Xử lý số dư tài khoản 161 và 461 khi chuyển từ chế độ kế toán Thông tư 200/2014/TT-BTC sang Thông tư 99/2025/TT-BTC
Bài giải thích của RegHub - New MarketerCập nhật lần cuối:
Dựa trên:Thông tư số 99/2025/TT-BTC - Bộ Tài chính
Bài giải thích này do AI tạo và được kiểm tra tự động bằng AI, chưa qua chuyên gia thẩm định. Đây không phải tư vấn pháp lý, thuế hay kế toán và có thể có sai sót. Vui lòng đối chiếu với văn bản chính thức trước khi áp dụng.
Từ ngày 01/01/2026, Thông tư số 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp có hiệu lực, không còn Tài khoản 161 (Chi sự nghiệp) và Tài khoản 461 (Nguồn kinh phí sự nghiệp). Cục Quản lý giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) hướng dẫn: việc chuyển số dư phụ thuộc vào bản chất các khoản tiền nhận từ nhà nước. Có ba trường hợp: (1) nếu là khoản thu hộ, chi hộ nhà nước thì chuyển sang TK 138 - Phải thu khác và TK 338 - Phải trả, phải nộp khác; (2) nếu là khoản hỗ trợ giảm chi phí sản xuất kinh doanh thì hạch toán giảm chi phí có liên quan; (3) nếu là đặt hàng của nhà nước (nhà nước là khách hàng) thì hạch toán vào khoản phải thu hoặc nhận ứng trước từ khách hàng. Do câu hỏi chưa mô tả rõ bản chất các khoản tiền, Cục Quản lý giám sát kế toán, kiểm toán chưa có cơ sở hướng dẫn cụ thể và đề nghị doanh nghiệp rà soát, xác định bản chất từng khoản để chuyển số dư vào tài khoản liên quan cho phù hợp.
Câu hỏi
Doanh nghiệp công ích 100% vốn nhà nước sử dụng Tài khoản 161 (Chi sự nghiệp) và Tài khoản 461 (Nguồn kinh phí sự nghiệp) theo Thông tư 200/2014/TT-BTC để theo dõi các khoản chi sự nghiệp và nguồn kinh phí được ngân sách cấp. Khi Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026 và không còn hai tài khoản này, đề nghị Bộ Tài chính hướng dẫn xử lý số dư.
Hướng dẫn của cơ quan thuế
Căn cứ Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (có hiệu lực từ 01/01/2026), hệ thống tài khoản kế toán tại Phụ lục II không còn TK 161 và TK 461.
Cục Quản lý giám sát kế toán, kiểm toán lưu ý rằng do nội dung câu hỏi không mô tả rõ bản chất các khoản tiền doanh nghiệp nhận được từ nhà nước nên chưa có cơ sở hướng dẫn cụ thể. Theo đó, doanh nghiệp cần xác định bản chất theo ba trường hợp:
- Thu hộ, chi hộ nhà nước - Hạch toán vào TK 138 (Phải thu khác) và TK 338 (Phải trả, phải nộp khác).
- Hỗ trợ giảm chi phí sản xuất kinh doanh - Hạch toán giảm các khoản chi phí sản xuất kinh doanh có liên quan.
- Đặt hàng của nhà nước (nhà nước là khách hàng) - Hạch toán vào các khoản phải thu hoặc nhận ứng trước của khách hàng trong giao dịch bán hàng hóa, dịch vụ cho nhà nước.
Việc cần làm
- Rà soát toàn bộ số dư trên TK 161 và TK 461 để xác định bản chất từng khoản tiền nhận từ nhà nước.
- Phân loại theo một trong ba trường hợp nêu trên và chuyển số dư sang tài khoản tương ứng.
- Lưu hồ sơ, tài liệu chứng minh bản chất từng khoản để phục vụ kiểm tra, kiểm toán sau này.