Cập nhật tuân thủ #24
[RegHub #24] 10 cập nhật quy định mới
Gửi ngày 2 tháng 11, 2026
Tỷ giá hàng xuất khẩu: Cục Hải quan nêu tỷ giá tính thuế theo pháp luật hải quan, chưa hướng dẫn xử lý hóa đơn
Một doanh nghiệp hỏi cách xử lý các hóa đơn hàng xuất khẩu đã lập từ 01/07/2026 theo tỷ giá hải quan (khoản 4 Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP), trong khi Công văn 6810/CT-QLNT ngày 14/09/2026 của Cục Thuế hướng dẫn tỷ giá trên hóa đơn là tỷ giá giao dịch thực tế theo pháp luật kế toán. Cục Hải quan trích khoản 9 Điều 1 Nghị định 167/2025/NĐ-CP: tỷ giá xác định trị giá tính thuế là tỷ giá ngoại tệ mua vào theo hình thức chuyển khoản của Hội sở chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam vào cuối ngày thứ Năm tuần trước liền kề (hoặc ngày làm việc liền trước nếu thứ Năm nghỉ), áp dụng cho các tờ khai đăng ký trong tuần. Ngoại tệ không được ngân hàng này công bố thì dùng tỷ giá tính chéo do Ngân hàng Nhà nước công bố. Về tỷ giá ghi trên hóa đơn và chênh lệch tỷ giá, câu trả lời không đưa ra kết luận cụ thể về cách xử lý hóa đơn đã xuất; Cục Hải quan đề nghị doanh nghiệp nghiên cứu quy định hoặc liên hệ cơ quan thuế nội địa.
Thù lao tư vấn AI trả cho chuyên gia cư trú tại Hà Lan: Cục Thuế chưa kết luận, cần làm rõ bản chất thu nhập
Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết thông tin doanh nghiệp cung cấp chưa đầy đủ để xác định bản chất khoản thu nhập của chuyên gia cư trú tại Hà Lan, nên chưa đưa ra kết luận về điều khoản Hiệp định áp dụng hay việc có phải khấu trừ thuế hay không. Cơ quan thuế nêu 3 khả năng: (i) dịch vụ cá nhân độc lập (Điều 14) nếu chuyên gia tự chủ về chuyên môn, phương thức, tổ chức công việc và không có quan hệ lao động; (ii) dịch vụ cá nhân phụ thuộc (Điều 15) nếu thực chất chuyên gia làm việc dưới sự chỉ đạo, kiểm soát của doanh nghiệp; (iii) tiền bản quyền (Điều 12) nếu khoản trả, toàn bộ hoặc một phần, là để sử dụng hoặc quyền sử dụng bản quyền, phần mềm, sáng chế, bí quyết, quyền sở hữu trí tuệ. Về hồ sơ, nếu chuyên gia là đối tượng cư trú của Hà Lan và thuộc diện được miễn thuế TNCN theo Hiệp định, chuyên gia nộp hồ sơ đề nghị miễn thuế cho cơ quan thuế nơi đăng ký nộp thuế hoặc ủy quyền cho bên Việt Nam nộp thay. Bên Việt Nam nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp, theo Điều 76 Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Văn bản hợp nhất số 117/2026/VBHN-NĐ-NHNN hợp nhất Nghị định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng
Văn bản hợp nhất này tổng hợp Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, được sửa đổi bởi Nghị định 232/2025/NĐ-CP (hiệu lực 10/10/2025) và Nghị định 390/2026/NĐ-CP (hiệu lực 16/10/2026). Ngân hàng Nhà nước thay mặt Chính phủ thống nhất quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Điểm quan trọng với doanh nghiệp nhỏ: sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ không phải ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ không còn là điều kiện hoạt động, hồ sơ chưa giải quyết bị chấm dứt xử lý. Doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ pháp luật về chất lượng, đo lường, nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn chứng từ, thuế, PCCC, môi trường, bảo vệ người tiêu dùng, phòng chống rửa tiền. Thanh toán mua bán vàng từ 05 triệu đồng/ngày/khách hàng trở lên phải dùng phương tiện không dùng tiền mặt. Sản xuất và mua bán vàng miếng là hoạt động có điều kiện, cần giấy phép của Ngân hàng Nhà nước. Doanh nghiệp mua bán vàng miếng cần vốn điều lệ từ 100 tỷ đồng, kinh nghiệm từ 2 năm, thuế đã nộp từ hoạt động kinh doanh vàng từ 500 triệu đồng/năm trong 2 năm liên tiếp gần nhất, mạng lưới tại từ 3 tỉnh, thành phố. Sản xuất vàng miếng cần vốn từ 1.000 tỷ đồng (ngân hàng thương mại: 50.000 tỷ đồng). Sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán là hành vi vi phạm.
