Kho kiến thức

Một người nộp thuế hỏi Bộ Tài chính về việc xử lý hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền khi hóa đơn bị sai các nội dung như tên, địa chỉ, số tiền bằng chữ hoặc nội dung khác, nhưng KHÔNG sai về mã số thuế, số tiền ghi trên hóa đơn, thuế suất, tiền thuế hoặc hàng hóa. Câu hỏi đặt ra là liệu trường hợp này có được xử lý theo điểm a khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC (chỉ cần thông báo cho người mua và thông báo với cơ quan thuế theo Mẫu số 04/SS-HĐĐT, không phải lập lại hóa đơn) hay không, trong khi điểm c cùng khoản lại quy định riêng rằng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền bị lập sai thì người bán phải lập hóa đơn thay thế. Trong câu trả lời, cơ quan thuế trích dẫn lại nguyên văn căn cứ pháp lý: Thông tư số 91/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/07/2026), Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử; đồng thời nhắc lại điểm a, điểm c khoản 1 Điều 10 và điểm c.2 khoản 5 Điều 10 (trường hợp hàng hóa là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, sử dụng đã đăng ký theo tên người mua thì khi trả lại hàng, người mua lập hóa đơn trả lại thay vì người bán lập hóa đơn thay thế). Tuy nhiên, câu trả lời KHÔNG đưa ra kết luận trực tiếp có/không cho tình huống cụ thể của người hỏi, mà chỉ đề nghị người nộp thuế "căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị để thực hiện theo đúng quy định". Về mặt thực tế, cần lưu ý điểm c khoản 1 Điều 10 quy định riêng cho hóa đơn điện tử từ máy tính tiền (và hóa đơn bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu) là phải lập hóa đơn thay thế khi có sai sót, không phân biệt loại sai sót như điểm a áp dụng chung, trừ trường hợp trả lại hàng tại điểm c.2 khoản 5. Do câu trả lời của cơ quan thuế mang tính chung chung và không khẳng định rõ, doanh nghiệp và hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn máy tính tiền nên thận trọng và liên hệ trực tiếp cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn cụ thể trước khi áp dụng.

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 10/2026/NQ-CP ngày 10/3/2026 cho phép tiếp tục áp dụng các nghị định và quyết định hiện hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành để hướng dẫn thi hành một số luật đã được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế từ ngày 01/01/2026 và từ ngày 01/3/2026, trong khi chờ các văn bản mới thay thế. Nghị quyết bao gồm hai danh mục chính: danh mục các nghị định được tiếp tục áp dụng toàn bộ và danh mục các nghị định được tiếp tục áp dụng một phần. Các lĩnh vực được đề cập gồm: chứng khoán, kế toán, kiểm toán, quản lý nợ công, ngân sách nhà nước, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, đầu tư và việc làm. Bộ Tài chính và Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao trách nhiệm chủ trì triển khai và xây dựng văn bản thay thế trước ngày 01/4/2026. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10/3/2026.

Bộ Tài chính giải đáp câu hỏi về thời điểm lập hóa đơn điện tử và yêu cầu hồ sơ thanh toán qua Kho bạc Nhà nước đối với hợp đồng mua thuốc của đơn vị y tế sử dụng ngân sách nhà nước. Câu hỏi đặt ra là liệu bên bán có thể xuất hóa đơn sau thời điểm nghiệm thu không, khi đơn vị mua chưa được Kho bạc thanh toán. Theo hướng dẫn chính thức, Kho bạc Nhà nước thực hiện thanh toán cho đơn vị sử dụng ngân sách khi có đầy đủ hồ sơ theo quy định tại Nghị định số 347/2025/NĐ-CP. Hồ sơ đề nghị chi không bao gồm hóa đơn, biên bản nghiệm thu hay hợp đồng. Kho bạc Nhà nước không tiếp nhận và không có trách nhiệm kiểm tra các chứng từ này. Theo Luật Ngân sách Nhà nước số 89/2025/QH15, thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách chịu trách nhiệm về việc quản lý, sử dụng ngân sách đúng quy định và đảm bảo điều kiện chi. Để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục và mẫu biểu báo cáo đầu tư, đơn vị cần liên hệ trực tiếp với cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền.

