Kho kiến thức

Nghị định 144/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 05/5/2026, có hiệu lực từ 20/6/2026, sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT). Nghị định mở rộng danh mục hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT, bổ sung thêm nhiều loại bảo hiểm như bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học, bảo hiểm vật nuôi, cây trồng, bảo hiểm tàu thuyền phục vụ đánh bắt thủy sản, tái bảo hiểm và bảo hiểm cho công trình, thiết bị dầu khí do nhà thầu nước ngoài thuê hoạt động tại vùng biển Việt Nam. Đồng thời làm rõ hoạt động «bán nợ» bao gồm cả bán khoản phải trả, khoản phải thu và bán chứng chỉ tiền gửi. Về khấu trừ thuế GTGT đầu vào, nghị định quy định rõ hơn với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp từ 5 triệu đồng trở lên: doanh nghiệp vẫn được khấu trừ thuế ngay cả khi chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (do chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng), nhưng đến hạn mà vẫn chưa có chứng từ thì phải kê khai điều chỉnh giảm số thuế đã khấu trừ; sau đó nếu có chứng từ hợp lệ thì được khấu trừ lại. Đáng chú ý nhất, nghị định thay thế toàn bộ Danh mục hàng hóa xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản (Phụ lục I - chưa chế biến, Phụ lục II - đã chế biến) làm căn cứ áp dụng chính sách thuế xuất khẩu theo định hướng hạn chế xuất khẩu tài nguyên khoáng sản thô. Doanh nghiệp xuất khẩu khoáng sản, kim loại (sắt, đồng, nhôm, thiếc, kẽm, đá quý, vàng bạc...) cần rà soát mã HS hàng hóa của mình theo danh mục mới để xác định đúng nghĩa vụ thuế xuất khẩu.

Thông tư 04/2026/TT-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 27/02/2026, có hiệu lực từ 15/4/2026, sửa đổi một loạt quy định kỹ thuật về đo lường và chất lượng sản phẩm. Nội dung chính gồm bốn nhóm thay đổi. Thứ nhất, thông tư quy định lại yêu cầu về cân sử dụng trong mua bán vàng: cân phải có độ chính xác phù hợp với khối lượng vàng cần đo (theo bảng giá trị độ chia kiểm) và phải được kiểm định còn hiệu lực; đồng thời đưa ra bảng giới hạn sai số cho phép theo từng mức khối lượng vàng, kèm công thức tính sai số cho các mức không có trong bảng. Đây là quy định quan trọng đối với các tiệm vàng, doanh nghiệp kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ. Thứ hai và thứ ba, thông tư sửa đổi hai quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (đèn LED - QCVN 19:2019/BKHCN, và đồ chơi trẻ em - QCVN 03:2019/BKHCN), yêu cầu việc thử nghiệm phục vụ chứng nhận hợp quy phải do tổ chức thử nghiệm được chỉ định hoặc được thừa nhận thực hiện. Quy định về đèn LED chỉ có hiệu lực đến 01/6/2026. Thứ tư, thông tư ban hành lại danh mục phương tiện đo nhóm 2 (khoảng 69 loại, từ taximet, các loại cân, cột đo xăng dầu, đồng hồ nước, đồng hồ điện, đến thiết bị đo điện năng sạc pin xe điện) cùng biện pháp kiểm soát đo lường và chu kỳ kiểm định cụ thể cho từng loại (từ 6 đến 72 tháng). Ngoài ra, thông tư bãi bỏ một quy định trong quy chuẩn về thiết bị điện lắp đặt trong gia đình. Doanh nghiệp kinh doanh vàng, sản xuất/nhập khẩu đèn LED và đồ chơi trẻ em, cũng như các doanh nghiệp sử dụng phương tiện đo thuộc danh mục (trạm xăng, công ty cấp nước, cấp điện, vận tải taxi...) cần rà soát việc kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị theo chu kỳ mới trước ngày thông tư có hiệu lực.