Giảm thuế GTGT khi nghiệm thu khối lượng xây dựng, lắp đặt nhôm kính của nhà thầu phụ
Một nhà thầu phụ thi công hạng mục nhôm kính (cung cấp, lắp đặt, hoàn thiện cửa vách nhôm kính) hỏi thuế suất GTGT áp dụng khi nghiệm thu thanh toán khối lượng hoàn thành, trong khi vật tư đầu vào có thuế suất 8% hoặc 10%. Thuế cơ sở 3 TP. Cần Thơ trả lời bằng cách viện dẫn các quy định, không nêu con số thuế suất cụ thể. Thời điểm xác định thuế GTGT và thời điểm lập hóa đơn đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt là thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục hoặc khối lượng hoàn thành, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Nghị định 174/2025/NĐ-CP giảm thuế GTGT cho nhóm đang áp dụng 10% (trừ các nhóm loại trừ), có hiệu lực từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026. Kết luận của cơ quan thuế: hoạt động xây dựng, lắp đặt có thời điểm nghiệm thu, bàn giao khối lượng hoàn thành trong khoảng từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026 thì thuộc trường hợp được giảm thuế GTGT theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần tự đối chiếu với thực tế.
Thông tư số 154/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 80/2019/TT-BTC về thủ tục hải quan đối với hàng hoá thương mại biên giới
Thông tư 154/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 15/10/2026, có hiệu lực từ 01/01/2027. Thông tư sửa đổi các Điều 4, 5, 6, 7 của Thông tư 80/2019/TT-BTC về thủ tục hải quan đối với hàng hoá thương mại biên giới, đồng thời thay đổi một số cụm từ (Cục Hải quan, Hải quan khu vực, Hải quan cửa khẩu) và các văn bản viện dẫn. Đối với thương nhân mua gom hàng của cư dân biên giới: làm thủ tục hải quan như hàng nhập khẩu của thương nhân qua cửa khẩu, khai số tờ khai cư dân biên giới vào ô số vận đơn và đính kèm tờ khai; nộp hồ sơ chậm nhất 30 ngày kể từ ngày mua gom; khai tại Hải quan cửa khẩu gần nhất nơi mua gom. Hàng phải tập kết tại kho, bãi, địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát tập trung và chỉ được bán hoặc vận chuyển vào nội địa sau khi hoàn thành thủ tục và nộp đủ thuế. Nếu hàng của cư dân biên giới đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, chính sách quản lý và kiểm tra chất lượng thì thương nhân không phải làm thủ tục hải quan; khi đưa vào nội địa phải lập hoá đơn điện tử. Đối với cư dân biên giới: khai báo điện tử theo Phụ lục I (tờ khai giấy Phụ lục II khi hệ thống sự cố); hàng nhập khẩu vượt định mức miễn thuế phải kiểm tra thực tế và nộp thuế; chỉ được nhập mặt hàng thuộc danh mục tại Thông tư 34/2025/TT-BCT. Tại cửa khẩu không có điểm thu của Kho bạc/ngân hàng, hải quan thu thuế bằng tiền mặt hoặc thanh toán điện tử.
Thuế TP Đồng Nai trả lời về đơn vị tính, số lượng, đơn giá trên hóa đơn khi thu tiền nhiều đợt đối với bất động sản
Thuế thành phố Đồng Nai trả lời một doanh nghiệp bất động sản về việc lập hóa đơn khi thu tiền nhiều đợt theo hợp đồng cho thuê bất động sản tại cụm công nghiệp và chuyển nhượng đất nền dự án. Câu trả lời dẫn Điều 10 và Phụ lục Nghị định 254/2026/NĐ-CP, cùng Điều 15 Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Với hoạt động cho thuê bất động sản (dịch vụ), chi tiết nội dung hóa đơn về đơn vị tính, số lượng, đơn giá thực hiện theo khoản 1, khoản 3 Điều 10 và Mục 5 Phụ lục. Với hoạt động chuyển nhượng bất động sản theo Điều 15 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, nếu là hoạt động xây nhà để bán có thu tiền theo tiến độ theo hợp đồng thì hóa đơn không nhất thiết phải có đơn vị tính, số lượng, đơn giá (điểm e Mục 9 Phụ lục). Câu trả lời không nêu cụ thể trường hợp chuyển nhượng đất nền không phải xây nhà để bán, cũng không hướng dẫn cách ghi với thanh toán theo tỷ lệ phần trăm hay thu trước nhiều kỳ tiền thuê. Doanh nghiệp nên liên hệ cơ quan thuế quản lý nếu còn vướng mắc.
