Kho kiến thức

Cục Hải quan trả lời doanh nghiệp sản xuất hàng kim loại xuất khẩu (kìm, tuốc nơ vít) về thời điểm lập hóa đơn điện tử đối với hàng xuất khẩu và điều kiện thông quan hàng hóa theo quy định hiện hành. Về thông quan: hàng hóa được thông quan sau khi hoàn thành thủ tục hải quan. Trường hợp chưa nộp đủ thuế, cần có bảo lãnh từ tổ chức tín dụng hoặc được áp dụng thời hạn nộp thuế. Hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành được thông quan khi có giấy thông báo miễn kiểm tra hoặc kết quả kiểm tra đạt yêu cầu. Cục Hải quan nhắc nhở doanh nghiệp đối chiếu các quy định cụ thể tại Luật Hải quan 2014, Nghị định 08/2015/NĐ-CP và các Thông tư 38/2015/TT-BTC, 39/2018/TT-BTC để thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai và nộp thuế xuất nhập khẩu.

Văn phòng Quốc hội vừa công bố bản hợp nhất số 90/VBHN-VPQH của Luật Xử lý vi phạm hành chính (Luật số 15/2012/QH13), gộp toàn bộ 9 lần sửa đổi từ năm 2014 đến nay, gần nhất là Luật số 88/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025) và các thay đổi sắp có hiệu lực từ 01/7/2026 theo Luật An ninh mạng và Luật Phòng, chống ma túy. Đây là bản văn tham chiếu đầy đủ, không phải văn bản pháp luật mới, nhưng là căn cứ pháp lý gốc cho mọi quyết định xử phạt hành chính mà doanh nghiệp có thể gặp phải. Một số nội dung quan trọng với chủ doanh nghiệp và kế toán: mức phạt tiền đối với tổ chức luôn gấp 2 lần mức phạt đối với cá nhân cho cùng hành vi. Mức phạt tối đa theo lĩnh vực được quy định cụ thể, ví dụ kế toán, hóa đơn, phí - lệ phí, dự trữ quốc gia tối đa 50 triệu đồng; hải quan và thủ tục thuế tối đa 100 triệu đồng; riêng lĩnh vực thuế, kiểm toán độc lập, chứng khoán, cạnh tranh, bảo vệ dữ liệu cá nhân thì áp dụng mức phạt theo luật chuyên ngành tương ứng chứ không theo khung của luật này. Thời hiệu xử phạt là 1 năm cho vi phạm thông thường, riêng vi phạm về kế toán, hóa đơn, phí - lệ phí, chứng khoán, sở hữu trí tuệ... là 2 năm; vi phạm về thuế và kiểm toán độc lập áp dụng thời hiệu theo pháp luật quản lý thuế, pháp luật kiểm toán độc lập. Luật cũng quy định 5 hình thức xử phạt (cảnh cáo, phạt tiền, tước giấy phép/đình chỉ hoạt động có thời hạn, tịch thu tang vật - phương tiện, trục xuất), các tình tiết giảm nhẹ - tăng nặng, các trường hợp không bị xử phạt (sự kiện bất khả kháng, phòng vệ chính đáng...), và các hành vi bị nghiêm cấm đối với người có thẩm quyền xử phạt (sách nhiễu, nhận tiền, bao che). Doanh nghiệp nên lưu bản hợp nhất này làm tài liệu tra cứu khi làm việc với cơ quan thuế, hải quan hoặc thanh tra chuyên ngành, vì đây là căn cứ xác định mức phạt, thời hiệu và quyền khiếu nại của mình.

Một doanh nghiệp áp dụng chiết khấu thương mại cuối kỳ theo sản lượng hỏi Bộ Tài chính về cách lập bảng kê kèm hóa đơn chiết khấu, việc ghi số âm giá trị chiết khấu trên hóa đơn, và cách ghi dòng diễn giải. Cơ quan thuế trả lời bằng cách trích dẫn Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC (đều ban hành 30/6/2026, hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử). Theo quy định được trích dẫn, khi doanh nghiệp áp dụng chiết khấu thương mại theo sản lượng, doanh số, số tiền chiết khấu được điều chỉnh trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp theo, không vượt quá giá trị hàng hóa trên hóa đơn đó, hoặc được lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê ghi rõ số hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền và tiền thuế điều chỉnh; bảng kê lưu tại đơn vị, xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu. Đáng chú ý, quy định xác nhận hóa đơn điều chỉnh giảm phải ghi số âm, điều chỉnh tăng ghi số dương, đúng với thực tế điều chỉnh - trả lời trực tiếp câu hỏi của doanh nghiệp về việc ghi số âm. Cơ quan thuế không nêu cụ thể cách ghi dòng diễn giải trên hóa đơn chiết khấu, mà đề nghị doanh nghiệp tự đối chiếu quy định với thực tế phát sinh, hoặc liên hệ Thuế cơ sở 12 TP. Hồ Chí Minh (Tổ quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp số 3) nếu còn vướng mắc. Đây là hướng dẫn hữu ích cho các doanh nghiệp có chính sách chiết khấu thương mại theo sản lượng khi lập hóa đơn điện tử theo quy định mới.