Nghị định 254/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 26/09/2025, quy định chi tiết về quản lý, thanh toán và quyết toán các dự án sử dụng vốn đầu tư công. Văn bản này thiết lập quy trình rõ ràng cho việc giải ngân, thanh toán và quyết toán vốn ngân sách nhà nước đối với các dự án đầu tư công, nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm giải trình trong quản lý tài chính công. Đối với các doanh nghiệp SME tham gia cung cấp dịch vụ, thi công xây dựng hoặc cung ứng hàng hóa cho các dự án đầu tư công, nghị định này tác động trực tiếp đến quy trình thanh toán và quyết toán hợp đồng. Doanh nghiệp cần nắm rõ các thủ tục hồ sơ, hạn chót nộp hồ sơ thanh toán, và trách nhiệm trong việc cung cấp chứng từ hợp lệ để được thanh toán đúng hạn. Nghị định cũng quy định rõ về trách nhiệm của các bên tham gia trong quy trình thanh toán và quyết toán, giúp giảm thiểu rủi ro chậm trễ thanh toán. Việc hiểu rõ các quy định này giúp doanh nghiệp SME chuẩn bị hồ sơ chính xác, tuân thủ đúng quy trình, từ đó đảm bảo dòng tiền ổn định khi tham gia các dự án công. Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ban hành, do đó các doanh nghiệp đang thực hiện hợp đồng với các dự án đầu tư công cần rà soát lại quy trình nội bộ để đảm bảo tuân thủ.

Văn phòng Quốc hội vừa công bố Văn bản hợp nhất số 114/VBHN-VPQH, gộp toàn bộ Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) số 48/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025) với ba lần sửa đổi, bổ sung sau đó: Luật số 90/2025/QH15, Luật số 149/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026) và Luật số 09/2026/QH16 (hiệu lực 24/4/2026). Đây là bản luật thuế GTGT đầy đủ, cập nhật nhất mà doanh nghiệp, kế toán và hộ kinh doanh nên sử dụng để tra cứu thay vì bản gốc năm 2024. Nội dung chính gồm: phạm vi đối tượng chịu thuế và 28 nhóm hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế (nông sản thô, bảo hiểm nhân thọ, dịch vụ y tế, sách giáo khoa, phần mềm, chuyển quyền sử dụng đất...); ba mức thuế suất 0%, 5%, 10%; hai phương pháp tính thuế (khấu trừ và trực tiếp trên doanh thu); điều kiện khấu trừ, hoàn thuế GTGT đầu vào; và các hành vi bị nghiêm cấm liên quan hóa đơn, chứng từ. Điểm doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh cần lưu ý: ngưỡng doanh thu năm được miễn thuế GTGT cho hộ, cá nhân kinh doanh (khoản 25 Điều 5) đã được sửa đổi hai lần, hiện do Chính phủ quy định cụ thể theo từng thời kỳ; các sàn thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng thanh toán phải khấu trừ, kê khai, nộp thay thuế GTGT cho người bán là hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn; nhà cung cấp nước ngoài bán hàng hóa, dịch vụ số qua sàn TMĐT cho khách tại Việt Nam chịu thuế suất 10%. Ngưỡng hoàn thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết là 300 triệu đồng đối với xuất khẩu và dự án đầu tư. Vì đây là văn bản hợp nhất (không phải luật mới), các quy định trong đó đã có hiệu lực theo từng mốc thời gian nêu trên; doanh nghiệp cần đối chiếu điều khoản cụ thể với ngày hiệu lực tương ứng khi áp dụng.

Bộ Tài chính (qua Cục Thuế TP. Cần Thơ) hướng dẫn rằng công cụ như giáo niêm, đà giằng, thanh chéo do doanh nghiệp xây dựng tự chế tạo rồi xuất xuống công trình để phục vụ thi công thuộc trường hợp hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, hàng hóa này không thuộc đối tượng tính thuế GTGT. Cơ quan thuế xác nhận doanh nghiệp không phải lập hóa đơn và không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT đối với việc xuất dùng nội bộ các công cụ tự chế nêu trên. Quan điểm của một số đoàn kiểm tra thuế trước đây cho rằng phải lập hóa đơn (dù không kê khai thuế) là không phù hợp với quy định. Cơ quan thuế dẫn chiếu Khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, trong đó miễn lập hóa đơn cho hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất, và Nghị định 181/2025/NĐ-CP loại trừ các hàng hóa này khỏi phạm vi tính thuế GTGT.

Cục Thuế tỉnh Đồng Nai trả lời hai câu hỏi của công ty: Thứ nhất, về hóa đơn điện tử từ máy tính tiền: doanh nghiệp không hoạt động bán lẻ thường xuyên cho người tiêu dùng cuối và chỉ phát sinh không thường xuyên khách hàng không lấy hóa đơn thì không thuộc đối tượng bắt buộc sử dụng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền. Thứ hai, về thuế suất GTGT cho sản phẩm khóa nắm tròn NEWNEO 5881 (mã sản phẩm 259302 - khóa và bản lề bằng kim loại): Cục Thuế hướng dẫn tra cứu trong Danh mục hàng hóa, dịch vụ không được giảm thuế GTGT theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Nếu mặt hàng không thuộc Phụ lục 1, 2 Nghị định 174/2025/NĐ-CP thì được giảm thuế GTGT còn 8%. Doanh nghiệp cần tự đối chiếu mã sản phẩm với danh mục Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 43/2018/QH14 để xác định mức thuế suất áp dụng chính xác. Nếu mã sản phẩm 259302 không có trong Phụ lục 1 hoặc Phụ lục 2, sản phẩm đó được giảm thuế từ 10% xuống 8%.

