Trong cuối tháng 6 và đầu tháng 7/2026, Bộ Tài chính, Chính phủ và Bộ Công an đã ban hành hàng loạt nghị định, thông tư mới, phần lớn có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Các văn bản này tác động đến hầu hết các khía cạnh tuân thủ thuế hàng ngày: quy định về đăng ký thuế và mã số thuế (Thông tư 90/2026/TT-BTC), cải cách lớn về hóa đơn và chứng từ điện tử (Nghị định 254/2026/ND-CP), định nghĩa mới về kỳ tính thuế (Nghị định 252/2026/ND-CP), hướng dẫn cập nhật về hiệp định tránh đánh thuế hai lần và thủ tục giải quyết tranh chấp chuyển giá (Thông tư 95/2026/TT-BTC), cùng hệ thống phân loại rủi ro thuế mới với 191 tiêu chí (Thông tư 94/2026/TT-BTC) thay thế khung cũ. Đối với chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), một số thay đổi cần được lưu ý ngay. Quy định về hóa đơn điện tử được đơn giản hóa ở một số điểm (được ghi «Bán cho người tiêu dùng» khi không có thông tin định danh người mua) nhưng đồng thời siết chặt giám sát đối với hóa đơn từ máy tính tiền và bãi bỏ hóa đơn giấy do cơ quan thuế phát hành. Mức trần khấu trừ chi phí lãi vay mới, giới hạn 30% EBITDA (Nghị định 255/2026/ND-CP), ảnh hưởng đến các doanh nghiệp có khoản vay bên liên kết, trong khi doanh nghiệp SME có vốn đầu tư nước ngoài nay đủ điều kiện hưởng miễn thuế TNDN 3 năm. Quy định thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/ND-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế (tên miền, tín chỉ carbon, tài sản số), nâng một số ngưỡng miễn thuế, và tăng mức thu nhập của người phụ thuộc từ 1 triệu lên 3 triệu đồng/tháng. Doanh nghiệp cũng cần lưu ý việc gia hạn tạm thời thời hạn nộp thuế GTGT, TNDN, TNCN và tiền thuê đất cho 43 ngành nghề đủ điều kiện (Nghị định 245/2026/ND-CP, có hiệu lực đến 30/12/2026), các nghĩa vụ mới đối với sàn thương mại điện tử và yêu cầu đăng ký đối với nền tảng nước ngoài (Nghị định 248/2026/ND-CP), cùng cơ chế cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước dành cho nhà đầu tư nước ngoài. Vì các thay đổi này bao trùm đồng thời việc đăng ký, xuất hóa đơn, chuyển giá và thuế TNCN, doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam nên rà soát lại quy trình nội bộ và hồ sơ chứng từ trước cuối năm.
Trong hai ngày 30/6 và 1/7/2026, Bộ Tài chính, Chính phủ và các cơ quan liên quan đã ban hành một loạt nghị định, thông tư làm thay đổi đáng kể quy định về đăng ký thuế, hóa đơn điện tử, chuyển giá, thuế thu nhập cá nhân (TNCN), quản lý rủi ro thuế và thương mại điện tử. Phần lớn các quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Có hiệu lực từ 1/7/2026. Làm rõ cấu trúc mã số thuế (MST 10 chữ số cho tổ chức độc lập và cá nhân nước ngoài không có mã định danh Việt Nam; MST 13 chữ số cho đơn vị phụ thuộc), yêu cầu cá nhân và hộ kinh doanh sử dụng mã định danh cá nhân làm mã số thuế, ưu tiên đăng ký điện tử qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia và VNeID, quy định thời hạn 3 ngày làm việc để cấp Giấy chứng nhận đăng ký thuế. Sàn thương mại điện tử có thể được cấp mã số thuế riêng để kê khai, nộp thuế thay cho nhà cung cấp nước ngoài, hộ kinh doanh và cá nhân bán hàng trên sàn.
Có hiệu lực từ 1/7/2026, hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Mở rộng hóa đơn điện tử cho nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số nước ngoài có thu nhập tại Việt Nam; bỏ yêu cầu xuất hóa đơn với một số giao dịch không phải bán hàng (góp vốn bằng tài sản, chuyển giao tài sản nội bộ tập đoàn, cho mượn thiết bị không thu tiền); cho phép ghi «Bán cho người tiêu dùng» khi thiếu định danh người mua; đơn giản hóa nội dung hóa đơn cho siêu thị, rạp chiếu phim, sàn thương mại điện tử; bãi bỏ hóa đơn giấy do cơ quan thuế đặt in (tồn phải tiêu hủy); yêu cầu truyền dữ liệu hóa đơn từ máy tính tiền hàng ngày. Biên lai giấy còn dùng đến hết 31/12/2026.
Có hiệu lực từ 1/7/2026. Quy định kỳ tính thuế theo từng lần phát sinh, theo tháng, theo quý, theo năm hoặc theo kỳ quyết toán. Cá nhân có mặt tại Việt Nam dưới 183 ngày trong năm dương lịch nhưng đủ 183 ngày trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đến sẽ có kỳ quyết toán TNCN đầu tiên được xác định là giai đoạn 12 tháng đó.
Có hiệu lực từ 1/7/2026. Mở rộng định nghĩa bất động sản tại Việt Nam, bổ sung hướng dẫn xác định cơ sở thường trú, bỏ các mức trần thuế khấu trừ tại nguồn cụ thể theo hiệp định (người nộp thuế phải tham chiếu trực tiếp điều khoản hiệp định áp dụng), siết chặt quy định về chuyển nhượng gián tiếp đối với tổ chức có tài sản chủ yếu là bất động sản tại Việt Nam, và phân loại thu nhập từ thừa kế, quà tặng là «thu nhập khác» theo mục đích hiệp định. Mở rộng hướng dẫn thủ tục thỏa thuận song phương (MAP) và thỏa thuận trước về giá (APA) cho giao dịch liên kết.