Bộ Tài chính (Thuế tỉnh Cà Mau trả lời thay) đã giải đáp vướng mắc của hộ kinh doanh khi ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 68/2026/ND-CP (ngày 05/3/2026), được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 141/2026/ND-CP (ngày 29/4/2026). Đối với hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng đã nộp tờ khai Quý I theo quy định cũ, từ Quý II trở đi họ không phải tiếp tục kê khai thuế theo quý nữa, mà chỉ cần thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế chậm nhất ngày 31/01 của năm sau. Về số thuế đã phát sinh hoặc đã nộp của Quý I theo ngưỡng cũ, nếu hộ kinh doanh đã nộp tờ khai nhưng chưa nộp tiền thuế thì cần liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn xử lý. Nếu đã nộp thuế và đến cuối năm tổng doanh thu vẫn dưới 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh có thể đề nghị hoàn trả số thuế nộp thừa theo quy định của Luật Quản lý thuế. Riêng câu hỏi về cách cơ quan thuế địa phương thống nhất cập nhật nghĩa vụ thuế trên toàn quốc, cơ quan trả lời (Thuế tỉnh Cà Mau) cho biết đây là vấn đề chưa có nội dung cụ thể và không thể trả lời thay. Đối với hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm không thuộc diện bắt buộc dùng hóa đơn điện tử và đã thông báo tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử từ Quý II/2026, họ không phải tiếp tục kê khai và nộp tờ khai thuế GTGT, TNCN theo quý cho Quý II/2026 trở đi, miễn là doanh thu năm không vượt ngưỡng 1 tỷ đồng, chỉ cần thông báo doanh thu thực tế chậm nhất ngày 31/01 năm sau. Với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống nhưng tự nguyện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử để phục vụ kinh doanh, việc khai thuế vẫn được thực hiện theo năm (thông báo doanh thu thực tế phát sinh, chậm nhất 31/01 năm sau), không phải theo quý.

Thuế cơ sở 10 tỉnh Đồng Nai giải đáp: theo Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn đối với dịch vụ là thời điểm hoàn thành cung cấp dịch vụ không phân biệt đã thu được tiền hay chưa, hoặc thời điểm lập hóa đơn nếu lập trước khi hoàn thành dịch vụ hoặc thu tiền. Dịch vụ cung ứng lao động không phải là dịch vụ có quy định ngoại lệ trong Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Do đó, nếu đơn vị xác định thời điểm hoàn thành dịch vụ là ngày kết thúc rà soát và ký bàn giao (08/4/2026) và xuất hóa đơn cùng ngày, thì thời điểm xuất hóa đơn là phù hợp với quy định, với điều kiện thời điểm đó đúng là thời điểm hoàn thành dịch vụ.

Cục Thuế Đà Nẵng trả lời Công ty TNHH OBE Việt Nam về việc xuất hóa đơn đối với hàng mẫu xuất khẩu không thu tiền. Theo quy định tại Điều 4 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư số 20/2026/TT-BTC, hàng mẫu xuất khẩu không có thanh toán qua ngân hàng không đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất GTGT 0%. Cục Thuế xác định rằng hàng hóa xuất khẩu không thu tiền (không phát sinh chứng từ thanh toán qua ngân hàng) thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT theo khoản 1 Điều 5 Luật Thuế GTGT, không phải đối tượng chịu thuế suất 0%. Do đó, công ty được lập hóa đơn GTGT với ghi chú "Không chịu thuế GTGT" cho lô hàng mẫu này. Trường hợp vướng mắc cụ thể, doanh nghiệp cần liên hệ trực tiếp với Cục Thuế TP. Đà Nẵng để được hướng dẫn dựa trên hồ sơ thực tế.

Bộ Tài chính hướng dẫn doanh nghiệp thương mại máy móc, thiết bị công nghiệp được phép ghi khoản 'Phụ phí năng lượng' thành một dòng riêng trên hóa đơn, vì đây là khoản thu thêm gắn liền với giao dịch bán hàng hóa chính. Thuế suất GTGT áp dụng cho khoản phụ phí này là thuế suất của mặt hàng chính. Doanh nghiệp không kinh doanh năng lượng vẫn được xuất hóa đơn với nội dung 'Phụ phí năng lượng' miễn là khoản phí này phát sinh thực tế và được thỏa thuận rõ trong hợp đồng. Không nên ghi nhầm thành 'Phụ phí vận chuyển' nếu không có dịch vụ vận chuyển thực tế. Căn cứ pháp lý bao gồm Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 48/2024/QH15.

