Tổ chức xã hội nghề nghiệp: không áp dụng Thông tư 133, được chọn chế độ kế toán doanh nghiệp hoặc hành chính, sự nghiệp

Câu hỏi

Một kế toán của tổ chức xã hội nghề nghiệp, hoạt động phi lợi nhuận bằng nguồn tự chủ (hội phí, tài trợ, đóng góp của thành viên, các nguồn thu hợp pháp khác), hỏi:

• Có được áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC (hoặc thông tư thay thế) không?
• Nếu không, cần áp dụng chế độ kế toán nào?
• Cần nộp những loại báo cáo nào?

1. Lựa chọn chế độ kế toán áp dụng

Thông tư 133/2016/TT-BTC (Điều 2) áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (kể cả siêu nhỏ) thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế theo pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, trừ:

• Doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ;
• Công ty đại chúng theo pháp luật chứng khoán;
• Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc lĩnh vực đặc thù (điện lực, dầu khí, bảo hiểm, chứng khoán...) áp dụng chế độ kế toán đặc thù đã được Bộ Tài chính ban hành hoặc chấp thuận.

Thông tư 99/2025/TT-BTC (khoản 3 Điều 31): doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập và các đơn vị kế toán khác được lựa chọn áp dụng Thông tư này phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý. Khi áp dụng phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm. Khi thay đổi chế độ kế toán, phải trình bày lại số liệu, thông tin so sánh như khi thay đổi chính sách kế toán, đồng thời giải trình lý do và ảnh hưởng trong thuyết minh báo cáo tài chính.

Thông tư 24/2024/TT-BTC (Điều 2) hướng dẫn chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp, áp dụng cho cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước khác, cùng các đơn vị thực hiện cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập (một số trường hợp được loại trừ theo quy định). Các tổ chức, cơ quan, đơn vị khác không phải đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước có thể áp dụng chế độ kế toán này phù hợp với hoạt động của mình.

Kết luận của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán: Thông tư 133/2016/TT-BTC không áp dụng cho tổ chức xã hội nghề nghiệp. Tổ chức này có thể lựa chọn chế độ kế toán doanh nghiệp (Thông tư 99/2025/TT-BTC) hoặc chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp (Thông tư 24/2024/TT-BTC) để kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý.

2. Báo cáo theo pháp luật kế toán

Theo khoản 1, khoản 3 Điều 29 Luật Kế toán, báo cáo tài chính phải được lập và trình bày theo chuẩn mực và chế độ kế toán đơn vị áp dụng, gồm:

• Báo cáo tình hình tài chính;
• Báo cáo kết quả hoạt động;
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ;
• Thuyết minh báo cáo tài chính;
• Báo cáo khác theo quy định của pháp luật.

Báo cáo tài chính năm phải được nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm. Câu trả lời không chỉ định cụ thể cơ quan nhận báo cáo.