Kho kiến thức

Bộ Tài chính hướng dẫn xác định tiêu chí doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực xây dựng theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Doanh nghiệp vừa trong lĩnh vực công nghiệp và xây dựng phải đồng thời thỏa mãn: lao động tham gia BHXH bình quân năm không quá 200 người; VÀ tổng doanh thu của năm không quá 200 tỷ đồng HOẶC tổng nguồn vốn của năm không quá 100 tỷ đồng (chọn một trong hai tiêu chí tài chính). Trường hợp doanh nghiệp xây dựng có dưới 40 lao động BHXH nhưng doanh thu trong năm tài chính trên 200 tỷ đồng và tổng nguồn vốn trên 127 tỷ đồng - cả hai tiêu chí tài chính đều vượt ngưỡng - thì doanh nghiệp không đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định pháp luật.

Bộ Tài chính giải đáp câu hỏi về điều kiện để nhà thầu được đề nghị chỉ định thầu rút gọn sau khi hoàn thiện hợp đồng trong bối cảnh Nghị định số 214/2025/NĐ-CP không quy định điều kiện này một cách tường minh như đối với chỉ định thầu thông thường (điểm c khoản 3 Điều 79). Cơ quan trả lời hướng dẫn rằng chỉ định thầu rút gọn được thực hiện theo quy trình quy định tại Điều 80 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Để xác định điều kiện áp dụng, đơn vị cần căn cứ vào các trường hợp chỉ định thầu tổng quát quy định tại Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP rồi chọn quy trình rút gọn tương ứng. Không có bộ điều kiện riêng biệt nào dành riêng cho chỉ định thầu rút gọn sau khi hoàn thiện hợp đồng ngoài những quy định tại Điều 78 và Điều 80.

Bộ Tài chính giải đáp câu hỏi về việc sử dụng giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh thay thế thư bảo lãnh ngân hàng trong bảo lãnh tạm ứng và bảo lãnh bảo hành của các dự án sử dụng vốn đầu tư công. Đối với bảo lãnh tạm ứng: theo khoản 2 Điều 118 Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Mục 13.1 Chương VI, VII Mẫu E-HSMT gói thầu mua sắm hàng hóa qua mạng (Thông tư 79/2025/TT-BTC), bảo lãnh tạm ứng phải do một tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập theo pháp luật Việt Nam phát hành. Như vậy, bảo lãnh tạm ứng không được sử dụng giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh từ doanh nghiệp bảo hiểm. Tuy nhiên, nhà thầu có thể sử dụng mẫu khác nếu được Chủ đầu tư chấp thuận. Đối với bảo lãnh bảo hành: pháp luật về đấu thầu không quy định mẫu bảo lãnh bảo hành cụ thể, do đó không có hướng dẫn ràng buộc về hình thức giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh cho trường hợp này.

Bộ Tài chính giải đáp câu hỏi về việc làm rõ hồ sơ dự thầu E-HSDT trong gói thầu xây lắp (1 giai đoạn, 1 túi hồ sơ): liệu việc làm rõ có thể thực hiện đồng thời ở tất cả các bước đánh giá hay phải theo hai giai đoạn riêng biệt? Theo khoản 1 Điều 30 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, sau khi mở thầu, nhà thầu có trách nhiệm làm rõ hồ sơ theo yêu cầu của chủ đầu tư. Đối với nhân sự chủ chốt và thiết bị thi công chủ yếu, chỉ áp dụng cho nhà thầu xếp hạng thứ nhất sau khi đánh giá tài chính. Theo khoản 2 Điều 29, tổ chuyên gia đánh giá nhân sự và thiết bị trên cơ sở cam kết trong đơn dự thầu (không đánh giá tài liệu đính kèm) ở giai đoạn đầu, và chỉ đánh giá chi tiết kê khai sau khi xếp hạng. Nếu nhà thầu xếp hạng nhất không đáp ứng yêu cầu về nhân sự/thiết bị sau khi được yêu cầu làm rõ và bổ sung, thay thế (tối đa 02 lần cho từng nhân sự/thiết bị), nhà thầu bị loại, bị đánh giá về uy tín theo Điều 20, và bị khóa tài khoản 03 tháng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Bộ Tài chính hướng dẫn về việc mua sắm máy tính, máy in trang bị cho các thôn, buôn phục vụ cải cách hành chính. Theo trả lời chính thức, thôn, buôn không phải là đơn vị hành chính và không thuộc đối tượng áp dụng quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng máy móc, thiết bị theo Quyết định số 15/2025/QĐ-TTg ngày 14/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Về ngân sách nhà nước, Luật NSNN số 89/2025/QH15 quy định Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định phân cấp nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách địa phương, bao gồm nhiệm vụ hỗ trợ kinh phí để mua máy móc, thiết bị cho thôn, buôn (nếu có). Bộ Tài chính khuyến nghị người hỏi căn cứ các quy định của pháp luật, báo cáo với cơ quan có chức năng tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