Thuế TNCN đối với thu nhập đầu tư qua nền tảng nước ngoài (ngoại hối/CFD, tài sản mã hóa): chưa có quy định cụ thể
Một cá nhân cư trú tại Việt Nam hỏi về nghĩa vụ thuế khi dùng vốn của mình giao dịch CFD, ngoại hối và tài sản mã hóa trên nền tảng nước ngoài. Thuế cơ sở 6 tỉnh Đắk Lắk trả lời bằng cách viện dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP và Thông tư 32/2026/TT-BTC. Theo các văn bản này, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số, gồm tài sản mã hóa, là thu nhập khác. Cá nhân (cư trú hoặc không cư trú) chuyển nhượng tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa nộp thuế TNCN 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần, và hoạt động này không chịu VAT. Kết luận của cơ quan thuế: pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về thu nhập chịu thuế từ đầu tư trên sàn ngoại hối nước ngoài. Thu nhập từ giao dịch tài sản mã hóa trên nền tảng nước ngoài không thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Thông tư 32/2026/TT-BTC và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Câu trả lời không hướng dẫn về hồ sơ lưu giữ, thủ tục kê khai hay cơ quan tiếp nhận.
Tổ chức xã hội nghề nghiệp: không áp dụng Thông tư 133, được chọn chế độ kế toán doanh nghiệp hoặc hành chính, sự nghiệp
Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) trả lời một câu hỏi của độc giả về chế độ kế toán của tổ chức xã hội nghề nghiệp hoạt động phi lợi nhuận bằng nguồn tự chủ. Theo câu trả lời, Thông tư 133/2016/TT-BTC không áp dụng cho tổ chức xã hội nghề nghiệp. Tổ chức này có thể lựa chọn chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC hoặc chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp theo Thông tư 24/2024/TT-BTC, phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý. Khi áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC, đơn vị phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm; nếu thay đổi chế độ thì phải trình bày lại số liệu so sánh và giải trình trong thuyết minh. Về báo cáo, theo Điều 29 Luật Kế toán, báo cáo tài chính gồm báo cáo tình hình tài chính, báo cáo kết quả hoạt động, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh và báo cáo khác theo pháp luật; báo cáo tài chính năm nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.
Hỏi đáp: Nộp hồ sơ khai thuế chậm trên 90 ngày nhưng đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp - xử lý như hành vi vi phạm thủ tục thuế, không phải trốn thuế
Một cá nhân kiến nghị sửa Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP về mức phạt chậm nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN, nêu rằng người có thu nhập vãng lai nhỏ từ sàn thương mại điện tử đã tự nộp bù vẫn bị phạt tới 5,75 triệu đồng/tờ khai. Người hỏi đề xuất bỏ phạt cố định khi thuế nộp thêm dưới 1 triệu đồng và miễn phạt hoặc cảnh cáo với thu nhập nhỏ từ nền tảng số trước năm 2025. Thuế thành phố Huế trả lời, căn cứ Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15: nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày có phát sinh thuế phải nộp, nếu người nộp thuế đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế lập biên bản về hành vi chậm nộp hồ sơ thì không bị xử phạt về hành vi trốn thuế, nhưng là hành vi vi phạm thủ tục thuế và bị xử phạt vi phạm hành chính. Việc xác định hành vi, thời hiệu và mức phạt phải căn cứ hồ sơ thực tế; Thuế Huế không có hồ sơ của người hỏi nên chưa xác định được mức phạt cụ thể. Các đề xuất sửa chính sách chỉ được ghi nhận để báo cáo cơ quan có thẩm quyền.
Hỏi đáp về việc xác định giá dự toán theo chứng thư thẩm định giá áp dụng định mức phần mềm theo Quyết định 671/QĐ-BTTTT
Một đơn vị thẩm định giá hỏi: nếu vẫn áp dụng phương pháp tính chi phí phần mềm theo định mức tại Quyết định 671/QĐ-BTTTT ngày 26/4/2024 (người hỏi cho rằng Nghị định 224/2026/NĐ-CP không còn quy định phương pháp này) thì cơ quan nhà nước có được xác định giá dự toán theo chứng thư thẩm định giá đó không. Dự án dùng NSNN nguồn kinh phí thường xuyên, lĩnh vực CNTT và chuyển đổi số. Câu trả lời không đưa ra kết luận trực tiếp về việc có được hay không. Phần trả lời chỉ nhắc lại các quy định của Luật Giá 2023: khái niệm thẩm định giá và chứng thư thẩm định giá (Điều 4), phân biệt dịch vụ thẩm định giá với thẩm định giá của Nhà nước (Điều 40), chứng thư và báo cáo thẩm định giá là một trong các cơ sở để xem xét, phê duyệt giá và chỉ có giá trị trong thời hạn hiệu lực, đúng mục đích (Điều 55), và phạm vi thẩm định giá Nhà nước (Điều 59). Để được hướng dẫn cụ thể về phương pháp lập dự toán mới thay thế định mức cũ đối với kinh phí thường xuyên, câu trả lời đề nghị người hỏi gửi văn bản kiến nghị hoặc liên hệ Bộ Khoa học và Công nghệ.