Hai thay đổi quan trọng đối với doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ có hiệu lực trong năm 2026. Nghị định 161/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 15/5/2026, tăng mức lương cơ sở từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng, áp dụng từ ngày 1/7/2026. Vì mức lương cơ sở là căn cứ tính trần đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT) và Kinh phí công đoàn, cũng như nhiều khoản trợ cấp BHXH, việc tăng lương cơ sở sẽ làm tăng các mức trần này đối với tất cả người sử dụng lao động tại Việt Nam, không chỉ khu vực nhà nước. Song song đó, Nghị quyết 66.16/2026/NQ-CP, Quyết định 1109/QĐ-CT và Công văn 4021/CT-NVT của Bộ Tài chính đã bãi bỏ quy định kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo tháng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công, thay bằng kê khai theo quý. Kể từ ngày 19/5/2026, hệ thống eTax và HTKK về cơ bản không còn chấp nhận tờ khai TNCN theo tháng đối với thu nhập từ tiền lương. Tổ chức trả thu nhập nay phải kê khai theo quý, thời hạn nộp là ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau, hoặc ngày làm việc tiếp theo nếu trùng ngày nghỉ lễ. Đối với quý 2/2026, doanh nghiệp đã nộp tờ khai TNCN tháng 4/2026 thì chỉ đưa số thuế của tháng 5 và tháng 6 vào tờ khai quý để tránh kê khai trùng; tờ khai tháng 4 có sai sót thì phải nộp tờ khai bổ sung riêng, và số thuế TNCN còn thiếu của tháng 4 có thể nộp chậm nhất đến hạn nộp tờ khai quý 2 là ngày 31/7/2026. Doanh nghiệp, kế toán và các đơn vị làm dịch vụ tiền lương cần cập nhật hệ thống tính lương và mức đóng bảo hiểm trước ngày 1/7/2026, đồng thời điều chỉnh lịch kê khai TNCN theo chu kỳ quý mới.
Nghị định 161/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 15/5/2026, tăng mức lương cơ sở thêm 190.000 đồng/tháng, từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng, áp dụng từ ngày 1/7/2026. Mức lương cơ sở áp dụng trực tiếp cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, nhưng đồng thời là căn cứ tính trần đóng một số loại bảo hiểm, nên việc tăng lương cơ sở ảnh hưởng đến công tác tiền lương của tất cả người sử dụng lao động và người lao động tại Việt Nam, không chỉ khu vực nhà nước.
Mức lương cơ sở là căn cứ xác định trần đóng hằng tháng đối với Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT) và Kinh phí công đoàn (KPCĐ), được tính bằng 20 lần mức lương cơ sở.
| Khoản mục | Đến hết 30/6/2026 | Từ 1/7/2026 |
|---|---|---|
| Trần đóng BHXH/BHYT/KPCĐ hằng tháng (20 lần lương cơ sở) | 46.800.000 đồng | 50.600.000 đồng |
| Trần đoàn phí công đoàn của đoàn viên (10% lương cơ sở) | 234.000 đồng/tháng | 253.000 đồng/tháng |
Mức đóng Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) được tính trần riêng, bằng 20 lần mức lương tối thiểu vùng nơi doanh nghiệp hoạt động (mức lương tối thiểu vùng khác nhau theo từng vùng; Vùng I gồm khu vực đô thị Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng và một số khu công nghiệp tại Đồng Nai), do đó trần đóng BHTN không thay đổi theo nghị định này.
Do nhiều khoản trợ cấp BHXH được tính theo mức lương cơ sở, các mức hưởng này cũng tăng từ ngày 1/7/2026:
| Khoản trợ cấp | Đến hết 30/6/2026 | Từ 1/7/2026 |
|---|---|---|
| Trợ cấp dưỡng sức sau ốm đau/thai sản | 702.000 đồng/ngày | 759.000 đồng/ngày |
| Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con dưới 6 tháng tuổi | 4.680.000 đồng/con | 5.060.000 đồng/con |
| Mức lương hưu tối thiểu | 2.340.000 đồng/tháng | 2.530.000 đồng/tháng |
| Trợ cấp mai táng | 23.400.000 đồng | 25.300.000 đồng |
| Trợ cấp tuất hằng tháng (có người trực tiếp nuôi dưỡng) | 1.170.000 đồng/tháng | 1.265.000 đồng/tháng |
| Trợ cấp tuất hằng tháng (không có người trực tiếp nuôi dưỡng) | 1.638.000 đồng/tháng | 1.771.000 đồng/tháng |
| Trợ cấp một lần tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp (suy giảm 5% khả năng lao động) | 11.700.000 đồng | 12.650.000 đồng |
| Trợ cấp một lần, mỗi 1% suy giảm thêm | 1.170.000 đồng | 1.265.000 đồng |
| Trợ cấp hằng tháng tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp (suy giảm 31% khả năng lao động) | 702.000 đồng/tháng | 759.000 đồng/tháng |
| Trợ cấp bổ sung mỗi 1% suy giảm thêm | 46.800 đồng/tháng | 50.600 đồng/tháng |
| Trợ cấp hằng tháng (suy giảm từ 81% trở lên) | 2.340.000 đồng/tháng | 2.530.000 đồng/tháng |
| Trợ cấp một lần khi người lao động chết do tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp | 84.240.000 đồng | 91.080.000 đồng |
| Trợ cấp dưỡng sức sau tai nạn lao động/bệnh nghề nghiệp | 702.000 đồng/ngày | 759.000 đồng/ngày |
Nghị quyết 66.16/2026/NQ-CP (ban hành ngày 7/4/2026, hiệu lực từ 15/4/2026), Quyết định 1109/QĐ-CT của Bộ Tài chính (ban hành ngày 8/5/2026, hiệu lực từ 8/5/2026) và Công văn 4021/CT-NVT (ban hành ngày 16/6/2026) cùng bãi bỏ quy định kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo tháng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công (mẫu số 02/KK-TNCN và 05/KK-TNCN), thay bằng nghĩa vụ kê khai theo quý.
Tổ chức trả thu nhập và cá nhân có trách nhiệm khấu trừ thuế nay phải nộp tờ khai TNCN theo quý. Thời hạn nộp là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên sau quý phát sinh nghĩa vụ, hoặc ngày làm việc tiếp theo nếu trùng ngày nghỉ lễ. Kể từ ngày 19/5/2026, hệ thống kê khai điện tử eTax và HTKK về cơ bản không còn chấp nhận tờ khai TNCN theo tháng đối với thu nhập từ tiền lương.
Đối với quý chuyển tiếp - quý 2/2026 (tháng 4, 5 và 6):
Bộ phận nhân sự và tiền lương nên cập nhật cách tính lương, mức đóng bảo hiểm và các khoản trợ cấp trước ngày 1/7/2026, đồng thời điều chỉnh lịch kê khai thuế TNCN nội bộ và quy trình đối chiếu số liệu theo chu kỳ quý mới trước kỳ hạn nộp tờ khai quý đầu tiên.
