Việt Nam đã ban hành quy định mới yêu cầu các sàn thương mại điện tử và nền tảng số nước ngoài có chức năng thanh toán tích hợp phải khấu trừ, kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thay cho người bán cá nhân sử dụng nền tảng của họ. Khung pháp lý này được quy định tại Nghị định 117/2025/ND-CP ban hành ngày 9/6/2025, kèm theo cẩm nang hướng dẫn của Tổng cục Thuế (GDT), áp dụng cho cả cá nhân cư trú thuế tại Việt Nam và cá nhân không cư trú bán hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng Việt Nam qua các nền tảng này. Mức khấu trừ khác nhau theo từng nhóm hoạt động kinh doanh: hàng hóa chịu 1% thuế GTGT và 0,5-1% thuế TNCN, dịch vụ chịu 5% thuế GTGT và 2-5% thuế TNCN, vận tải và dịch vụ gắn với hàng hóa chịu 3% thuế GTGT và 1,5-2% thuế TNCN. Thuế được khấu trừ tại thời điểm đơn hàng được xác nhận và người mua hoàn tất thanh toán, tính trên doanh thu tính thuế - là số tiền nền tảng thu hộ người bán, không phải tổng số tiền người mua trả hay số tiền người bán thực nhận sau khi trừ phí nền tảng. Các nhà điều hành nền tảng nước ngoài phải đăng ký mã số thuế qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế, kê khai hàng tháng chậm nhất ngày 20 của tháng sau bằng các mẫu biểu chuẩn (như Mẫu 01-1/BK-CNKD-TMDT và Mẫu 01/CNKD-TMDT), và cấp chứng từ khấu trừ thuế điện tử cho người bán khi có yêu cầu. Nền tảng có thể ủy quyền cho đại diện tại Việt Nam để thực hiện đăng ký, kê khai và nộp thuế. Đối với doanh nghiệp nhỏ và người bán cá nhân trên các sàn xuyên biên giới, quy định này giúp giảm bớt thủ tục tuân thủ thuế thủ công vì nền tảng sẽ trực tiếp khấu trừ thuế, nhưng người bán vẫn cần đảm bảo thông tin mã số thuế và tình trạng cư trú của mình chính xác, vì nền tảng không chịu trách nhiệm về sai sót do người bán cung cấp.
Ngày 24/4/2026, Quốc hội Việt Nam đã thông qua luật sửa đổi bốn luật thuế quan trọng - thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Luật có hiệu lực ngay khi được thông qua, nhưng các quy định cốt lõi về TNCN, GTGT và TNDN được áp dụng hồi tố từ ngày 1/1/2026. Thay đổi quan trọng nhất là ngưỡng miễn thuế theo doanh thu: Chính phủ hiện có quyền quy định mức doanh thu hàng năm mà dưới mức đó, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ được miễn thuế TNCN, GTGT và TNDN. Bộ Tài chính đã đề xuất ngưỡng khoảng 1 tỷ đồng/năm, hiện đang chờ phê duyệt cuối cùng, và bất kỳ ngưỡng miễn thuế nào vượt quá 3 tỷ đồng sẽ cần Quốc hội phê duyệt riêng để bảo đảm nhất quán với các bậc thuế TNDN hiện hành (15% cho doanh thu đến 3 tỷ đồng, 17% cho doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng). Luật cũng sửa đổi thuế suất TTĐB đối với xe điện và các loại xe dưới 24 chỗ, quy định mức thuế thấp hơn áp dụng từ 2026 và tăng dần đến năm 2031, đồng thời tiếp tục duy trì ưu đãi cho xe điện chạy pin (BEV). Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và các công ty trong chuỗi cung ứng ô tô/xe điện, nên rà soát xem doanh thu của mình có nằm dưới ngưỡng miễn thuế sắp ban hành hay không, theo dõi nghị định hướng dẫn, và bảo đảm việc kê khai GTGT/TNDN phù hợp với các bậc thuế mới.