Văn phòng Quốc hội ban hành Văn bản hợp nhất số 41/VBHN-VPQH hợp nhất Luật Kế toán số 88/2015/QH13 (hiệu lực từ 01/01/2017) với ba lần sửa đổi, bổ sung: Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (hiệu lực từ 01/7/2020), Luật số 56/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2025), và Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026). Văn bản hợp nhất được đăng trên Công Báo số 172 ngày 31/3/2026. Văn bản quy định về nội dung công tác kế toán, tổ chức bộ máy kế toán, người làm kế toán, hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán và quản lý nhà nước về kế toán (Điều 1). Đối tượng áp dụng rất rộng, bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người làm kế toán (Điều 2). Các quy định cốt lõi bao gồm nguyên tắc ghi nhận theo giá gốc hoặc giá trị hợp lý, yêu cầu nhất quán phương pháp kế toán, nghĩa vụ lập và công khai báo cáo tài chính. Lưu ý: Văn bản PDF bị cắt ngắn tại Điều 10 - phần còn lại của Luật (từ Chương II trở đi về chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính, kiểm tra kế toán, tổ chức bộ máy kế toán và kinh doanh dịch vụ kế toán) không có trong văn bản trích xuất.

Thông tư 31/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 27/03/2026 quy định về việc phân cấp thực hiện một số nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực quản lý nhà nước. Văn bản này có hiệu lực ngay từ ngày ban hành (27/03/2026), thể hiện sự khẩn cấp và tầm quan trọng của các quy định về phân cấp quản lý. Văn bản này liên quan đến việc tổ chức lại phân công nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cơ quan thuộc Bộ Tài chính, có thể ảnh hưởng đến quy trình giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính của doanh nghiệp. Việc phân cấp có thể tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với cơ quan có thẩm quyền ở địa phương, giảm thời gian chờ đợi và tăng hiệu quả giải quyết công việc. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc nắm rõ cơ quan có thẩm quyền sau khi phân cấp sẽ giúp tối ưu hóa quy trình tuân thủ các quy định về thuế, hải quan, kế toán và các lĩnh vực tài chính khác. Doanh nghiệp cần theo dõi các hướng dẫn chi tiết từ cơ quan thuế và tài chính địa phương để đảm bảo thực hiện đúng thủ tục với đúng cơ quan có thẩm quyền mới.

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg ngày 26/3/2026 áp dụng mức thuế đặc biệt đối với xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay nhằm bình ổn giá nhiên liệu. Quyết định có hiệu lực từ 24h00 ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026. Theo đó: thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít; xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng được khấu trừ thuế GTGT đầu vào; thuế suất thuế TTĐB đối với xăng là 0%.

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 10/2026/NQ-CP ngày 10/3/2026 cho phép tiếp tục áp dụng các nghị định và quyết định hiện hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành để hướng dẫn thi hành một số luật đã được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế từ ngày 01/01/2026 và từ ngày 01/3/2026, trong khi chờ các văn bản mới thay thế. Nghị quyết bao gồm hai danh mục chính: danh mục các nghị định được tiếp tục áp dụng toàn bộ và danh mục các nghị định được tiếp tục áp dụng một phần. Các lĩnh vực được đề cập gồm: chứng khoán, kế toán, kiểm toán, quản lý nợ công, ngân sách nhà nước, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, đầu tư và việc làm. Bộ Tài chính và Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao trách nhiệm chủ trì triển khai và xây dựng văn bản thay thế trước ngày 01/4/2026. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10/3/2026.

Thông tư 18/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 05/3/2026, quy định chi tiết về hồ sơ và thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, bao gồm thông báo doanh thu, kê khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế nộp thừa và thông báo địa điểm kinh doanh. Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 149/2025/QH15), Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và Nghị định số 68/2026/NĐ-CP. Thông tư ban hành 14 mẫu biểu mới, thay thế toàn bộ hệ thống mẫu biểu tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC và Thông tư số 100/2021/TT-BTC. Hồ sơ kê khai được phân theo từng nhóm đối tượng: hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống chỉ cần thông báo doanh thu (Mẫu 01/TKN-CNKD); hộ nộp thuế TNCN theo phương pháp thuế suất nhân doanh thu tính thuế dùng Mẫu 01/CNKD; hộ nộp theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân thuế suất còn phải nộp thêm Tờ khai quyết toán Mẫu 02/CNKD-TNCN-QTT. Các tổ chức khấu trừ, khai thay, nộp thay (ví dụ doanh nghiệp bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp, bên thuê bất động sản) cũng có mẫu tờ khai riêng. Điểm cần lưu ý cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và đại lý thuế: hạn chót thông báo số tài khoản ngân hàng/ví điện tử theo Mẫu 01/BK-STK là ngày 20/4/2026 đối với một số nhóm đối tượng đang hoạt động; các trường hợp mới ra kinh doanh nộp kèm thông báo doanh thu hoặc tờ khai thuế đầu tiên. Thông tư có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành (05/3/2026) và có điều khoản chuyển tiếp cho phép hộ kinh doanh đã kê khai theo Thông tư 40/2021/TT-BTC không phải điều chỉnh lại.

