Quoc hoi da thong qua Luat Thue Thu nhap Ca nhan (PIT) sua doi so 109/2025/QH15, chinh thuc co hieu luc tu ngay 1/7/2026, trong khi cac quy dinh ve thu nhap tu tien luong, tien cong va hoat dong kinh doanh du kien duoc ap dung som hon, tu ngay 1/1/2026. Luat moi rut gon bieu thue luy tien tu 7 xuong con 5 bac, giu muc thue suat cao nhat 35%, dong thoi nang muc giam tru gia canh ban than tu 11 trieu len 15,5 trieu dong/thang va muc giam tru nguoi phu thuoc tu 4,4 trieu len 6,2 trieu dong/thang. Ho kinh doanh ca the co doanh thu nam tu 500 trieu dong tro xuong se duoc mien thue thu nhap ca nhan, tang dang ke so voi nguong 100 trieu dong hien hanh. Luat cung bo sung nhieu quy dinh moi dang chu y: ap thue 0,1% tren gia tri chuyen nhuong doi voi vang mieng, tai san so (bao gom tien ma hoa), tin chi carbon va bien so xe dau gia; mien thue thu nhap toan bo tien luong lam them gio va lam dem (thay vi chi mien phan tien luong tang them nhu truoc); mien thue 5 nam doi voi luong cua chuyen gia cong nghe cao va lao dong cong nghe so chat luong cao; va mo rong pham vi giam tru cho chi phi giao duc, dao tao va y te. Luat cung mo rong co so tinh thue sang thu nhap tu nen tang so, thuong mai dien tu va giao dich tai san so, dong thoi cai cach cach tinh thue doi voi chuyen nhuong von va chung khoan. Doanh nghiep, dac biet la bo phan nhan su va ke toan, can ra soat he thong tinh luong va khau tru thue de cap nhat bieu thue va muc giam tru moi, tranh khau tru thua hoac thieu. Cac nen tang thuong mai dien tu, doanh nghiep co chuong trinh co phieu thuong cho nhan vien, va cac cong ty co lao dong nuoc ngoai nen danh gia som tac dong va chuan bi cho giai doan chuyen tiep, vi cac van ban huong dan chi tiet ve cach tinh toan va thu tuc van dang duoc hoan thien.
Nghị định hợp nhất số 67/VBHN-NĐ-BCT (ban hành ngày 09/7/2026, đăng Công báo ngày 15/7/2026) hợp nhất Nghị định số 09/2018/NĐ-CP với các sửa đổi mới nhất từ Nghị định số 248/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/7/2026). Văn bản quy định chi tiết điều kiện, hồ sơ, thủ tục để nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được cấp Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ tại Việt Nam, áp dụng cho các hoạt động như xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối bán buôn, bán lẻ, logistics, cho thuê hàng hóa, xúc tiến thương mại, trung gian thương mại và tổ chức đấu thầu. Thay đổi quan trọng nhất trong lần hợp nhất này là việc mở rộng phạm vi điều chỉnh sang lĩnh vực thương mại điện tử: cụm từ «cung cấp dịch vụ thương mại điện tử» được thay bằng «quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, nền tảng thương mại điện tử tích hợp». Từ ngày 01/7/2026, Nghị định số 52/2013/NĐ-CP và Nghị định số 85/2021/NĐ-CP về thương mại điện tử chính thức hết hiệu lực. Kể từ ngày 01/01/2027, chủ quản nền tảng thương mại điện tử phải xác thực điện tử danh tính của người bán và người livestream bán hàng trên nền tảng. Các nền tảng đã đăng ký trước 01/7/2026 được tiếp tục hoạt động theo nội dung cũ đến hết 30/6/2027, trong thời gian đó phải hoàn tất thủ tục sửa đổi, bổ sung hồ sơ theo quy định mới. Đối với nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán lẻ, quy định vẫn giữ nguyên yêu cầu Kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) đối với cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất, trừ trường hợp cơ sở đó có diện tích dưới 500 m2, được lập trong trung tâm thương mại và không thuộc loại hình cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini. Doanh nghiệp SME có vốn nước ngoài, sàn thương mại điện tử và cá nhân bán hàng livestream nên rà soát ngay quy định về xác thực danh tính và cập nhật hồ sơ giấy phép trước thời hạn chuyển tiếp để tránh gián đoạn hoạt động.
