Kho kiến thức

Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh giải đáp câu hỏi của công dân về việc trợ cấp thương binh hàng tháng có được tính vào thu nhập khi xác định điều kiện đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân hay không. Theo quy định tại Điều 2 Luật Thuế TNCN và văn bản hướng dẫn, trợ cấp thương binh là khoản thu nhập không chịu thuế TNCN và không thuộc phạm vi thu nhập cần xem xét khi xác định điều kiện người phụ thuộc. Theo điểm d.2 khoản 1 Điều 9 Thông tư số 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung), đối với người ngoài độ tuổi lao động (như người từ đủ 60 tuổi trở lên đối với nam, 55 tuổi trở lên đối với nữ), điều kiện để được tính là người phụ thuộc là không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng. Do trợ cấp thương binh không phải là thu nhập chịu thuế, Cục Thuế hướng dẫn rằng nếu người mẹ (thương binh bậc 3/4, trên 70 tuổi) chỉ có trợ cấp thương binh mà không có thu nhập nào khác thì đáp ứng điều kiện để được đăng ký là người phụ thuộc. Cụ thể, Cục Thuế đề nghị người con thực hiện đăng ký người phụ thuộc theo đúng quy định pháp luật và đính kèm giấy tờ chứng minh (chứng nhận thương binh, giấy tờ tuổi tác).

Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh giải đáp câu hỏi của doanh nghiệp về cách xác định thu nhập chịu thuế TNCN khi công ty chi trả tiền vé máy bay và tiền thuê nhà cho người lao động Việt Nam bị điều động đến làm việc tại tỉnh/thành phố khác trong nước. Theo hướng dẫn của cơ quan thuế: tiền vé máy bay do công ty thanh toán trực tiếp cho đại lý theo hóa đơn thực tế khi người lao động điều động đến làm việc tại địa điểm khác trong nước là khoản chi không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN, vì đây là chi phí công tác thực tế và không thuộc phạm vi thu nhập của người lao động. Tiền thuê nhà mà công ty chi trả cho người lao động (người lao động tự thanh toán rồi được hoàn lại theo hóa đơn thực tế) được tính vào thu nhập chịu thuế TNCN, nhưng không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế (trừ khoản tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo). Áp dụng vào ví dụ cụ thể: thu nhập lương 65 triệu đồng + tiền thuê nhà 10 triệu đồng (vé máy bay 16,5 triệu đồng không tính vào). Cần tính toán tiền thuê nhà có vượt 15% tổng thu nhập chịu thuế hay không để xác định phần đưa vào thu nhập chịu thuế.

Cơ quan Thuế TP. Hồ Chí Minh hướng dẫn cá nhân làm đại lý bán bảo hiểm hưởng hoa hồng không cần phải đăng ký hộ kinh doanh vì hoạt động này được xem là cá nhân kinh doanh theo hợp đồng đại lý. Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, nếu doanh thu (hoa hồng) trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Nếu vượt ngưỡng 500 triệu đồng, phải kê khai và nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu vượt mức. Ngưỡng 500 triệu đồng được tính trên tổng hoa hồng nhận được trong năm. Trường hợp ban đầu dự kiến dưới 500 triệu nhưng thực tế vượt mức này, phải kê khai thuế từ quý vượt ngưỡng, không cần kê khai từ đầu năm.

Cơ quan thuế hướng dẫn hộ kinh doanh thu mua phế liệu bìa carton từ cá nhân không kinh doanh được phép lập bảng kê thu mua hàng hóa của cá nhân không có hóa đơn để làm căn cứ xác định chi phí khi tính thuế, theo quy định của Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC. Hồ sơ chứng từ kèm theo bảng kê phải bao gồm thông tin người bán (tên, địa chỉ, CMND/CCCD), mô tả hàng hóa (loại, số lượng, khối lượng), đơn giá, thành tiền, ngày mua và chứng từ thanh toán. Đối với giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên, bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt. Các chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh như điện, nước, điện thoại, vận chuyển, thuê tài sản có đầy đủ hóa đơn chứng từ cũng được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân.