Đây là bản hợp nhất chính thức do Bộ Công Thương công bố trên Công Báo, gộp Thông tư 47/2014/TT-BCT về quản lý website thương mại điện tử cùng 5 lần sửa đổi, bổ sung sau đó (các Thông tư 04/2016, 21/2018, 42/2019, 01/2022 và 38/2025/TT-BCT) thành một văn bản đầy đủ, thuận tiện tra cứu. Văn bản không tạo ra nghĩa vụ mới mà tổng hợp các quy định hiện hành đang áp dụng. Về nội dung, Thông tư áp dụng cho thương nhân, tổ chức, cá nhân lập website bán hàng trực tuyến; các sàn giao dịch thương mại điện tử, website khuyến mại trực tuyến, website đấu giá trực tuyến; người bán trên các sàn đó; và các tổ chức đánh giá tín nhiệm website. Chủ website bán hàng phải làm thủ tục «thông báo» với Bộ Công Thương qua Cổng thông tin Quản lý hoạt động thương mại điện tử (online.gov.vn), còn chủ sàn giao dịch, website khuyến mại, website đấu giá phải làm thủ tục «đăng ký» đầy đủ hơn (kèm đề án cung cấp dịch vụ, quy chế hoạt động, hợp đồng dịch vụ mẫu). Doanh nghiệp phải cập nhật thông tin định kỳ hằng năm, báo cáo số liệu hoạt động, và thông báo trong 7 ngày làm việc khi có thay đổi thông tin hoặc ngừng hoạt động. Website vi phạm hoặc không thực hiện nghĩa vụ báo cáo có thể bị hủy đăng ký và đưa vào danh sách công khai vi phạm trên Cổng thông tin. Thay đổi gần nhất được hợp nhất vào văn bản này là Thông tư 38/2025/TT-BCT (hiệu lực từ 01/7/2025), chủ yếu điều chỉnh việc phân cấp thẩm quyền xử lý thủ tục hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, không phát sinh nghĩa vụ tuân thủ mới cho doanh nghiệp. Chủ các website và sàn thương mại điện tử nên dùng bản hợp nhất này làm tài liệu tham chiếu đầy đủ, thay vì tra cứu riêng lẻ từng Thông tư sửa đổi.

Thuế cơ sở 1 tỉnh Sơn La giải đáp: theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp khi lập hóa đơn hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế GTGT phải ghi đầy đủ giá trị trước khi giảm tại cột 'Thành tiền', ghi số đã giảm 20% mức tỷ lệ % tại dòng 'Cộng tiền hàng', và ghi chú nội dung giảm thuế theo Nghị quyết 204/2025/QH15. Trường hợp hợp đồng đã ghi rõ giá trị đã giảm thuế, khi lập hóa đơn vẫn phải thực hiện đúng theo hướng dẫn của Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Doanh thu để tính thuế GTGT là doanh thu trước giảm (phải quy đổi lại), không phải giá trị hợp đồng sau giảm.

Bộ Tài chính hướng dẫn về việc ghi thông tin người mua trên hóa đơn đối với trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập vừa có mã số thuế (MST) vừa có mã số đơn vị có quan hệ ngân sách (MQHNS), theo quy định tại khoản 7 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP ngày 20/3/2025 (sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn). Theo hướng dẫn của Cục Thuế TP.HCM (được Bộ Tài chính xác nhận) và khoản 5 Điều 10 Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi khoản 7 Điều 1 NĐ 70/2025/NĐ-CP): đối với trường hợp người mua là đơn vị vừa có MST vừa có MQHNS, trên hóa đơn đầu vào phải ghi đầy đủ cả MST lẫn mã QHNS. Đây là quy định bắt buộc, không phải tùy chọn, nhằm đảm bảo tính chính xác trong quản lý ngân sách nhà nước. Cục Thuế TP.HCM thông báo để người nộp thuế biết và thực hiện theo quy định.

Tổng cục Thuế hướng dẫn cách ghi thông tin người mua trên hóa đơn điện tử khi khách hàng cá nhân không cung cấp đủ thông tin nhận dạng. Căn cứ pháp lý chính là khoản 7 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ. Theo hướng dẫn, khi khách hàng cá nhân mua hàng để tiêu dùng (không kinh doanh) mà không cung cấp thông tin (tên, địa chỉ, MST, CCCD), người bán được phép để trống hoặc ghi thông tin không đầy đủ theo mức độ khách hàng cung cấp (ví dụ chỉ có tên và tỉnh/thành phố). Cơ quan thuế yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ quy định hiện hành và hướng dẫn cụ thể của cơ quan thuế quản lý trực tiếp khi cần làm rõ thêm.