Bộ Tài chính giải đáp cho hộ kinh doanh mới thành lập ngày 03/3/2026 về hai vấn đề: (1) thời điểm được đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử; và (2) liệu các khoản thanh toán từ doanh nghiệp cho hộ kinh doanh trong giai đoạn chưa có hóa đơn có được tính vào chi phí hợp lý cho mục đích thuế TNDN hay không. Theo Điều 8 và Điều 9 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP: Hộ kinh doanh mới thành lập phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong vòng 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế mà doanh thu lũy kế đạt từ 1 tỷ đồng trở lên. Hộ bắt đầu sử dụng hóa đơn điện tử kể từ sau khi đăng ký với cơ quan thuế. Về chi phí của bên mua: Theo Điều 13 Thông tư số 20/2026/TT-BTC, doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT được lập Bảng kê 02/TNDN (thay thế hóa đơn) để tính vào chi phí hợp lý, với điều kiện có chứng từ thanh toán theo quy định và thanh toán không dùng tiền mặt với giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.

Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh giải đáp vướng mắc của hộ kinh doanh nhóm 2 (tính thuế trên doanh thu, ngành thời trang) sử dụng hóa đơn điện tử MTT: trong quý 1/2026 đã bán hàng cho nhiều khách lẻ nhưng nhân viên không tích chọn "bán lẻ" trên phần mềm, dẫn đến không được xuất hóa đơn tổng hợp cuối ngày cho hàng bán lẻ. Theo các căn cứ được trích dẫn trong công văn trả lời (khoản 2 Điều 12 Nghị định 123/2020/NĐ-CP và khoản 5 Điều 2 Nghị định 70/2025/NĐ-CP), hóa đơn điện tử từ máy tính tiền (MTT) theo lần bán hàng là hóa đơn hợp lệ. Trường hợp đã xuất hóa đơn MTT cho từng giao dịch nhưng không tích chọn "bán lẻ" để tổng hợp, cơ sở kinh doanh cần xem lại quy trình xuất hóa đơn theo hướng dẫn của cơ quan thuế và đối chiếu dữ liệu doanh thu đã khai báo để điều chỉnh nếu có sai sót. Đề nghị hộ kinh doanh liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế quản lý để được hỗ trợ cụ thể. Ngoài ra, công văn nêu rõ nguyên tắc: hộ kinh doanh nhóm 2 có nghĩa vụ báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn và nộp thuế theo doanh thu thực tế. Việc thiếu thao tác kỹ thuật trên phần mềm không miễn trừ nghĩa vụ khai báo doanh thu.

Thuế cơ sở 1 TP. Hồ Chí Minh (đại diện Bộ Tài chính) giải đáp về xử lý hóa đơn và thuế GTGT đối với 07 voucher/thẻ quà tặng mệnh giá 1 triệu đồng/voucher đã được khách hàng thanh toán nhưng hết hạn mà không sử dụng. Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP), người bán phải lập hóa đơn khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ. Cơ quan thuế hướng dẫn doanh nghiệp tự đối chiếu tình hình thực tế với quy định pháp luật về hóa đơn để xác định có phải xuất hóa đơn cho giá trị voucher hết hạn hay không. Cơ quan thuế không đưa ra kết luận trực tiếp mà yêu cầu doanh nghiệp tự áp dụng nguyên tắc lập hóa đơn trong trường hợp cụ thể, căn cứ vào bản chất giao dịch.

Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh trả lời Công ty TNHH Hằng Thắng về thời điểm lập hóa đơn đối với dịch vụ gia công phủ ván lạng. Căn cứ khoản 6 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn cung cấp dịch vụ gia công là **thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ**, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Cục Thuế xác định dịch vụ gia công phủ ván lạng **không thuộc** danh mục dịch vụ được phép lùi thời điểm lập hóa đơn đến sau khi đối soát dữ liệu (quy định tại điểm a khoản 4 Điều 9 NĐ 70/2025/NĐ-CP, vốn chỉ áp dụng cho hàng không, điện, nước, viễn thông, logistics, dịch vụ ngân hàng…). Do đó, doanh nghiệp không được áp dụng cơ chế lập hóa đơn sau đối soát. Doanh nghiệp cần căn cứ vào tình hình thực tế để thực hiện đúng quy định.