Chính phủ ban hành Nghị quyết 31/NQ-CP ngày 03/3/2026 để xác nhận rằng ba Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Giá số 16/2023/QH15 tiếp tục có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 cho đến khi có văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế. Ba nghị định được xác nhận tiếp tục có hiệu lực gồm: Nghị định 78/2024/NĐ-CP về thẩm định giá; Nghị định 85/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giá; và Nghị định 87/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý giá. Nghị quyết có hiệu lực ngay kể từ ngày ký (03/3/2026). Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề, áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn.

Theo hướng dẫn của Cục Thuế TP.HCM, doanh nghiệp đã lựa chọn kê khai thuế cho thuê bất động sản theo năm (theo Thông tư 40/2021/TT-BTC) nhưng nay bị yêu cầu chuyển sang kê khai theo kỳ thanh toán theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP cần thực hiện kê khai lại cho các kỳ từ đầu năm 2026. Cục Thuế xác nhận công ty phải bỏ hồ sơ kê khai theo năm và nộp hồ sơ bổ sung/điều chỉnh theo từng kỳ thanh toán (tháng 1, tháng 2, ngày 20/4/2026 là hạn nộp hồ sơ điều chỉnh). Hạn nộp thuế bổ sung chậm nhất là ngày 20/4/2026. Cục Thuế khuyến nghị công ty liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp nếu có vướng mắc cụ thể, đồng thời thực hiện đúng quy định của các văn bản pháp luật nêu trên.

Ngày 12/02/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký Quyết định 288/QĐ-TTg thành lập Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng với diện tích 5.300 ha, nằm trên địa bàn 6 xã tại Hải Phòng. Khu kinh tế có các khu chức năng gồm: khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu thương mại - dịch vụ tổng hợp, khu phi thuế quan, khu dịch vụ logistics, trung tâm logistics và trung tâm đổi mới sáng tạo. Mục tiêu là phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao thân thiện với môi trường, hướng đến đóng góp 3-4% GRDP thành phố đến năm 2030 và trên 5% giai đoạn sau 2030. Lộ trình phát triển chia 3 giai đoạn: hoàn thành quy hoạch (2025-2026), xây dựng và vận hành (2026-2030), hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng bộ (2031-2035). Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký (12/02/2026) và UBND thành phố Hải Phòng chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Bộ Tài chính giải đáp câu hỏi về thời điểm lập hóa đơn điện tử và yêu cầu hồ sơ thanh toán qua Kho bạc Nhà nước đối với hợp đồng mua thuốc của đơn vị y tế sử dụng ngân sách nhà nước. Câu hỏi đặt ra là liệu bên bán có thể xuất hóa đơn sau thời điểm nghiệm thu không, khi đơn vị mua chưa được Kho bạc thanh toán. Theo hướng dẫn chính thức, Kho bạc Nhà nước thực hiện thanh toán cho đơn vị sử dụng ngân sách khi có đầy đủ hồ sơ theo quy định tại Nghị định số 347/2025/NĐ-CP. Hồ sơ đề nghị chi không bao gồm hóa đơn, biên bản nghiệm thu hay hợp đồng. Kho bạc Nhà nước không tiếp nhận và không có trách nhiệm kiểm tra các chứng từ này. Theo Luật Ngân sách Nhà nước số 89/2025/QH15, thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách chịu trách nhiệm về việc quản lý, sử dụng ngân sách đúng quy định và đảm bảo điều kiện chi. Để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục và mẫu biểu báo cáo đầu tư, đơn vị cần liên hệ trực tiếp với cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền.