Nghị quyết 66.17 và 66.18 nới lỏng điều kiện đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

Tổng quan

Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Hai nghị quyết cắt giảm rào cản gia nhập thị trường và các yêu cầu vận hành đối với nhà đầu tư nước ngoài, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về cải thiện môi trường kinh doanh. Đóng vai trò cầu nối thực thi trong khi các luật liên quan đang được sửa đổi, hai nghị quyết bãi bỏ nhiều giấy phép con và thủ tục hành chính không cần thiết trên nhiều lĩnh vực.

Chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Thay đổi cốt lõi là việc chuyển từ mô hình tiền kiểm - dựa trên phê duyệt trước, cấp phép con và đăng ký trước - sang mô hình hậu kiểm dựa trên tự khai báo tuân thủ, công khai thông tin và thanh tra sau khi hoạt động. Doanh nghiệp FDI đủ điều kiện có thể gia nhập thị trường bằng cách tự khai báo tuân thủ và bắt đầu hoạt động mà không cần chờ phê duyệt trước. Việc giám sát của cơ quan nhà nước chuyển sang hình thức thanh tra định kỳ hoặc theo mức độ rủi ro sau khi doanh nghiệp đã đi vào hoạt động, giúp giảm thủ tục ban đầu và rút ngắn thời gian đưa dự án vào vận hành.

Nghị quyết 66.17: Thu hẹp danh mục ngành nghề có điều kiện

• Cắt giảm danh mục: Danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện áp dụng với nhà đầu tư nước ngoài theo Phụ lục IV Luật Đầu tư được cắt giảm từ 234 xuống còn 142 ngành. Các điều kiện bị đánh giá là mơ hồ, chồng chéo đã được loại bỏ.
• Điều khoản chuyển tiếp: Doanh nghiệp FDI đang hoạt động trong các ngành đã bãi bỏ điều kiện được giữ nguyên giấy phép, chứng nhận hoặc phê duyệt hiện có mà không phải làm thủ tục điều chỉnh.

Nghị quyết 66.18: Nới lỏng theo từng lĩnh vực

Mua bán và sáp nhập (M&A): Ngưỡng thông báo tập trung kinh tế tăng gấp đôi, giúp giảm số giao dịch nước ngoài quy mô vừa phải thông báo trước cho cơ quan cạnh tranh. Ngưỡng tài sản/doanh thu tăng từ 3.000 tỷ đồng lên 6.000 tỷ đồng, ngưỡng giá trị giao dịch tăng từ 1.000 tỷ đồng lên 2.000 tỷ đồng.

Nhân sự và cung ứng lao động: Bãi bỏ giấy phép con đối với dịch vụ cho thuê lại lao động và dịch vụ việc làm, giúp các công ty nhân sự nước ngoài mở rộng dịch vụ cốt lõi với ít thủ tục cấp phép hơn. Dịch vụ cung ứng lao động vẫn phải tuân thủ yêu cầu thông báo trước khi hoạt động và ký quỹ.

Các lĩnh vực khác:

• Bán lẻ, phân phối và F&B: nới lỏng điều kiện cấp phép với các mặt hàng có điều kiện như rượu, thuốc lá, áp dụng cho nhà sản xuất, nhà phân phối, bán buôn và cơ sở bán lẻ/lưu trú.
• Giáo dục và EdTech: bãi bỏ một số thủ tục phê duyệt trước, cho phép cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài linh hoạt hơn về chương trình học và quản trị.
• Vận hành văn phòng: đơn giản hóa thủ tục phòng cháy chữa cháy, đặc biệt ở khâu nghiệm thu và phục hồi, giúp thuận lợi hơn khi bố trí văn phòng, bàn giao nhà xưởng, cải tạo.
• Dịch vụ ủy thác, dữ liệu, hải quan, kế toán, hàng hải và kiến trúc: giảm hoặc đơn giản hóa thủ tục cấp phép và hành chính.

Ý nghĩa thực tiễn của cơ chế hậu kiểm

Chuyển sang hậu kiểm là một bước cải cách theo hướng giảm quản lý, nhưng thay đổi cách doanh nghiệp phải tuân thủ trong thực tế. Việc có được phê duyệt ban đầu không còn đồng nghĩa với hoạt động suôn sẻ, không bị gián đoạn. Cơ quan quản lý dự kiến sẽ chú trọng hơn vào giám sát thường xuyên, bao gồm báo cáo và công khai thông tin theo quy định, phản hồi các yêu cầu của cơ quan quản lý, thanh tra và kiểm toán, lưu trữ hồ sơ, và phát hiện, xử lý vi phạm. Doanh nghiệp theo dõi tuân thủ liên tục, nhận diện rủi ro sớm và chủ động khắc phục sẽ ở vị thế thuận lợi hơn theo khung pháp lý mới.