BHXH Việt Nam hướng dẫn thủ tục ủy quyền nhận BHXH một lần sau khi bãi bỏ Mẫu số 13-HSB theo Quyết định 313/QĐ-BHXH
Bài giải thích của RegHub - New MarketerCập nhật lần cuối:
Dựa trên:313/QĐ-BHXH - Bộ Tài chính
Bài giải thích này do AI tạo và được kiểm tra tự động bằng AI, chưa qua chuyên gia thẩm định. Đây không phải tư vấn pháp lý, thuế hay kế toán và có thể có sai sót. Vui lòng đối chiếu với văn bản chính thức trước khi áp dụng.
Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam vừa có văn bản trả lời phản ánh về thủ tục ủy quyền nhận BHXH một lần sau khi Quyết định số 313/QĐ-BHXH (ban hành 27/3/2026) bãi bỏ Mẫu số 13-HSB (Văn bản ủy quyền). BHXH Việt Nam khẳng định rõ việc bãi bỏ mẫu biểu này chỉ là thay đổi về thành phần hồ sơ, quy trình nghiệp vụ nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm mất quyền ủy quyền của người lao động theo quy định pháp luật. Theo điểm d khoản 2 Điều 10 Luật BHXH 2024 (hiệu lực từ 01/7/2025), người hưởng chế độ BHXH vẫn có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác nhận thay; văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp có hiệu lực tối đa 12 tháng và phải được chứng thực theo quy định. Đối với người lao động đang cư trú, làm việc ở nước ngoài, văn bản ủy quyền phải được cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự Việt Nam ở nước ngoài chứng nhận, hoặc công chứng, chứng thực hợp pháp và hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn) mới có giá trị sử dụng tại Việt Nam. BHXH Việt Nam cũng ghi nhận phản ánh về việc một số cán bộ địa phương từ chối hồ sơ ủy quyền một cách cứng nhắc, và đề nghị người dân cung cấp thông tin cụ thể (cơ quan tiếp nhận, thời gian, tài liệu liên quan) để được kiểm tra, xử lý. Doanh nghiệp sử dụng lao động, đặc biệt lao động đi làm việc ở nước ngoài, và người lao động cần lưu ý chuẩn bị đúng loại văn bản ủy quyền hợp lệ khi làm thủ tục hưởng BHXH một lần.
Bối cảnh vấn đề
Ngày 27/3/2026, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam ban hành Quyết định số 313/QĐ-BHXH sửa đổi, bổ sung quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) kèm theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH. Một nội dung đáng chú ý là bãi bỏ Mẫu số 13-HSB (Văn bản ủy quyền) trong hồ sơ hưởng chế độ.
Sau khi quyết định này được ban hành, nhiều người lao động, đặc biệt là người đang cư trú hoặc làm việc ở nước ngoài, phản ánh rằng cán bộ BHXH tại một số địa phương từ chối tiếp nhận hồ sơ ủy quyền, với lý do hệ thống không còn tiếp nhận ủy quyền và yêu cầu người lao động phải trực tiếp về nước làm thủ tục.
Trả lời chính thức của BHXH Việt Nam
BHXH Việt Nam khẳng định việc bãi bỏ Mẫu số 13-HSB chỉ là thay đổi về thành phần hồ sơ và quy trình nghiệp vụ, phục vụ mục tiêu cải cách thủ tục hành chính và chuẩn hóa hồ sơ, không làm thay đổi hay hạn chế quyền ủy quyền của người tham gia, người hưởng BHXH theo quy định pháp luật.
Căn cứ pháp lý về quyền ủy quyền
Theo điểm d khoản 2 Điều 10 Luật BHXH 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), người thụ hưởng chế độ BHXH có quyền:
- Ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện thủ tục BHXH thay mình.
- Đối với ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ khác, văn bản ủy quyền có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập.
- Văn bản ủy quyền phải được chứng thực theo quy định pháp luật về chứng thực.
Thủ tục ủy quyền đối với người lao động ở nước ngoài
Người lao động đang cư trú hoặc làm việc ở nước ngoài lập văn bản ủy quyền theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Văn bản ủy quyền được sử dụng hợp lệ tại Việt Nam khi:
- Được cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài chứng nhận; hoặc
- Được công chứng, chứng thực hợp pháp theo quy định của nước sở tại và được hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại).
Xử lý phản ánh về việc từ chối hồ sơ
BHXH Việt Nam ghi nhận ý kiến phản ánh về tình trạng cán bộ BHXH địa phương từ chối hồ sơ ủy quyền một cách cứng nhắc. Người dân gặp vướng mắc được đề nghị cung cấp thông tin cụ thể về cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ, thời gian phát sinh và tài liệu liên quan để được kiểm tra, xử lý theo quy định.
Lưu ý cho doanh nghiệp và người lao động
Doanh nghiệp sử dụng lao động đi làm việc ở nước ngoài nên cập nhật hướng dẫn này cho người lao động khi hỗ trợ họ hoàn tất thủ tục hưởng BHXH một lần. Người lao động cần chuẩn bị văn bản ủy quyền đúng hình thức (có chứng thực, hợp pháp hóa lãnh sự khi cần) thay vì Mẫu số 13-HSB đã bị bãi bỏ.