Bộ Tài chính hướng dẫn hạch toán Quỹ nhà ở địa phương trực thuộc Quỹ Đầu tư phát triển địa phương

Câu hỏi

Độc giả (mã câu hỏi 230626-26, ông Đặng Đức Tâm) gửi câu hỏi tới Bộ Tài chính liên quan đến Nghị định số 302/2025/NĐ-CP ngày 19/11/2025 của Chính phủ. Theo điểm d khoản 4 Điều 3 của Nghị định này, đối với Quỹ nhà ở địa phương không phải là đơn vị sự nghiệp công lập, quy định:

"Quỹ quy định tại điểm b, điểm c khoản này chịu trách nhiệm về hoạt động của Quỹ nhà ở địa phương, không được sử dụng nguồn vốn hoạt động của quỹ để thực hiện nhiệm vụ khác với mục tiêu hoạt động của quỹ; thực hiện hạch toán và theo dõi riêng nguồn vốn hoạt động của quỹ. Địa vị pháp lý, tư cách pháp nhân, cơ cấu tổ chức, chế độ tài chính và quản lý, sử dụng tài sản, chế độ báo cáo, kế toán đối với Quỹ nhà ở địa phương... được tiếp tục thực hiện theo mô hình hoạt động hiện tại của quỹ."

Trên cơ sở đó, độc giả đề nghị Bộ Tài chính hướng dẫn thêm ba nội dung:

1. Quản lý, hạch toán nguồn vốn điều lệ của Quỹ nhà ở: theo hình thức nhận ủy thác (theo khoản 3 Điều 32 và Điều 38 Nghị định số 147/2020/NĐ-CP) hay theo dõi chung nguồn vốn chủ sở hữu với Quỹ Đầu tư phát triển trên báo cáo tài chính.
2. Hạch toán tách bạch nguồn vốn, tài sản, thu chi và chênh lệch thu chi giữa Quỹ Đầu tư phát triển và Quỹ nhà ở, gồm việc có cần lập phụ biểu kèm báo cáo tài chính hàng năm hay không, và việc quyết toán, phân phối chênh lệch thu chi.
3. Lập kế hoạch hoạt động, kế hoạch tài chính hàng năm: chung hay tách riêng giữa hai quỹ.

Trả lời của Bộ Tài chính

Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán - Bộ Tài chính trả lời như sau:

• Theo khoản 3 Điều 32 và Điều 38 Nghị định số 147/2020/NĐ-CP, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương (Quỹ ĐTPTĐP) có trách nhiệm hạch toán tách bạch vốn nhận ủy thác và tài sản hình thành từ vốn nhận ủy thác (nếu có) với nguồn vốn hoạt động và tài sản của Quỹ. Hoạt động nhận ủy thác không được ảnh hưởng đến các hoạt động khác theo chức năng, nhiệm vụ của Quỹ.
• Theo điểm d khoản 4 Điều 3 Nghị định số 302/2025/NĐ-CP, trường hợp giao cho quỹ tài chính hiện có (Quỹ ĐTPTĐP) thực hiện mục tiêu của Quỹ nhà ở địa phương, thì quỹ đó chịu trách nhiệm về hoạt động của Quỹ nhà ở địa phương, không được dùng vốn hoạt động của mình cho mục tiêu khác, và phải hạch toán, theo dõi riêng nguồn vốn của Quỹ nhà ở.
• Kết hợp hai quy định trên: nếu Quỹ ĐTPTĐP nhận ủy thác quản lý hoạt động và nguồn vốn của Quỹ nhà ở địa phương, Quỹ phải hạch toán tách bạch vốn nhận ủy thác và tài sản hình thành từ vốn ủy thác (nếu có) với nguồn vốn hoạt động và tài sản của Quỹ ĐTPTĐP, theo Nghị định số 147/2020/NĐ-CP.
• Về nghiệp vụ kế toán cụ thể: Thông tư số 90/2021/TT-BTC ngày 13/10/2021 đã hướng dẫn kế toán đối với hoạt động nhận ủy thác, hợp vốn, cũng như việc lập và trình bày báo cáo tài chính của hoạt động nhận ủy thác. Theo Điều 4 Thông tư này, Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách được bổ sung tài khoản chi tiết cho các tài khoản đã quy định trong Thông tư để phục vụ yêu cầu quản lý riêng của Quỹ. Do đó, Quỹ ĐTPTĐP ghi nhận hoạt động ủy thác theo chế độ kế toán hiện hành, có thể mở tài khoản chi tiết riêng cho Quỹ nhà ở.
• Đối với các câu hỏi về quyết toán doanh thu, chi phí, phân phối chênh lệch thu chi, và lập kế hoạch hoạt động/kế hoạch tài chính của Quỹ nhà ở địa phương: Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán cho biết đây không thuộc chức năng, nhiệm vụ của Cục, và đề nghị Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số chuyển các nội dung này sang đơn vị chức năng khác để trả lời độc giả.

Ý nghĩa thực tiễn

Văn bản trả lời này chủ yếu dành cho các Quỹ Đầu tư phát triển địa phương (cấp tỉnh) đang hoặc sẽ được giao quản lý Quỹ nhà ở địa phương theo Nghị định số 302/2025/NĐ-CP. Nội dung không áp dụng trực tiếp cho hoạt động kế toán, thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh hay cá nhân thông thường.