BHXH Việt Nam: Người lao động mới đi làm trong tháng vẫn phải đóng BHXH bắt buộc dù đang hưởng trợ cấp thất nghiệp tháng đó

Câu hỏi

Một người lao động có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp (TCTN) cho thời gian từ 30/7 đến 29/12. Ngày 10/12, người này có việc làm mới và bị chấm dứt hưởng TCTN theo quy định, nhưng vẫn được hưởng TCTN của trọn tháng hưởng cuối cùng (từ 30/11 đến 29/12) theo khoản 4 Điều 19 Nghị định 374/2025/NĐ-CP: «Người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp vào những ngày của tháng đang hưởng trợ cấp thất nghiệp thì người lao động vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp của cả tháng đó».

Từ ngày 10/12, người lao động đi làm tại một công ty, làm việc liên tục không nghỉ quá 14 ngày trong tháng. Tuy nhiên công ty cho biết không thể đóng BHXH cho tháng 12 vì cơ quan BHXH thông báo người lao động đã hưởng TCTN của tháng đó nên không được tham gia BHXH; muốn tham gia thì phải liên hệ trung tâm dịch vụ việc làm (DVVL) để hoàn trả tiền TCTN của tháng cuối. Khi liên hệ trung tâm DVVL, người lao động được xác nhận hưởng TCTN đúng quy định nên không được hoàn trả.

Người lao động đặt câu hỏi: theo khoản 5 Điều 32 Luật Bảo hiểm xã hội, người lao động không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH tháng đó; trong khi người lao động làm việc liên tục từ ngày 10/12 và không nghỉ quá 14 ngày trong tháng, vì sao không được tham gia BHXH tháng 12.

Trả lời của Bảo hiểm xã hội Việt Nam

Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, Luật Việc làm và các văn bản hướng dẫn thi hành, trường hợp người lao động bắt đầu làm việc tại công ty từ ngày 10/12, làm việc liên tục đến hết tháng và có hưởng tiền lương thì thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN từ tháng 12/2025.

Để đảm bảo quyền lợi của người lao động, cơ quan BHXH sẽ phối hợp với đơn vị sử dụng lao động rà soát hồ sơ và hướng dẫn đơn vị bổ sung (nếu có) để thực hiện truy đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN tháng 12/2025 đối với người lao động theo đúng quy định của pháp luật.

Ý nghĩa đối với doanh nghiệp và người lao động

• Việc người lao động đồng thời được hưởng trọn tháng TCTN cuối cùng theo quy định chấm dứt hưởng trợ cấp (Nghị định 374/2025/NĐ-CP) là một chế độ riêng, áp dụng cho quan hệ bảo hiểm thất nghiệp; nó không loại trừ nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc phát sinh từ quan hệ lao động thực tế theo Luật BHXH.
• Doanh nghiệp không được từ chối đóng BHXH cho người lao động mới tuyển dụng chỉ vì lý do người đó đang trong tháng hưởng TCTN cuối cùng, và không cần yêu cầu người lao động hoàn trả tiền TCTN trước khi tham gia BHXH.
• Doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ lao động mới tuyển trong các trường hợp tương tự và truy đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN để tránh vi phạm nghĩa vụ đóng bảo hiểm bắt buộc theo khoản 5 Điều 32 Luật BHXH.