Nghị định số 105/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công đoàn số 50/2024/QH15 về tài chính công đoàn, bao gồm: phương thức và thời hạn đóng kinh phí công đoàn, các trường hợp miễn, giảm, tạm dừng đóng, và quản lý kinh phí công đoàn của tổ chức người lao động tại doanh nghiệp. Đối tượng áp dụng gồm doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các cơ quan, tổ chức có sử dụng lao động. Hầu hết đơn vị đóng kinh phí công đoàn mỗi tháng một lần cùng thời điểm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc; riêng các tổ chức, doanh nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo chu kỳ sản xuất có thể đăng ký đóng 03 tháng một lần. Quá 60 ngày kể từ ngày hết hạn mà chưa đóng đủ thì bị coi là không đóng kinh phí công đoàn. Trường hợp khó khăn đã hết thời gian tạm dừng và tiếp tục phải cắt giảm lao động theo ngưỡng quy định, doanh nghiệp có thể được giảm tối đa 20% mức đóng trong thời gian không quá 06 tháng.
Nghị định số 105/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công đoàn số 50/2024/QH15 về tài chính công đoàn, gồm ba nhóm nội dung chính: (i) phương thức, thời hạn và nguồn đóng kinh phí công đoàn, các trường hợp không đóng hoặc chậm đóng; (ii) miễn, giảm, tạm dừng đóng kinh phí công đoàn; (iii) quản lý và sử dụng kinh phí công đoàn của tổ chức người lao động tại doanh nghiệp.
Đối tượng áp dụng gồm: doanh nghiệp; đơn vị sự nghiệp công lập không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động theo quy định pháp luật; các cấp công đoàn và cá nhân liên quan đến quản lý tài chính công đoàn; và tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp được cấp đăng ký theo Bộ luật Lao động 2019.
Phương thức và thời hạn đóng kinh phí công đoàn
Hầu hết các đơn vị - bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính, cơ quan tổ chức nước ngoài có sử dụng lao động Việt Nam - đóng kinh phí công đoàn mỗi tháng một lần, cùng thời điểm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.
Riêng các tổ chức, doanh nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả tiền lương theo chu kỳ sản xuất, kinh doanh được lựa chọn đóng theo tháng hoặc 03 tháng một lần trên cơ sở đăng ký với tổ chức công đoàn; thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ.
Chậm đóng và không đóng kinh phí công đoàn
Chậm đóng là hành vi chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ sau khi hết thời hạn quy định. Không đóng là hành vi không trích nộp; hoặc đóng không đầy đủ số tiền phải đóng hoặc không đủ số người thuộc diện đóng trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp. Tạm dừng đóng hoặc giảm mức đóng theo quy định không thuộc các trường hợp chậm đóng, không đóng.
Miễn đóng kinh phí công đoàn
Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thực hiện giải thể hoặc phá sản theo quy định pháp luật được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam hoặc Liên đoàn Lao động cấp tỉnh xem xét miễn số tiền chưa đóng khi công đoàn tham gia phương án giải quyết nợ hoặc nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản.
Giảm mức đóng kinh phí công đoàn
Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã đã hết thời gian tạm dừng đóng và tiếp tục phải cắt giảm lao động từ 30% hoặc từ 30 lao động trở lên (với đơn vị dưới 200 lao động), từ 50 lao động trở lên (đơn vị 200 - 1.000 lao động), hoặc từ 100 lao động trở lên (đơn vị trên 1.000 lao động) - không tính việc tuyển mới không quá 20% số lao động đã cắt giảm trong vòng 3 tháng - được xem xét giảm mức đóng. Mức giảm tối đa là 20% mức đóng theo quy định và thời gian giảm không quá 06 tháng. Hết thời gian giảm, đơn vị trở lại đóng theo mức thông thường.
Ngân sách nhà nước hỗ trợ
Ngân sách trung ương hỗ trợ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho các khoản như: niên liễm tổ chức quốc tế, hoạt động đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc, nhiệm vụ khoa học - công nghệ, đào tạo bồi dưỡng cán bộ, chương trình mục tiêu quốc gia, đầu tư phát triển. Ngân sách địa phương hỗ trợ tương tự cho Liên đoàn Lao động cấp tỉnh. Trong trường hợp các nguồn thu tài chính công đoàn không đảm bảo chi thường xuyên của hệ thống, ngân sách nhà nước hỗ trợ theo nguyên tắc cân đối và phân cấp.
Quản lý tài khoản và kinh phí
Tổ chức công đoàn được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để phản ánh phần ngân sách nhà nước hỗ trợ, và tài khoản ngân hàng để phản ánh thu chi kinh phí công đoàn. Cuối năm ngân sách, phần kinh phí chưa sử dụng hết được chuyển sang năm sau; riêng phần ngân sách nhà nước thực hiện theo quy định về khóa sổ ngân sách.
Nghị định có quy định về điều khoản hiệu lực nhưng nằm ngoài phần văn bản đã được trích dẫn. Đề nghị kiểm tra điều khoản cuối cùng của văn bản gốc để xác định ngày hiệu lực chính xác.
