Nghị định 68/2026/NĐ-CP: Chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Bài giải thích của RegHub - New MarketerCập nhật lần cuối:
Dựa trên:68/2026/NĐ-CP - Công báo Chính phủ
Bài giải thích này do AI tạo và được kiểm tra tự động bằng AI, chưa qua chuyên gia thẩm định. Đây không phải tư vấn pháp lý, thuế hay kế toán và có thể có sai sót. Vui lòng đối chiếu với văn bản chính thức trước khi áp dụng.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026, có hiệu lực ngay từ ngày ký, quy định lại toàn bộ chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Điểm thay đổi lớn nhất là chấm dứt cơ chế thuế khoán truyền thống: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống chỉ cần thông báo doanh thu, không phải nộp thuế GTGT và TNCN. Trên ngưỡng này, người nộp thuế phải tự kê khai và tính thuế. Với doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng một năm, thuế TNCN được tính theo phương pháp thuế suất nhân doanh thu (có thể lựa chọn phương pháp thu nhập trừ chi phí nếu có lợi hơn); trên 3 tỷ đồng, bắt buộc áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí hợp lệ) nhân thuế suất, và phương pháp đã chọn phải ổn định trong 2 năm liên tục. Nghị định cũng quy định chi tiết các khoản chi phí được trừ và không được trừ, thời hạn kê khai theo quý hoặc theo tháng (tùy doanh thu trên hay dưới 50 tỷ đồng), và nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử bắt buộc khi doanh thu GTGT từ 1 tỷ đồng/năm trở lên. Đáng chú ý, các sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến phải khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng trên sàn. Nghị định có điều khoản chuyển tiếp quan trọng: hộ kinh doanh từng nộp thuế khoán trước năm 2026 sẽ không bị truy thu hoặc xử phạt hồi tố khi chuyển sang kê khai, trừ trường hợp phát hiện che giấu doanh thu. Các hộ chuyển sang phương pháp thu nhập trừ chi phí phải lập bảng kê hàng tồn kho, máy móc thiết bị tại thời điểm 31/12/2025 gửi kèm hồ sơ khai thuế quý I/2026. Hồ sơ khai thuế các tháng 1-3/2026 được gia hạn nộp đến 20/4/2026. Đây là thay đổi chính sách tác động sâu rộng tới hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, đòi hỏi chủ hộ rà soát ngay ngưỡng doanh thu, phương pháp tính thuế phù hợp và hạ tầng hóa đơn điện tử.
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định chính sách thuế GTGT, thuế TNCN và các loại thuế khác; việc khai thuế, tính thuế, nộp thuế, quyết toán thuế, xử lý tiền thuế nộp thừa; trách nhiệm khấu trừ, khai thay, nộp thay của các sàn thương mại điện tử và của tổ chức hợp tác kinh doanh với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đối tượng áp dụng là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cơ quan thuế các cấp và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Chính sách thuế GTGT
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không thuộc diện chịu thuế GTGT. Trên ngưỡng này, người nộp thuế áp dụng phương pháp tính trực tiếp: số thuế GTGT phải nộp bằng tỷ lệ phần trăm nhân doanh thu, theo tỷ lệ quy định tại Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (đã sửa đổi bởi Luật số 149/2025/QH15).
Chính sách thuế TNCN
Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế TNCN, chỉ cần thông báo doanh thu thực tế. Với doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm, áp dụng phương pháp thuế suất nhân doanh thu tính thuế (thuế suất theo khoản 3 Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15); cá nhân có thể chọn phương pháp thu nhập tính thuế nhân thuế suất nếu doanh thu vượt 500 triệu đến 3 tỷ đồng. Với doanh thu trên 3 tỷ đồng, bắt buộc áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí được trừ) nhân thuế suất theo khoản 2 Điều 7 Luật Thuế TNCN.