Cơ quan thuế giải đáp về việc tính thuế thu nhập cá nhân khi hai người đồng sở hữu một thửa đất (bà Hảo và bà Thảo) cùng ký hợp đồng tặng cho ba người, gồm con đẻ của bà Hảo (ông Trải), con đẻ của bà Thảo (ông Hiếu), và một người cháu (Hoàng Đình Ái Hữu). Theo quy định, tặng cho giữa cha mẹ và con đẻ được miễn thuế TNCN; tuy nhiên mỗi người nhận chỉ được miễn thuế đối với phần tài sản nhận từ người tặng cho có quan hệ cha/mẹ-con đẻ với mình. Cơ quan thuế xác định: ông Trải được miễn thuế đối với phần nhận từ bà Hảo (mẹ đẻ), nhưng phải nộp thuế đối với phần nhận từ bà Thảo. Tương tự, ông Hiếu được miễn thuế phần nhận từ bà Thảo (mẹ đẻ), nhưng phải nộp thuế phần nhận từ bà Hảo. Người cháu không có quan hệ cha/mẹ-con đẻ với cả hai người tặng nên phải nộp thuế toàn bộ phần nhận. Cáchphân tích này dựa trên nguyên tắc miễn thuế chỉ áp dụng theo mối quan hệ trực tiếp giữa từng cặp bên tặng cho - người nhận, không phải theo toàn bộ giao dịch.

Cục Thuế tỉnh Tây Ninh trả lời câu hỏi về cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ việc dạy thêm trong nhà trường của giáo viên. Cụ thể là một giáo viên dạy 30 buổi/năm, mỗi buổi 700.000 đồng, tổng thu nhập 35.000.000 đồng từ phụ huynh chi trả. Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, thu nhập từ việc dạy thêm tại trường là thu nhập từ tiền lương, tiền công (Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC). Thu nhập chịu thuế được xác định sau khi trừ các khoản giảm trừ theo quy định (giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc...). Thu nhập 35.000.000 đồng/năm không phải là toàn bộ thu nhập chịu thuế mà chỉ là thu nhập trước khi trừ giảm trừ gia cảnh. Do đây là khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công nên áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần. Giáo viên cần cộng tổng thu nhập từ tiền lương (kể cả dạy thêm) trong năm để tính thuế theo biểu lũy tiến, sau khi trừ các khoản giảm trừ.

Cục Thuế tỉnh Điện Biên trả lời câu hỏi của cán bộ công tác tại khu vực biên giới đặc biệt khó khăn về miễn thuế TNCN đối với phụ cấp đặc biệt và phụ cấp lâu năm. Theo hướng dẫn tại điểm b khoản 2 Điều 2 Thông tư số 111/2013/TT-BTC và khoản 1 Điều 11 Thông tư số 92/2015/TT-BTC, các khoản phụ cấp khu vực và phụ cấp thu hút được chi trả theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Cơ quan thuế không đưa ra kết luận trực tiếp về phụ cấp đặc biệt và phụ cấp lâu năm - thay vào đó chỉ trích dẫn toàn bộ danh mục các khoản phụ cấp miễn thuế và kết luận về phụ cấp khu vực, phụ cấp thu hút. Phần phụ cấp thực tế vượt quá mức quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải tính vào thu nhập chịu thuế.

Bộ Tài chính hướng dẫn (qua Cục Thuế Đắk Lắk) về nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với trường hợp chuyển nhượng đất rẫy xảy ra năm 1989, đến năm 2026 mới làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho bên mua. Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính: Vì việc chuyển nhượng đất xảy ra năm 1989 (trước thời điểm có Luật Thuế TNCN và trước 01/01/2009 - ngày Luật Thuế TNCN có hiệu lực đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản), nên giao dịch này không phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN đối với bên chuyển nhượng (ông Lương Đình Tháp). Người mua (bên được chuyển nhượng) khi làm hồ sơ cấp GCN lần đầu không phải nộp thuế TNCN thay cho bên bán về giao dịch năm 1989 này.