Văn bản hợp nhất số 28/VBHN-BCT gộp Nghị định 75/2019/NĐ-CP với nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 102/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 20/5/2026), quy định toàn bộ khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh. Nghị định áp dụng cho mọi doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, hiệp hội ngành nghề và các tổ chức, cá nhân liên quan. Mức phạt vẫn ở khung cao: tối đa 10% tổng doanh thu liên quan đối với hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh và lạm dụng vị trí thống lĩnh, độc quyền thị trường; tối đa 5% doanh thu đối với vi phạm về tập trung kinh tế (sáp nhập, hợp nhất, mua lại, liên doanh); và tối đa 2 tỷ đồng đối với hành vi cạnh tranh không lành mạnh như xâm phạm bí mật kinh doanh, ép buộc đối tác, cung cấp thông tin sai sự thật hoặc bán dưới giá thành. Nghị định 102/2026/NĐ-CP bổ sung nguyên tắc mức phạt cụ thể mặc định là mức trung bình của khung, thêm hai biện pháp khắc phục hậu quả mới (buộc cung cấp thông tin, tài liệu đầy đủ trung thực; buộc thực hiện đầy đủ điều kiện tập trung kinh tế) và bãi bỏ một số hình thức xử phạt bổ sung không còn phù hợp. Đối với chủ doanh nghiệp SME và nhà đầu tư nước ngoài, điểm cần lưu ý là hoạt động M&A, liên doanh hoặc thỏa thuận hợp tác với đối tác cùng ngành có thể bị coi là tập trung kinh tế hoặc thỏa thuận hạn chế cạnh tranh nếu không thông báo trước cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, với mức phạt có thể lên tới hàng tỷ đồng. Doanh nghiệp nên rà soát các thỏa thuận phân phối, hợp đồng độc quyền và kế hoạch M&A để đảm bảo tuân thủ trước ngày 20/5/2026.
Nghị quyết 109/NQ-CP ngày 16/4/2026 của Chính phủ cập nhật, bổ sung và thay thế Nghị quyết 41/NQ-CP (11/3/2026), ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV và Kết luận 18-KL/TW (2/4/2026) của Trung ương về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay trả nợ công và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, gắn với mục tiêu tăng trưởng 'hai con số'. Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày ký. Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư, văn bản đáng chú ý ở ba điểm. Một là cải cách thể chế: chuyển mạnh từ 'tiền kiểm' sang 'hậu kiểm', cắt giảm tối đa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, số hóa toàn bộ quy trình, mục tiêu đưa môi trường đầu tư kinh doanh vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới vào năm 2028. Hai là chính sách thuế, ngân sách: xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch, trung lập, không lồng ghép chính sách xã hội vào thuế; không cho phép địa phương ban hành ưu đãi thuế cao hơn luật thuế hiện hành; trao quyền cho Chính phủ chủ động điều chỉnh thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp; chính sách thu hút FDI chuyển từ ưu đãi thuế sang ưu đãi theo kết quả. Ba là thị trường vốn: đẩy mạnh chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp để giảm phụ thuộc ngân hàng, mở rộng sở hữu nước ngoài ở ngành không ảnh hưởng an ninh quốc gia. Đây là văn bản định hướng chiến lược, làm căn cứ để các bộ, ngành, địa phương và tập đoàn, tổng công ty nhà nước xây dựng chương trình hành động cụ thể của mình (hoàn thành trước 20/4/2026), chưa phải là quy định pháp luật có hiệu lực thi hành trực tiếp đối với doanh nghiệp. Các thay đổi cụ thể về thuế, phí, thủ tục hành chính sẽ được thể chế hóa qua các văn bản pháp luật riêng trong thời gian tới.
Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh trả lời về vấn đề thuế VAT khi phân phối và bán lẻ thức ăn thú cưng (mã HS 23091010) và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi (mã HS 2301.10.00) nhập khẩu từ Hàn Quốc. Câu hỏi liên quan đến việc áp dụng quy định "thức ăn chăn nuôi" theo khoản 3 Điều 5 Luật Thuế VAT số 48/2024/QH15 - loại không chịu thuế VAT. Tuy nhiên, Cục Thuế TP.HCM không đưa ra hướng dẫn cụ thể mà yêu cầu doanh nghiệp có văn bản gửi trực tiếp đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn phù hợp với trường hợp cụ thể. Câu trả lời không làm rõ mức thuế VAT áp dụng khi bán trong nước. Điểm cần lưu ý: thuế VAT khi nhập khẩu (0% với C/O hoặc 5% không có C/O) và thuế VAT khi bán trong nước có thể khác nhau, và cần phân biệt rõ thức ăn thú cưng với thức ăn chăn nuôi theo định nghĩa pháp lý.
Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) trả lời câu hỏi về thẩm quyền quy định mức thu phí và lệ phí tại địa phương. Câu hỏi đặt ra là liệu Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp tỉnh có thể quy định khung mức thu và ủy quyền cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh quyết định mức cụ thể không. Bộ Tài chính khẳng định: theo Luật Phí và lệ phí và Luật Ngân sách nhà nước, thẩm quyền quy định mức thu phí, lệ phí thuộc về HĐND cấp tỉnh, không có quy định phân cấp cho UBND cấp tỉnh quyết định mức thu. Do đó, việc HĐND quy định khung và giao UBND quy định mức cụ thể là không phù hợp với pháp luật. Đây là hướng dẫn quan trọng cho các địa phương trong quản lý phí và lệ phí, ảnh hưởng đến tính hợp pháp của các quyết định thu phí tại địa phương.
Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, bao gồm các chuyên ngành như sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, an toàn bức xạ hạt nhân, viễn thông, chuyển đổi số và giao dịch điện tử. Thông tư quy định chi tiết tiêu chuẩn bổ nhiệm, quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm và bổ nhiệm lại giám định viên tư pháp tại Bộ và tại địa phương. Đây là văn bản nội bộ chuyên ngành về quản lý giám định tư pháp, không trực tiếp liên quan đến nghĩa vụ thuế, tài chính hay quản trị doanh nghiệp của các SME. Nội dung chủ yếu điều chỉnh hoạt động của cơ quan nhà nước và các tổ chức giám định.
Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 16/2026/QĐ-TTg ngày 15/4/2026 quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách trung ương cũng như tỷ lệ vốn đối ứng ngân sách địa phương để thực hiện ba Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Văn bản này hướng dẫn phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước, áp dụng cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong quản lý tài chính công cho các chương trình mục tiêu quốc gia. Không ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.
Bộ Nội vụ ban hành Thông tư 5/2026/TT-BNV ngày 31/3/2026 quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực nội vụ. Văn bản hướng dẫn thủ tục, tiêu chuẩn và quy trình liên quan đến hoạt động giám định tư pháp thuộc quản lý của Bộ Nội vụ. Đây là văn bản quản lý hành chính nội bộ chuyên ngành, điều chỉnh hoạt động của bộ máy nhà nước và không có tác động trực tiếp đến nghĩa vụ thuế hay tài chính của doanh nghiệp và cá nhân trong lĩnh vực thương mại.
Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 17/2026/QĐ-TTg ngày 15/4/2026 chấm dứt hoạt động và giải thể Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cùng các Ban An toàn giao thông tại các địa phương. Chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, tài chính, tài sản và hồ sơ tài liệu sẽ được chuyển giao cho các bộ, cơ quan và địa phương có liên quan. Quyết định có hiệu lực từ ngày 01/6/2026, thay thế Quyết định 22/2017/QĐ-TTg. Trong vòng 30 ngày từ khi có hiệu lực, các cơ quan liên quan phải hoàn thành chuyển giao. Đây là quyết định cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, không ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế hay tài chính của doanh nghiệp.