Bộ Tài chính giải đáp về thủ tục thành lập địa điểm kinh doanh thứ 2 tại TP.HCM của Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam (tại địa chỉ 86 Tản Đà, quận 5, nay là phường Chợ Lớn). Câu hỏi liên quan đến việc áp dụng điểm c khoản 3 Điều 74 Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (được sửa đổi bởi Luật số 139/2025/QH15). Bộ Tài chính xác nhận: theo điểm c khoản 3 Điều 74 Luật Kinh doanh bảo hiểm (đã sửa đổi), việc mở, chấm dứt, thay đổi địa điểm kinh doanh chỉ cần thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có thay đổi. Bộ Tài chính không ban hành văn bản chấp thuận hay ghi nhận đối với loại thay đổi này. Doanh nghiệp bảo hiểm tự ra quyết định thành lập địa điểm kinh doanh mà không cần đăng ký với Sở Tài chính. Do đó, thủ tục thành lập địa điểm kinh doanh số 2 của Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam hoàn toàn hợp lệ chỉ thông qua việc thông báo đến Bộ Tài chính, không cần chờ văn bản phản hồi chấp thuận.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Khóa XV. Đây là văn bản quan trọng nhằm cập nhật và hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam, phù hợp với thực tiễn phát triển của thị trường bảo hiểm và hội nhập quốc tế. Dự thảo luật do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo và được Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thẩm tra. Luật này sẽ có tác động đến các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, đại lý bảo hiểm, cũng như các doanh nghiệp và cá nhân tham gia mua bảo hiểm. Đối với các doanh nghiệp SME, việc sửa đổi luật có thể ảnh hưởng đến việc mua bảo hiểm cho tài sản, trách nhiệm nghề nghiệp, và bảo hiểm cho người lao động. Các chủ doanh nghiệp cần theo dõi các quy định mới để đảm bảo tuân thủ và tận dụng các cơ hội từ sản phẩm bảo hiểm được cải thiện.

Bộ Nội vụ đang soạn thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành. Dự thảo này được dự kiến sẽ được trình và thông qua tại Kỳ họp thứ 1, Khóa XVI của Quốc hội. Ủy ban Văn hóa và Xã hội sẽ là cơ quan chủ trì thẩm tra dự thảo luật này. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), việc sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội có thể ảnh hưởng đến các nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động. Các thay đổi có thể liên quan đến tỷ lệ đóng góp, đối tượng tham gia, quyền lợi của người lao động, và quy trình giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội. Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao nội dung dự thảo để chuẩn bị điều chỉnh chính sách nhân sự và ngân sách chi phí lao động phù hợp. Việc cập nhật các quy định về bảo hiểm xã hội là cần thiết để đảm bảo quyền lợi của người lao động và phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội hiện tại. Các chủ doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu chi tiết dự thảo khi được công bố đầy đủ để có kế hoạch thực hiện kịp thời, tránh vi phạm pháp luật lao động và bảo hiểm xã hội.