Thông tư 20/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành, có hiệu lực từ ngày 12/3/2026 (áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025), thay thế các thông tư trước đây như Thông tư 78/2014 và 96/2015, đồng thời siết chặt yêu cầu hồ sơ chứng từ để doanh nghiệp được tính chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Ngoài hóa đơn hợp lệ, doanh nghiệp nay cần có chứng từ bổ sung theo từng loại chi phí - hợp đồng, quyết định phê duyệt, hồ sơ đào tạo, biên bản xác nhận quyên góp - cùng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho mọi giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên. Lần đầu tiên, thông tư quy định rõ ràng về hồ sơ chứng từ cho các nhóm chi phí trước đây chưa được điều chỉnh: hoạt động giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi xanh, các sáng kiến phát triển bền vững, và các khoản chi không tương ứng với doanh thu trong cùng kỳ (nghiên cứu phát triển thất bại, đấu thầu không trúng thầu, tiền thuê đất trong giai đoạn chưa hoạt động). Các khoản mua hàng do nhân viên ủy quyền thực hiện từ 5 triệu đồng trở lên nay đòi hỏi phải có chính sách ủy quyền bằng văn bản, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của nhân viên, và chứng từ hoàn trả không dùng tiền mặt từ doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng bộ phận kế toán - tài chính nên cập nhật quy chế tài chính nội bộ, áp dụng chính sách thanh toán không dùng tiền mặt cho các khoản chi lớn, xây dựng mẫu biểu chuẩn cho biên bản quyên góp và tiêu hủy tài sản, đồng thời tự rà soát trước khi nộp quyết toán thuế TNDN năm. Toàn bộ chứng từ phải được lưu giữ trong thời hạn 10 năm theo quy định. Thiếu hóa đơn, thanh toán tiền mặt từ 5 triệu đồng trở lên không có chứng từ, và hạch toán lẫn lộn giữa hoạt động được ưu đãi thuế và không được ưu đãi vẫn là những nguyên nhân phổ biến nhất khiến chi phí bị loại khi thanh tra, kiểm tra thuế.
Việt Nam vừa ban hành một khung quy định mới nhằm siết chặt việc đánh thuế đối với các giao dịch chuyển nhượng vốn. Nghị định 320/2025/NĐ-CP, cùng với hai thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, áp dụng mức thuế TNDN khoán 2% trên số tiền chuyển nhượng vốn đối với doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, có thu nhập chuyển nhượng không liên quan đến cơ sở thường trú, hoặc kinh doanh tại Việt Nam qua thương mại điện tử và nền tảng số. Khung quy định mới cũng làm rõ khi nào các giao dịch tái cơ cấu nội bộ tập đoàn đủ điều kiện - như sáp nhập, chia tách, hoán đổi cổ phần hoặc chia cổ tức bằng cổ phiếu - được loại trừ khỏi mức thuế khoán này, với điều kiện giao dịch không làm thay đổi chủ sở hữu cuối cùng của tập đoàn, không vượt quá giá trị sổ sách hoặc giá trị đầu tư ban đầu, và không phát sinh lợi nhuận chịu thuế. Đối với doanh nghiệp có thay đổi sở hữu xuyên biên giới, quy định mới kéo theo thủ tục giấy tờ mới: mẫu tờ khai 05/TNDN được thiết kế lại để kê khai thuế TNDN từ chuyển nhượng vốn, thời hạn nộp tờ khai trong 10 ngày kể từ khi phát sinh nghĩa vụ thuế, và quy định chuyển tiếp cho các hợp đồng ký trước khi nghị định có hiệu lực. Chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ có cổ đông nước ngoài, cấu trúc công ty holding, hoặc tái cơ cấu tập đoàn xuyên biên giới nên rà soát các giao dịch sắp tới theo tiêu chí thuế khoán và miễn trừ mới này, đồng thời lưu giữ hồ sơ chi tiết để hỗ trợ yêu cầu miễn trừ hoặc định giá khi cần.
