí liên quan, phải nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước (ngân sách trung ương đối với tài sản trung ương quản lý, ngân sách địa phương đối với tài sản địa phương quản lý). Tiền thu từ phí sử dụng đường bộ và các dịch vụ khác được quản lý theo pháp luật về phí, ngân sách nhà nước và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công (sửa đổi tại Luật số 90/2025/QH15).
Nội dung Nghị định thu thập được từ Công báo tập trung vào Chương I (sửa đổi Nghị định số 44/2024/NĐ-CP về hạ tầng đường bộ); văn bản gốc có thể còn các chương khác sửa đổi các Nghị định về hạ tầng giao thông đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải, hàng không mà bản trích trên Công báo chưa hiển thị đầy đủ. Ngày hiệu lực cụ thể không được nêu trong phần nội dung thu thập được.