Ngày 07/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án đầu tư theo hình thức Xây dựng - Chuyển giao (BT) được ký kết trước khi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) có hiệu lực, gọi là «dự án BT chuyển tiếp». Nghị quyết chỉ áp dụng cho danh mục dự án cụ thể nêu tại hai phụ lục kèm theo, gồm các công trình của Bộ Quốc phòng và của nhiều địa phương như Bắc Ninh, Cà Mau, Đắk Lắk và một số tỉnh khác. Nội dung chính quy định trình tự thanh toán cho nhà đầu tư trong nhiều tình huống. Nếu hợp đồng phù hợp pháp luật tại thời điểm ký kết, cơ quan có thẩm quyền tiếp tục thanh toán bằng ngân sách nhà nước hoặc bằng quỹ đất, tài sản công theo hợp đồng đã ký. Nếu hợp đồng có nội dung chưa phù hợp nhưng lỗi thuộc về cơ quan nhà nước, hai bên được thỏa thuận sửa đổi, bổ sung hợp đồng để tiếp tục thực hiện, với điều kiện dự án đang hiệu quả và không gây thất thoát, tiêu cực. Trường hợp không thể tiếp tục, hợp đồng bị chấm dứt trước thời hạn và Nhà nước thanh toán cho nhà đầu tư theo giá trị công trình đã được Kiểm toán nhà nước xác nhận. Nghị quyết còn quy định cách xử lý khi giá trị quỹ đất thanh toán thực tế chênh lệch so với dự kiến trong hợp đồng, cách hoàn trả kinh phí nhà đầu tư đã ứng trước cho bồi thường, giải phóng mặt bằng, và thời điểm xác định giá đất để tính nghĩa vụ tài chính về đất đai. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày ký (07/4/2026) đến hết ngày 31/12/2027, giao Bộ Tài chính và các cơ quan có thẩm quyền (các bộ, UBND cấp tỉnh) tổ chức triển khai và báo cáo định kỳ lên Thủ tướng Chính phủ. Do phạm vi áp dụng chỉ giới hạn ở danh mục dự án BT cụ thể nêu trong phụ lục, văn bản này không tác động trực tiếp đến phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa, kế toán viên hay nhà đầu tư nước ngoài thông thường - đối tượng chịu tác động chủ yếu là các nhà đầu tư hạ tầng lớn đang có tranh chấp, vướng mắc kéo dài với cơ quan nhà nước liên quan đến các dự án BT ký trước đây.
Chính phủ ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP ngày 01/4/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: bổ trợ tư pháp (luật sư, công chứng, giám định tư pháp, đấu giá tài sản, trọng tài thương mại), hành chính tư pháp (hộ tịch, quốc tịch), hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự (kể cả thừa phát lại), và phục hồi/phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Đây là nghị định thay thế các văn bản cũ trong các lĩnh vực này, cập nhật mức phạt và bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả. Đặc biệt liên quan đến doanh nghiệp trong khía cạnh thủ tục phá sản, thi hành án và sử dụng dịch vụ công chứng, đấu giá tài sản. Phần xử phạt liên quan đến phá sản doanh nghiệp có tác động trực tiếp đến SME trong trường hợp mất khả năng thanh toán, ảnh hưởng đến tuân thủ nghĩa vụ tài chính.
Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 15/2026/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 quy định việc quản lý và sử dụng phí cho vay lại vốn vay ODA và phần trích từ phí bảo lãnh chính phủ do Bộ Tài chính thu trong giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu là dùng nguồn phí này để hỗ trợ công tác quản lý nợ công và kinh tế đối ngoại. Phí cho vay lại và phí bảo lãnh được phân bổ theo tỷ lệ nhất định (40% trích một khoản quỹ cụ thể), hướng đến mục tiêu quản lý vốn vay ODA có chi phí và rủi ro phù hợp, đảm bảo chỉ số nợ công an toàn. Đây là văn bản nội bộ điều tiết hoạt động tài chính của Bộ Tài chính trong quản lý nợ công. Văn bản không ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ thuế hay tài chính của doanh nghiệp SME.
Bài viết của Vietnam Briefing mô tả bản đồ sản xuất của Adidas tại Việt Nam tính đến tháng 1/2026, tập trung vào các cụm nhà cung cấp, quy mô lao động và hạ tầng logistics, chứ không đề cập đến bất kỳ luật hay quy định mới nào. Việt Nam cung cấp 27% sản lượng toàn cầu của Adidas, với phần lớn nhà máy tập trung tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai và các tỉnh phía Nam khác, được hỗ trợ bởi hệ thống cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải. Bài viết cũng giới thiệu các cụm sản xuất mới nổi ở Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa, Nghệ An), Đồng bằng sông Cửu Long (Vĩnh Long, Đồng Tháp) và miền Bắc (Hưng Yên, Thái Nguyên, Hải Phòng). Đối với chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như cán bộ phụ trách tuân thủ, nội dung này không chứa thay đổi quy định nào cần hành động: đây chỉ là thông tin thị trường nền về nơi một thương hiệu đa quốc gia đặt sản xuất giày dép, may mặc và phụ kiện, hữu ích chủ yếu cho nhà đầu tư nước ngoài đang tìm địa điểm đặt nhà máy hơn là cho doanh nghiệp cần theo dõi nghĩa vụ thuế, hải quan hoặc lao động.