Ngày 30/6/2026, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 255/2026/ND-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) năm 2026. Nghị định này thay thế Nghị định 132/2020/ND-CP và Nghị định 20/2025/ND-CP, hợp nhất các quy định về giá chuyển nhượng đối với giao dịch liên kết thành một khung pháp lý thống nhất, phù hợp với Luật Quản lý thuế 2025 và chuẩn mực OECD. Quy định mới mở rộng định nghĩa "bên liên kết" - ví dụ, việc chuyển nhượng hoặc nhận chuyển nhượng ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu, hoặc khoản vay từ cá nhân có quyền kiểm soát doanh nghiệp với giá trị từ 10% vốn góp trở lên, nay có thể tạo ra quan hệ liên kết. Đồng thời, nghị định cũng nới lỏng yêu cầu tuân thủ cho nhiều doanh nghiệp: ngưỡng doanh thu để được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết tăng từ 200 tỷ đồng lên 500 tỷ đồng, và bỏ yêu cầu doanh nghiệp chỉ thực hiện "chức năng kinh doanh đơn giản" để được miễn. Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) đối với các tập đoàn đa quốc gia cũng được điều chỉnh để phù hợp với chuẩn mực BEPS của OECD - ngưỡng báo cáo thay đổi từ 18.000 tỷ đồng sang 750 triệu euro doanh thu hợp nhất của tập đoàn, tính theo kết quả năm tài chính trước đó, và báo cáo phải được nộp điện tử theo định dạng XML. Doanh nghiệp có giao dịch liên kết, đặc biệt là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc có hoạt động tài chính xuyên biên giới, nên rà soát cơ cấu sở hữu, hồ sơ và hệ thống báo cáo trước mùa quyết toán thuế TNDN năm 2026.
Một doanh nghiệp nhà nước ký hợp đồng đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ với Bộ Tài chính, kinh phí khoán 300 triệu đồng, thanh toán khi hoàn thành hợp đồng và không phải xuất hóa đơn. Hợp đồng được ký và hoàn thành trong năm 2025, còn tiền được Bộ thanh toán vào đầu năm 2026. Vướng mắc phát sinh vì Hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp mới tại Phụ lục II ban hành kèm Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 (có hiệu lực từ 01/01/2026) đã bỏ Tài khoản 161 - Chi sự nghiệp và Tài khoản 461 - Nguồn kinh phí sự nghiệp, vốn trước đây thường dùng để ghi nhận các khoản kinh phí dạng này. Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) trả lời rằng về bản chất, đây là giao dịch bán hàng và cung cấp dịch vụ giữa doanh nghiệp với Nhà nước, trong đó Nhà nước đóng vai trò là một khách hàng, chứ không phải là khoản cấp phát kinh phí sự nghiệp theo cơ chế ngân sách truyền thống. Do đó, doanh nghiệp cần căn cứ vào hợp đồng đặt hàng đã ký và áp dụng các hướng dẫn kế toán về ghi nhận doanh thu, chi phí tại Thông tư 99/2025/TT-BTC để hạch toán cho phù hợp, thay vì tìm tài khoản tương đương của TK 161 và TK 461 đã bị bãi bỏ. Đây là lưu ý quan trọng cho các doanh nghiệp nhà nước và đơn vị có hợp đồng đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ, dịch vụ công với cơ quan nhà nước: từ 01/01/2026, các khoản thu từ hợp đồng dạng này cần được ghi nhận là doanh thu bán hàng/cung cấp dịch vụ theo chế độ kế toán mới, không còn hạch toán qua các tài khoản kinh phí sự nghiệp đã bị bãi bỏ.