Có hiệu lực từ 1/7/2026, thay thế Thông tư 31/2021/TT-BTC. Ban hành 191 tiêu chí đánh giá rủi ro bao gồm tình trạng đăng ký, lịch sử kê khai, nợ thuế, sử dụng hóa đơn điện tử, giao dịch liên kết và các chỉ số từ phân tích dữ liệu để phân loại mức độ tuân thủ của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân. Việc chủ động hợp tác với cơ quan thuế có thể cải thiện mức xếp hạng rủi ro.
Có hiệu lực từ ngày ký (27/6/2026), áp dụng đến 30/12/2026. Thời hạn nộp thuế GTGT và TNCN có thể được gia hạn tối đa 5 tháng (nghĩa vụ theo tháng từ tháng 5-9/2026 được lùi đến tháng 11 hoặc 12/2026; thuế GTGT theo quý II, III/2026 được lùi đến 2/11 và 30/12/2026). Thuế TNDN tạm nộp quý II, III/2026 được gia hạn lần lượt 3 tháng và 2 tháng. 50% tiền thuê đất kỳ đầu năm 2026 được lùi đến 2/11/2026. Áp dụng cho 43 ngành, lĩnh vực đủ điều kiện; không áp dụng đối với thuế GTGT hàng nhập khẩu.
Tổng cục Thuế xác nhận doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FIE) đáp ứng tiêu chí SME mới thành lập (theo Nghị định 80/2021/ND-CP) có thể được miễn thuế TNDN 3 năm liên tục kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, theo Nghị định 20/2026/ND-CP. Doanh nghiệp tự xác định điều kiện và phải lưu giữ hồ sơ chứng minh để phục vụ thanh tra, kiểm tra sau này.
Có hiệu lực từ 1/7/2026, thay thế Nghị định 132/2020/ND-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết. Tổng chi phí lãi vay thuần được khấu trừ giới hạn ở mức 30% EBITDA; phần vượt được chuyển tiếp tối đa 5 năm. Miễn áp dụng đối với khoản vay từ tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, vốn ODA, vốn vay lại của Chính phủ, chương trình mục tiêu quốc gia, và các khoản vay cho dự án phúc lợi xã hội (nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, sinh viên). Tỷ lệ chi phí lãi vay phải được kê khai theo Phụ lục I.
Có hiệu lực từ 1/7/2026 (thu nhập kinh doanh và tiền lương áp dụng từ kỳ tính thuế 2026). Thu nhập chịu thuế mới: chuyển nhượng tên miền «.vn», tín chỉ carbon, biển số xe trúng đấu giá, tài sản số và tiền mã hóa. Khoản miễn thuế mới: lãi trái phiếu chính quyền địa phương, phụ cấp làm thêm giờ/ca đêm trong định mức, bồi thường ngày phép chưa nghỉ, thu nhập chủ doanh nghiệp tư nhân và chủ công ty TNHH một thành viên, ưu đãi 5 năm cho nhân lực công nghệ cao, lãi chứng chỉ quỹ mở nắm giữ từ 2 năm. Miễn thuế tiền ăn giữa ca tăng lên 1,2 triệu đồng/tháng. Giảm 50% thuế TNCN với lợi nhuận chia từ quỹ chứng khoán và quỹ bất động sản (1/7/2026-30/6/2031). Ngưỡng thu nhập người phụ thuộc tăng từ 1 lên 3 triệu đồng/tháng; thêm khấu trừ y tế (tối đa 23 triệu/năm) và giáo dục (tối đa 24 triệu/năm). Ngưỡng khấu trừ 10% thu nhập vãng lai tăng từ 2 lên 5 triệu đồng/lần chi trả. Chứng khoán phái sinh chịu thuế 0,1% giá trị chuyển nhượng.
Nhà đầu tư nước ngoài nay có thể được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) trước khi xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC), với điều kiện phải có IRC trong vòng 12 tháng kể từ khi thành lập. Cơ chế này đặt ra các vấn đề mới về cấp phép đầu tư, góp vốn và thủ tục ngân hàng.
Có hiệu lực từ 24/7/2026. Cơ sở lưu trú phải khai Phiếu khai báo tạm trú (Mẫu NA17) với công an cấp xã trong vòng 12 giờ kể từ khi người nước ngoài đến (24 giờ đối với vùng sâu, vùng xa), sau khi truyền thông tin tạm trú qua kênh điện tử trước.
Có hiệu lực từ 1/7/2026 (xác thực định danh người bán và livestream từ 1/1/2027). Hướng dẫn Luật Thương mại điện tử; chọn 12/12 hàng năm là Ngày Thương mại điện tử Quốc gia. Sàn phải công khai thông tin sở hữu, chính sách bảo mật, điều khoản giá, thanh toán, giao hàng, hoàn trả, thuật toán xếp hạng và quy chế livestream. Sàn trung gian, mạng xã hội thương mại điện tử phải được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký và có cơ chế giữ tiền, đối soát, thanh toán với người bán. Quy định đăng ký, ký quỹ và điều kiện tiếp cận thị trường cho nền tảng nước ngoài. Website, ứng dụng đã đăng ký trước 1/7/2026 được hoạt động đến hết 30/6/2027 trong khi cập nhật hồ sơ.
