Kho kiến thức

Bộ Tài chính (Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán) làm rõ rằng theo khoản 4 Điều 3 và Điều 2 Luật Kế toán 2015, "tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước" tại khoản 3 Điều 2 bao gồm các tổ chức, đơn vị không thuộc nhóm: cơ quan ngân sách, cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp dùng ngân sách, doanh nghiệp, và hợp tác xã. Đây là cách hiểu thứ nhất - "tổ chức" được hiểu rộng, độc lập với "đơn vị sự nghiệp". Ví dụ điển hình của nhóm này là: quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; quỹ xã hội, quỹ từ thiện. Các tổ chức này đều phải tổ chức bộ máy kế toán và lập báo cáo tài chính. Ngoài pháp luật kế toán, việc xác định nghĩa vụ kế toán còn căn cứ quy định về tổ chức bộ máy, mô hình hoạt động và cơ chế tài chính của từng loại tổ chức.

Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Cục QLKT) - Bộ Tài chính hướng dẫn cách hạch toán đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản khi xuất hóa đơn theo tiến độ thu tiền mà chưa chuyển giao hàng hóa. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Tài khoản 3387 chỉ dùng cho doanh thu nhận trước khi đã thực thu tiền; không được ghi nhận đối ứng TK 3387 với TK 131 khi chưa thu được tiền. Do đó, khi doanh nghiệp bất động sản xuất hóa đơn nhưng chưa thu được tiền và chưa chuyển giao tài sản cho khách hàng, doanh nghiệp không được sử dụng TK 3387 ghi đối ứng với TK 131. Ghi nhận này chỉ mang tính quản trị nội bộ, không được phản ánh trên báo cáo tài chính theo chế độ kế toán. Đối với nghĩa vụ thuế phát sinh từ hóa đơn đã xuất nhưng chưa thu tiền, doanh nghiệp thực hiện theo quy định pháp luật thuế hiện hành riêng biệt.

Bộ Tài chính xác nhận rằng để được bổ nhiệm làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán, cá nhân bắt buộc phải có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng VÀ có thời gian công tác thực tế về kế toán theo khoản 4 Điều 53 và khoản 1 Điều 54 Luật Kế toán 2015. Người chỉ có bằng kế toán nhưng chưa từng làm kế toán thực tế và chưa có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng thì chưa đủ điều kiện bổ nhiệm. Về đăng ký giao dịch tại Kho bạc Nhà nước, Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện theo điểm a khoản 1 Điều 7 Thông tư số 157/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025. Chữ ký thứ hai trên chứng từ giao dịch phải là chữ ký của kế toán trưởng, phụ trách kế toán hoặc người được ủy quyền ký thay. Cơ quan bổ nhiệm người không đủ tiêu chuẩn làm phụ trách kế toán là vi phạm quy định của Luật Kế toán, và người đó không đủ tư cách pháp lý để đăng ký chữ ký thứ hai tại Kho bạc Nhà nước.

Bộ Tài chính hướng dẫn cách hạch toán kế toán đối với quỹ vì người nghèo tại Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã theo Thông tư số 41/2022/TT-BTC. Có hai cách xử lý tùy theo việc đơn vị có tổ chức kế toán riêng hay không. Nếu đơn vị tổ chức kế toán riêng cho hoạt động quỹ: sử dụng hệ thống tài khoản theo Thông tư 41/2022, cụ thể là Tài khoản 337 (khoản có địa chỉ) và Tài khoản 511 (đóng góp chung không có địa chỉ); không dùng hệ thống tài khoản theo Thông tư 24/2024/TT-BTC. Nếu không có kế toán riêng: hạch toán vào cùng hệ thống sổ kế toán của đơn vị theo Thông tư 24/2024, sử dụng Tài khoản 338, 512 hoặc 711 tùy bản chất nghiệp vụ, đồng thời mở sổ chi tiết theo dõi riêng. Cả hai trường hợp đều phải lập báo cáo thu, chi định kỳ và công khai số liệu theo quy định.