Việt Nam đã ban hành một số quy định quan trọng trong tháng 3-4/2026 ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế và đầu tư của doanh nghiệp. Thông tư 32/2026/TT-BTC (ban hành ngày 27/3/2026) quy định cách áp dụng thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN đối với giao dịch tài sản số: việc chuyển nhượng tài sản số không chịu thuế GTGT, nhưng doanh nghiệp trong nước chịu thuế TNDN 20% trên thu nhập từ chuyển nhượng, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản số chịu thuế TNDN 20% trên doanh thu dịch vụ, tổ chức nước ngoài chuyển nhượng qua sàn dịch vụ tài sản số được cấp phép tại Việt Nam chịu thuế TNDN 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng, còn cá nhân chịu thuế TNCN 0,1% trên giá trị mỗi giao dịch. Bên cạnh đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay xuống 0 đồng, đồng thời giảm thuế GTGT và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các mặt hàng này về 0%, có hiệu lực từ 16/4 đến 30/6/2026 - một biện pháp hỗ trợ tạm thời ảnh hưởng đến các doanh nghiệp vận tải, logistics và sử dụng nhiều nhiên liệu. Về đầu tư, Nghị định 96/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 31/3/2026) hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư, mở rộng các đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư (cơ sở ươm tạo doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự án cụm công nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo và R&D, trung tâm dữ liệu lớn, dự án bán dẫn và AI), làm rõ các trường hợp phải xin điều chỉnh chủ trương đầu tư, và quy định điều kiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Thông tư 20/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ 12/3/2026, áp dụng từ kỳ quyết toán thuế TNDN năm 2025) làm rõ thời điểm ghi nhận doanh thu tính thuế TNDN đối với hàng xuất khẩu, vận tải hàng không, xây dựng, cấp điện nước và chuyển nhượng vốn, chứng khoán. Công văn của Cục Thuế Bắc Ninh cũng hướng dẫn về điều kiện hưởng ưu đãi thuế TNDN đối với dự án đầu tư mới và dự án mở rộng trong khu công nghiệp. Chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ, kế toán viên và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nên rà soát các thay đổi này cùng với đơn vị tư vấn thuế để đảm bảo tuân thủ và tận dụng các ưu đãi hoặc chính sách giảm thuế xăng dầu tạm thời.
Bản tổng hợp này trình bày các cập nhật pháp luật quan trọng về thuế và đầu tư tại Việt Nam trong tháng 3-4/2026: thuế đối với tài sản số, giảm thuế xăng dầu tạm thời, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư, quy định về thời điểm ghi nhận doanh thu tính thuế TNDN, và các công văn hướng dẫn khác.
Ngày 27/3/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 32/2026/TT-BTC hướng dẫn áp dụng thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN đối với các giao dịch, chuyển nhượng và mua bán tài sản số.
Thời điểm xác định doanh thu và thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng tài sản số được áp dụng theo quy định về chuyển nhượng chứng khoán theo pháp luật thuế TNDN, thuế TNCN và các quy định pháp luật liên quan về tài sản số.
Ngày 12/4/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết giảm các loại thuế liên quan đến xăng dầu về 0, có hiệu lực từ 16/4 đến 30/6/2026:
Trường hợp có sự khác biệt giữa Nghị quyết này và các văn bản pháp luật khác về ba loại thuế nêu trên trong thời gian hiệu lực, quy định của Nghị quyết sẽ được áp dụng. Cơ sở kinh doanh và đơn vị nhập khẩu xăng, dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay không phải kê khai, nộp thuế GTGT khi bán ra hoặc ở khâu nhập khẩu trong thời gian này. Các vấn đề chưa được Nghị quyết quy định cụ thể tiếp tục thực hiện theo pháp luật thuế hiện hành.
Ban hành ngày 31/3/2026 và có hiệu lực cùng ngày, Nghị định này cập nhật một số nội dung quản lý đầu tư:
1. Các trường hợp tạm dừng xử lý hồ sơ đầu tư - Nghị định bổ sung các trường hợp mà Cơ quan đăng ký đầu tư có thể tạm dừng xử lý hồ sơ, hoặc từ chối cấp/điều chỉnh quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, quyết định chấp thuận nhà đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC), Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài và các văn bản hành chính liên quan khác.