Cá nhân có nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm kinh doanh được áp dụng mức giảm trừ 500 triệu đồng theo phương án có lợi nhất, nhưng tổng mức giảm trừ không vượt quá 500 triệu đồng/năm. Quy định tương tự áp dụng cho cá nhân cho thuê bất động sản có nhiều hợp đồng cho thuê. Một khi đã chọn phương pháp thu nhập trừ chi phí, hộ kinh doanh phải áp dụng ổn định trong 2 năm liên tục; nếu doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng, năm tiếp theo bắt buộc chuyển sang phương pháp này.
Doanh thu và chi phí được trừ
Doanh thu tính thuế bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, gia công, cung ứng dịch vụ, các khoản thưởng, hỗ trợ, bồi thường liên quan đến kinh doanh, không phân biệt đã thu tiền hay chưa, nhưng không bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá và hàng bán bị trả lại. Nghị định quy định cách xác định doanh thu riêng cho gia công, bán trả góp, đại lý, cho thuê tài sản, vận tải, xây dựng - lắp đặt.
Chi phí được trừ khi tính thuế TNCN gồm: nguyên vật liệu, tiền lương và bảo hiểm bắt buộc cho người lao động, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, lãi vay phục vụ sản xuất kinh doanh - với điều kiện có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên. Các khoản không được trừ gồm chi phí không liên quan đến kinh doanh, không có hóa đơn hợp lệ, tiền lương trả cho chính chủ hộ kinh doanh, tiền phạt vi phạm hành chính, tài sản cá nhân không phục vụ kinh doanh và chi phí sinh hoạt gia đình.
Kê khai, nộp thuế
Hộ kinh doanh doanh thu năm đến 50 tỷ đồng khai và nộp thuế GTGT theo quý; trên 50 tỷ đồng khai theo tháng. Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế quý chậm nhất là ngày cuối tháng đầu quý sau; khai tháng chậm nhất ngày 20 tháng sau; quyết toán thuế TNCN năm chậm nhất ngày 31/3 năm sau. Hồ sơ khai thuế phải nộp bằng phương thức điện tử, trừ các trường hợp đặc biệt (người cao tuổi, khuyết tật, ở vùng khó khăn) được nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính.
Nghĩa vụ hóa đơn điện tử
Hộ kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT từ 1 tỷ đồng/năm trở lên bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Doanh thu từ trên 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc nhưng được khuyến khích đăng ký. Hộ mới thành lập hoặc hộ vượt ngưỡng 1 tỷ đồng trong năm phải đăng ký hóa đơn điện tử trong vòng 30 ngày kể từ cuối kỳ tính thuế phát sinh ngưỡng doanh thu này.
Trách nhiệm khấu trừ của sàn thương mại điện tử
Các sàn thương mại điện tử, nền tảng số trong và ngoài nước có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế GTGT, thuế TNCN cho từng giao dịch của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng qua sàn, theo Nghị định số 117/2025/NĐ-CP. Số thuế đã bị sàn khấu trừ được trừ vào số thuế phải nộp khi cá nhân quyết toán năm.
Xử lý tiền thuế nộp thừa
Trường hợp hộ kinh doanh đã bị khấu trừ hoặc đã nộp thuế nhưng doanh thu thực tế cả năm từ 500 triệu đồng trở xuống, hoặc số đã nộp lớn hơn số phải nộp, được thực hiện bù trừ, hoàn trả theo quy định pháp luật quản lý thuế.
Điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực
Hồ sơ khai thuế tháng 1-3/2026 được gia hạn nộp đến 20/4/2026. Hộ kinh doanh nộp thuế khoán trước 2026 khi chuyển sang kê khai từ 01/01/2026 sẽ không bị cơ quan thuế truy thu hoặc xử phạt hồi tố dựa trên doanh thu kê khai năm 2026, trừ trường hợp phát hiện che giấu doanh thu. Hộ chuyển sang phương pháp thu nhập trừ chi phí phải kê khai giá trị hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tại thời điểm 31/12/2025 gửi cơ quan thuế cùng hồ sơ khai thuế quý I/2026 (hoặc chậm nhất 20/4/2026 nếu khai theo tháng), làm căn cứ xác định chi phí được trừ. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, 05/3/2026.