Việt Nam đã thành lập một Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) thống nhất, hoạt động tại cả Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1 tháng 9 năm 2025. Tám nghị định hướng dẫn ban hành ngày 18 tháng 12 năm 2025 quy định chi tiết về thành lập, chính sách tài chính, lao động, đất đai, xuất nhập cảnh, trọng tài quốc tế, cấp phép ngân hàng và sàn giao dịch hàng hóa. IFC là một môi trường pháp lý đặc thù nhưng vẫn nằm trong khuôn khổ pháp luật Việt Nam, chỉ áp dụng quy định riêng khi luật chuyên ngành có quy định khác. Về thuế, doanh nghiệp thuộc lĩnh vực ưu tiên có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tới 4 năm và giảm 50% tới 9 năm tiếp theo; lĩnh vực khác được miễn tới 2 năm và giảm 50% tới 4 năm tiếp theo. Cá nhân quản lý, chuyên gia, nhà khoa học đủ điều kiện làm việc tại IFC được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với tiền lương đến hết năm 2030. IFC không phải là khu phi thuế quan nên hàng hóa xuất nhập khẩu vẫn chịu thuế thông thường, trừ một số miễn trừ cho thiết bị công nghệ, hạ tầng thông tin phục vụ dự án IFC. Các lợi thế vận hành khác gồm cơ chế ngoại hối riêng, được áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế, cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho sản phẩm tài chính mới, thủ tục lao động và cư trú thuận lợi hơn cho chuyên gia nước ngoài, cùng cơ chế trọng tài và tòa án chuyên biệt cho tranh chấp trong IFC. Nhà đầu tư cần đánh giá kỹ việc phân loại hoạt động, điều kiện thành viên, cấp phép và mức lợi ích thuế thực tế trước khi tham gia, vì tư cách thành viên không tự động đảm bảo mọi ưu đãi.
Việt Nam đã thành lập một Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) duy nhất, hoạt động đồng thời tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Khung pháp lý kết hợp ưu đãi thuế với các quy định linh hoạt hơn về ngoại hối, kế toán, đổi mới tài chính, dịch chuyển nhân lực và giải quyết tranh chấp.
Thành phố Hồ Chí Minh đóng vai trò trung tâm dòng vốn chính cho ngân hàng, thị trường vốn và các giao dịch xuyên biên giới lớn. Đà Nẵng là trung tâm đổi mới sáng tạo, tập trung vào fintech, tài chính số, tài chính xanh và các mô hình tài chính mới.
Nghị quyết số 222/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 9 năm 2025, thiết lập khung pháp lý tổng thể cho IFC. Tám nghị định ban hành ngày 18 tháng 12 năm 2025 quy định chi tiết thi hành:
IFC là môi trường pháp lý đặc thù nhưng không nằm ngoài pháp luật Việt Nam. Quy định riêng của IFC chỉ được ưu tiên áp dụng khi pháp luật có quy định khác; các vấn đề không được quy định riêng vẫn áp dụng pháp luật chung.
Phụ lục Nghị định 323 xác định sáu nhóm lĩnh vực, sản phẩm và dịch vụ được ưu tiên phát triển trong IFC:
Việc phân loại lĩnh vực rất quan trọng vì dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên được hưởng ưu đãi TNDN cao nhất. Nhà đầu tư cần đối chiếu từng hoạt động và nguồn doanh thu dự kiến với danh mục pháp lý trước khi tính toán lợi ích thuế.
Nghị định 324 quy định hai cơ chế ưu đãi TNDN cho thu nhập từ dự án đầu tư mới trong IFC:
| Lĩnh vực | Miễn thuế hoàn toàn | Giảm 50% |
|---|---|---|
| Ưu tiên | Tối đa 4 năm | Tối đa 9 năm tiếp theo |
| Khác | Tối đa 2 năm | Tối đa 4 năm tiếp theo |
Thời gian ưu đãi tính từ năm đầu tiên dự án phát sinh thu nhập chịu thuế. Nếu trong 3 năm đầu chưa phát sinh thu nhập chịu thuế, thời gian ưu đãi bắt đầu từ năm thứ tư. Doanh nghiệp phải hạch toán riêng thu nhập được ưu đãi; nếu không hạch toán riêng được, khoản thu nhập ưu đãi được phân bổ theo tỷ lệ doanh thu hoặc chi phí được trừ. Dự án đủ điều kiện hưởng nhiều loại ưu đãi TNDN được chọn phương án có lợi nhất. Dự án mở rộng vẫn áp dụng điều kiện của khung TNDN chung.
Đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030, nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và lao động có trình độ cao (cả người Việt Nam và người nước ngoài) đủ điều kiện có thể được miễn hoàn toàn TNCN đối với tiền lương, tiền công từ công việc thực hiện trong IFC. Chỉ chức danh cao cấp không đủ để xác lập điều kiện hưởng ưu đãi; cá nhân phải đáp ứng yêu cầu về vị trí, trình độ và kinh nghiệm theo quy định. Ưu đãi TNCN đến năm 2030 cũng có thể áp dụng cho thu nhập từ sở hữu cổ phần hoặc phần vốn góp tại thành viên IFC.
IFC không phải là khu vực hải quan riêng biệt. Hàng hóa giao dịch giữa IFC và thị trường nước ngoài vẫn chịu quy định hải quan và thuế xuất nhập khẩu thông thường của Việt Nam, bao gồm các ưu đãi theo hiệp định quốc tế mà Việt Nam tham gia.
Miễn thuế nhập khẩu được áp dụng cho thiết bị kỹ thuật, công nghệ và phần mềm đủ điều kiện, chưa sản xuất được trong nước, nhập khẩu để phục vụ hạ tầng thông tin, hệ thống quản lý hoặc dự án trung tâm dữ liệu lớn của IFC. Hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định cho dự án đầu tư IFC cũng có thể đủ điều kiện. Nhà đầu tư phải thông báo danh mục hàng hóa dự kiến miễn thuế và lưu giữ hồ sơ hải quan theo quy định.
Nghị định 329 và Thông tư số 72/2025/TT-NHNN thiết lập khung tài khoản cho hoạt động ngoại hối. Tùy theo bên tham gia và loại giao dịch, cơ chế này hỗ trợ giao dịch ngoại tệ giữa các thành viên, giao dịch với đối tác nước ngoài, góp vốn, vay quốc tế, trả nợ và chuyển lợi nhuận đầu tư hợp pháp. Khung này giúp giảm nhu cầu phải chuyển dòng tài chính liên quan Việt Nam qua cấu trúc kho bạc hoặc holding ở nước ngoài, nhưng không loại bỏ yêu cầu giám sát ngân hàng, quy định sử dụng tài khoản, báo cáo và phòng chống rửa tiền.
Việc được áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế phù hợp có thể đơn giản hóa việc hợp nhất báo cáo cho tập đoàn đa quốc gia và cải thiện khả năng so sánh cho nhà đầu tư, tổ chức cho vay. Thành viên cần xác nhận chuẩn mực được lựa chọn, áp dụng nhất quán và đảm bảo hệ thống có thể tạo ra thông tin cần thiết cho việc tuân thủ thuế và quy định trong nước.
Cơ chế sandbox liên quan đến tài sản số, token hóa, hạ tầng blockchain, thanh toán, dịch vụ tài chính tự động, nền tảng tài chính xanh, thị trường carbon và các mô hình lưu ký, bù trừ, thanh toán mới. Đây là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, không phải miễn trừ quy định chung.
Riêng biệt, Nghị định 328 và Luật số 150/2025/QH15 quy định cơ chế trọng tài và tòa án chuyên biệt cho tranh chấp đủ điều kiện, bao gồm khả năng tố tụng bằng tiếng Anh và, khi được phép, áp dụng luật nước ngoài hoặc tập quán thương mại quốc tế.
| Đối tượng | Giá trị tiềm năng |
|---|---|
| Ngân hàng, tổ chức tài chính | Tài trợ xuyên biên giới, hoạt động ngoại tệ, hệ sinh thái tài chính tập trung |
| Quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản | Ưu đãi thuế lĩnh vực ưu tiên, tiếp cận vốn, hạ tầng tài chính |
| Doanh nghiệp fintech, tài chính số | Tiếp cận sandbox, hạ tầng đổi mới, nhân lực chuyên môn |
| Nền tảng tài chính xanh | Ưu tiên cho sản phẩm tài chính bền vững, dịch vụ ESG, thị trường carbon |
| Bộ phận kho bạc tập đoàn đa quốc gia | Kênh huy động vốn và ngoại hối trực tiếp hơn |
| Nhà cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp | Tiếp cận khách hàng IFC, ưu tiên cho dịch vụ hỗ trợ đủ điều kiện |
Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam tạo ra một kênh mới để thực hiện hoạt động tài chính và các dịch vụ hỗ trợ trong nước theo khung pháp lý gần hơn với thông lệ quốc tế. Lợi ích rõ ràng nhất là ưu đãi TNDN, TNCN, sự linh hoạt về ngoại hối, tùy chọn chuẩn mực kế toán quốc tế và các cơ chế riêng cho đổi mới, nhân lực và giải quyết tranh chấp. Nhà đầu tư nên coi việc tham gia là một quyết định về mô hình vận hành, cần đánh giá sớm về phân loại hoạt động, cấp phép, điều kiện thuế, dòng tài chính và yêu cầu tuân thủ để xác định liệu IFC có mang lại lợi thế thực chất so với một cấu trúc thông thường tại Việt Nam hoặc một trung tâm khu vực khác hay không.