Một người nộp thuế tại Đà Nẵng đã được cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất theo Nghị định 50/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 254/2025/QH15, kết quả cho thấy có khoản tiền nộp thừa cần hoàn trả. Tuy nhiên cán bộ thuế cho biết cổng dịch vụ công hiện chưa có quy trình riêng để nộp hồ sơ hoàn thuế trong trường hợp này, khiến người nộp thuế phải chờ đợi. Trả lời câu hỏi, Thuế khu vực 9 (Đà Nẵng) trích dẫn điểm d khoản 2 Điều 12 Nghị định 50/2026/NĐ-CP: nếu hộ gia đình, cá nhân đã nộp đủ tiền sử dụng đất theo thông báo cũ và số tiền sau khi tính lại thấp hơn số đã nộp, phần chênh lệch sẽ được hoàn trả bằng cách bù trừ vào nghĩa vụ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khác; nếu không còn nghĩa vụ nào để bù trừ thì được hoàn trả bằng tiền theo quy định pháp luật về ngân sách nhà nước và quản lý thuế. Về thủ tục cụ thể, cơ quan thuế viện dẫn Thông tư 80/2021/TT-BTC (đã sửa đổi bởi Thông tư 94/2025/TT-BTC): người nộp thuế có tiền nộp thừa và không còn nợ thuế thì gửi hồ sơ đề nghị hoàn trả theo mẫu 01/DNXLNT (kèm giấy ủy quyền nếu không trực tiếp thực hiện) đến chính cơ quan thuế đang quản lý khoản thu, không cần chờ chức năng riêng trên cổng dịch vụ công. Đây là hướng dẫn hữu ích cho các hộ gia đình, cá nhân và doanh nghiệp nhỏ đang có đất được tính lại tiền sử dụng đất theo quy định chuyển tiếp của Nghị quyết 254/2025/QH15, giúp họ chủ động thực hiện thủ tục hoàn thuế thay vì chờ đợi hệ thống điện tử được cập nhật.
Bộ Tài chính (Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán) đã có công văn trả lời câu hỏi của một độc giả về việc hạch toán kế toán giữa Quỹ Đầu tư phát triển địa phương (Quỹ ĐTPTĐP) và Quỹ nhà ở địa phương, trong trường hợp Quỹ ĐTPTĐP được giao quản lý Quỹ nhà ở theo Nghị định số 302/2025/NĐ-CP ngày 19/11/2025. Theo hướng dẫn, khi Quỹ ĐTPTĐP nhận ủy thác quản lý hoạt động và nguồn vốn của Quỹ nhà ở địa phương, quỹ này phải hạch toán tách bạch vốn nhận ủy thác và tài sản hình thành từ vốn ủy thác với nguồn vốn hoạt động và tài sản riêng của Quỹ ĐTPTĐP, theo khoản 3 Điều 32 và Điều 38 Nghị định số 147/2020/NĐ-CP. Việc ghi nhận kế toán hoạt động ủy thác thực hiện theo Thông tư số 90/2021/TT-BTC, trong đó Quỹ được phép mở thêm tài khoản chi tiết để phục vụ yêu cầu quản lý riêng. Bộ Tài chính cũng lưu ý các nội dung khác như quyết toán doanh thu, chi phí, phân phối chênh lệch thu chi và lập kế hoạch tài chính hàng năm của Quỹ nhà ở không thuộc thẩm quyền của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, và sẽ được chuyển sang đơn vị chức năng khác trả lời. Nội dung này chủ yếu áp dụng cho các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách ở cấp tỉnh, không tác động trực tiếp đến hoạt động kế toán, thuế của doanh nghiệp tư nhân hay hộ kinh doanh.
Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam vừa có văn bản trả lời phản ánh về thủ tục ủy quyền nhận BHXH một lần sau khi Quyết định số 313/QĐ-BHXH (ban hành 27/3/2026) bãi bỏ Mẫu số 13-HSB (Văn bản ủy quyền). BHXH Việt Nam khẳng định rõ việc bãi bỏ mẫu biểu này chỉ là thay đổi về thành phần hồ sơ, quy trình nghiệp vụ nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm mất quyền ủy quyền của người lao động theo quy định pháp luật. Theo điểm d khoản 2 Điều 10 Luật BHXH 2024 (hiệu lực từ 01/7/2025), người hưởng chế độ BHXH vẫn có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác nhận thay; văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp có hiệu lực tối đa 12 tháng và phải được chứng thực theo quy định. Đối với người lao động đang cư trú, làm việc ở nước ngoài, văn bản ủy quyền phải được cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự Việt Nam ở nước ngoài chứng nhận, hoặc công chứng, chứng thực hợp pháp và hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn) mới có giá trị sử dụng tại Việt Nam. BHXH Việt Nam cũng ghi nhận phản ánh về việc một số cán bộ địa phương từ chối hồ sơ ủy quyền một cách cứng nhắc, và đề nghị người dân cung cấp thông tin cụ thể (cơ quan tiếp nhận, thời gian, tài liệu liên quan) để được kiểm tra, xử lý. Doanh nghiệp sử dụng lao động, đặc biệt lao động đi làm việc ở nước ngoài, và người lao động cần lưu ý chuẩn bị đúng loại văn bản ủy quyền hợp lệ khi làm thủ tục hưởng BHXH một lần.
Bộ Tài chính đang chủ trì soạn thảo một dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tài nguyên hiện hành. Đây là bước đầu trong quy trình lập pháp, dự thảo hiện đang được Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội xem xét. Theo kế hoạch, dự thảo luật này dự kiến sẽ được trình và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XVI. Tại thời điểm này, nội dung chi tiết của các sửa đổi (mức thuế suất, đối tượng chịu thuế, phương pháp tính thuế...) chưa được công bố công khai trên cổng dự thảo, nên doanh nghiệp trong lĩnh vực khai thác tài nguyên thiên nhiên (khoáng sản, dầu khí, nước, lâm sản...) nên theo dõi sát diễn biến để chuẩn bị điều chỉnh khi luật chính thức có hiệu lực. RegHub sẽ tiếp tục cập nhật khi có thêm thông tin chi tiết về nội dung sửa đổi cụ thể của dự thảo luật này.
Văn phòng đại diện (VPĐD) là hình thức thâm nhập thị trường ít rủi ro cho doanh nghiệp nước ngoài muốn tìm hiểu thị trường Việt Nam trước khi cam kết đầu tư lớn hơn. VPĐD được phép nghiên cứu thị trường, xúc tiến thương mại, giới thiệu sản phẩm và làm cầu nối liên lạc với trụ sở chính, nhưng không được phép ký hợp đồng, xuất hóa đơn hoặc phát sinh doanh thu trực tiếp. Nếu VPĐD thực hiện các hoạt động thương mại bị cấm, VPĐD có thể bị coi là tạo ra cơ sở thường trú (PE) tại Việt Nam, khiến công ty mẹ nước ngoài phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tại Việt Nam. Dù không tạo ra doanh thu, VPĐD vẫn phải thực hiện nhiều nghĩa vụ tuân thủ thường xuyên: nộp báo cáo hoạt động hằng năm cho Sở Công Thương trước ngày 30 tháng 1, đăng ký mã số thuế, kê khai thuế nhà thầu nước ngoài đối với các khoản thanh toán xuyên biên giới, và tuân thủ pháp luật lao động (hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, giấy phép lao động cho nhân sự nước ngoài). Giấy phép VPĐD thường có hiệu lực 5 năm và mọi thay đổi về địa chỉ, thông tin trụ sở chính hay người đứng đầu đều phải được báo cáo và phê duyệt. Rủi ro lớn nhất về thuế nằm ở thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của Trưởng đại diện. Khi thanh tra thuế, cơ quan thuế có thể xem xét các khoản chi phí của VPĐD (nhà ở, xe cộ, tiếp khách, thanh toán cho bên thứ ba) thiếu hóa đơn chứng từ hợp lệ hoặc không chứng minh được mục đích kinh doanh chính đáng. Nếu bị coi là lợi ích cá nhân, các khoản này có thể bị truy thu thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến và Trưởng đại diện phải chịu trách nhiệm cá nhân nộp thuế. Để giảm rủi ro, doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn chứng từ, xây dựng chính sách phân biệt rõ chi phí kinh doanh và chi phí cá nhân, quy trình phê duyệt chi tiêu chặt chẽ, và rà soát định kỳ trước khi bị thanh tra.