2. Ưu đãi và hỗ trợ đầu tư - Phụ lục II về danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư được sửa đổi, bổ sung thêm cơ sở ươm tạo doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ sở hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự án phát triển cụm công nghiệp và chuỗi giá trị, và các dự án trọng điểm quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Các đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt bao gồm: trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển; dự án hạ tầng trung tâm dữ liệu quy mô lớn (vốn đầu tư tối thiểu 3.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong 3 năm đầu); dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, nghiên cứu và sản xuất bán dẫn, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (vốn đầu tư tối thiểu 6.000 tỷ đồng, giải ngân đủ trong 5 năm đầu); và dự án mới hoặc mở rộng thuộc lĩnh vực ưu đãi đặc biệt với vốn đầu tư tối thiểu 30.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 10.000 tỷ đồng trong 3 năm đầu.
3. Thời gian thực hiện dự án đầu tư - Thời gian dự án bị chậm tiến độ do sự kiện bất khả kháng, do Nhà nước chậm giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, hoặc do tác động của việc thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền sẽ không được tính vào thời hạn hoạt động hoặc tiến độ thực hiện dự án. Nghị định cũng làm rõ việc gia hạn thời hạn hoạt động dự án đối với các trường hợp thời hạn dưới 50 năm hoặc 70 năm.
4. Điều chỉnh chủ trương đầu tư - Nghị định bổ sung quy định chi tiết về các trường hợp phải xin chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, bao gồm: thay đổi nội dung, mục tiêu dự án đã được chấp thuận; thay đổi quy mô sử dụng đất vượt quá 10% hoặc trên 30 ha đối với dự án được Nhà nước giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, đấu thầu; di chuyển địa điểm thực hiện dự án; gia hạn tiến độ thực hiện dự án quá 24 tháng; điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án (trừ trường hợp nhà đầu tư đã có quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhưng chưa được bàn giao đất kịp thời, khi đó thời hạn hoạt động và tiến độ thực hiện dự án được tính từ ngày bàn giao đất thực tế); và thay đổi nhà đầu tư hoặc điều kiện đối với nhà đầu tư đã ghi trong quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.
5. Điều kiện cấp IRC đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư - Theo khoản 3 Điều 39 Nghị định, khi cần thiết, Cơ quan đăng ký đầu tư sẽ lấy ý kiến các cơ quan quản lý nhà nước địa phương liên quan và cấp IRC trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, với điều kiện dự án: không thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Điều 6 Luật Đầu tư hoặc điều ước quốc tế về đầu tư; có địa điểm thực hiện được xác định rõ ràng (qua cơ sở dữ liệu đất đai nhà nước, giấy tờ quyền sử dụng đất, hoặc hợp đồng thuê địa điểm hợp pháp); phù hợp quy hoạch liên quan; đáp ứng yêu cầu về vốn đầu tư trên một đơn vị diện tích đất (nếu có) theo quy định của UBND cấp tỉnh và yêu cầu sử dụng lao động (nếu có); đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; và đáp ứng yêu cầu tham vấn về công nghệ đối với dự án thuộc diện thẩm định công nghệ theo pháp luật chuyển giao công nghệ (nếu có).
Ban hành ngày 12/3/2026 (có hiệu lực cùng ngày, áp dụng từ kỳ quyết toán thuế TNDN năm 2025), Thông tư này hướng dẫn chi tiết thời điểm xác định doanh thu theo Luật Thuế TNDN và Nghị định 320/2025/NĐ-CP:
Doanh nghiệp trong nước:
Doanh nghiệp nước ngoài:
Cơ quan thuế cũng đã ban hành các công văn giải thích, áp dụng pháp luật trong một số lĩnh vực, trong đó có chuyển giá và dịch vụ tư vấn du học.
Một ví dụ đáng chú ý: ngày 19/3/2026, Cục Thuế tỉnh Bắc Ninh ban hành Công văn 2733/BNI-QLDN2 hướng dẫn về ưu đãi thuế TNDN và mức thuế suất áp dụng cho dự án đầu tư mới và dự án đầu tư mở rộng:
Các doanh nghiệp giao dịch tài sản số, doanh nghiệp sử dụng nhiều xăng dầu, dự án có vốn đầu tư nước ngoài, và doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế TNDN nên rà soát các thay đổi này cùng đơn vị tư vấn thuế và pháp lý để đảm bảo tuân thủ và tận dụng các ưu đãi hoặc chính sách hỗ trợ hiện có.
