Kho kiến thức

Cục Thuế giải đáp về chính sách thuế GTGT cho doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh sản phẩm từ cây trồng chỉ qua sơ chế thông thường (dăm gỗ, vỏ cây nghiền, củi đốt...) bán cho doanh nghiệp khác theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP). Theo khoản 1b Điều 4 Nghị định 181/2025 (sửa đổi): doanh nghiệp, HTX mua sản phẩm nông lâm nghiệp sơ chế bán cho doanh nghiệp/HTX khác **không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT** nhưng **được khấu trừ thuế GTGT đầu vào**. Nếu bán cho cá nhân/hộ kinh doanh và các đối tượng khác, phải tính thuế GTGT 5%. Về hoàn thuế: chỉ được hoàn nếu đáp ứng điều kiện Điều 15 Luật Thuế GTGT (chủ yếu là xuất khẩu, đầu tư mới, hoặc chỉ sản xuất hàng 5% mà chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng sau 12 tháng/4 quý). Nếu không đủ điều kiện hoàn, thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ được tính vào **chi phí được trừ** khi tính thuế TNDN (theo khoản 2 Điều 9 Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15).

Cơ quan thuế (Thuế cơ sở 9 tỉnh An Giang) hướng dẫn: hộ kinh doanh (HKD) đã nộp tờ khai thuế quý I/2026 theo ngưỡng cũ nhưng nay có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm (thuộc diện không phải kê khai thuế định kỳ theo quy định mới) **không cần tiếp tục kê khai thuế theo quý**. HKD không cần thực hiện thủ tục hủy tờ khai hay khai bổ sung doanh thu bằng 0; cơ quan thuế không yêu cầu điều này. Thay vào đó, HKD chỉ cần nộp **Thông báo doanh thu theo Mẫu số 01/TKN-CNKD** chậm nhất ngày 31/01/2027. Đây là hướng dẫn thực tiễn quan trọng cho hộ kinh doanh nhỏ sau khi Nhà nước nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm, giảm gánh nặng hành chính thuế cho hàng triệu hộ kinh doanh.

Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế GTGT đối với hoạt động của doanh nghiệp thu mua phụ phẩm gỗ (vỏ cây nghiền, vỏ cây băm, củi keo băm, dăm gỗ...) từ cá nhân không kinh doanh, rồi bán lại cho doanh nghiệp khác để làm nhiên liệu đốt lò hơi. Theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật 149/2025/QH15) và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/01/2026): Sản phẩm cây trồng, rừng trồng chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường (bao gồm cắt, băm, nghiền, phơi/sấy khô) thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT khi do tổ chức, cá nhân tự sản xuất bán ra. Khi doanh nghiệp mua và bán lại cho doanh nghiệp khác: không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT. Khi bán cho hộ/cá nhân sản xuất kinh doanh hoặc tổ chức, cá nhân khác: áp dụng thuế suất 5%. Hộ, cá nhân kinh doanh tính thuế trực tiếp khi bán thương mại: tỷ lệ 1% trên doanh thu.

Gỗ xẻ tươi và gỗ xẻ sấy từ rừng trồng mới qua sơ chế thông thường (cưa, xẻ, sấy) được miễn thuế GTGT khi tổ chức tự sản xuất bán ra hoặc doanh nghiệp/HTX bán cho doanh nghiệp/HTX khác ở khâu thương mại. Thuế suất 5% áp dụng khi doanh nghiệp/HTX (khấu trừ) bán cho hộ kinh doanh hoặc cá nhân/tổ chức khác; cơ sở nộp thuế trực tiếp tính 1% trên doanh thu. Chỉ khi gỗ đã qua chế biến thành sản phẩm khác mới chịu thuế suất 10%.

Văn bản hợp nhất số 89/VBHN-VPQH tổng hợp Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 (hiệu lực từ năm ngân sách 2026) với nội dung sửa đổi tại Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Đây là luật khung quy định toàn bộ quy trình lập, chấp hành, kiểm toán, quyết toán, công khai và giám sát ngân sách nhà nước ở cả cấp trung ương và địa phương (tỉnh, xã). Với doanh nghiệp và kế toán viên, phần đáng chú ý nhất là Điều 36 quy định tỷ lệ phân chia nguồn thu thuế giữa ngân sách trung ương và địa phương: thuế giá trị gia tăng (VAT) chia theo tỷ lệ 70% trung ương - 30% địa phương; thuế thu nhập doanh nghiệp (trừ dầu khí và thuế tối thiểu toàn cầu) và thuế thu nhập cá nhân thuộc nhóm nguồn thu phân chia theo tỷ lệ %; thuế xuất nhập khẩu và thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu (Trụ cột 2) thuộc 100% ngân sách trung ương. Luật cũng quy định nguyên tắc cân đối ngân sách, giới hạn vay nợ của ngân sách địa phương, mức dự phòng ngân sách (2%-5%) và liệt kê 12 nhóm hành vi bị cấm trong lĩnh vực ngân sách. Nhìn chung, đây là văn bản mang tính nền tảng về quản lý tài chính công hơn là quy định trực tiếp nghĩa vụ kê khai, nộp thuế của doanh nghiệp - các nghĩa vụ thuế cụ thể vẫn do Luật Quản lý thuế, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp... điều chỉnh. Tuy nhiên, thông tin về cách phân bổ nguồn thu và ưu tiên chi đầu tư công hữu ích cho việc đánh giá chính sách tài khóa và cơ hội đầu tư công liên quan đến doanh nghiệp.

Bộ Tài chính giải đáp về việc phân loại hạt thông rang tẩm gia vị và hạt điều rang tẩm gia vị có được coi là "sơ chế thông thường" hay không để xác định mức thuế GTGT áp dụng từ ngày 01/01/2026. Theo quy định tại Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, sơ chế thông thường chỉ bao gồm các hình thức: làm sạch, phơi sấy, bóc vỏ, xay xát, đánh bóng, ướp muối, đóng hộp kín khí, bảo quản lạnh và các hình thức bảo quản thông thường khác. Danh sách này không bao gồm việc rang và tẩm gia vị. Trường hợp không xác định được, doanh nghiệp cần liên hệ Bộ Nông nghiệp và Môi trường để được hướng dẫn theo thẩm quyền. Sản phẩm qua chế biến (vượt mức sơ chế) sẽ chịu thuế GTGT 10% thay vì được miễn thuế hoặc áp dụng thuế suất 5%.

Bộ Tài chính hướng dẫn về chính sách thuế GTGT đối với hạt giống cây trồng khi doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ bán cho nông dân từ ngày 01/01/2026. Theo khoản 2 Điều 5 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, vật liệu nhân giống cây trồng theo quy định của pháp luật về trồng trọt là đối tượng không chịu thuế GTGT. Do đó, nếu hạt giống cây trồng được xác định là vật liệu nhân giống cây trồng theo pháp luật về trồng trọt thì không phải chịu thuế GTGT. Doanh nghiệp cần đối chiếu quy định pháp luật về trồng trọt để xác định hạt giống cụ thể có phải là vật liệu nhân giống hay không, vì đây là tiêu chí quyết định hàng hóa có thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT hay không.

Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh trả lời câu hỏi của cá nhân vừa có thu nhập từ tiền lương tại công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông 52HZ vừa có thu nhập dự kiến từ hoạt động cho thuê nhà tại Quận 12, TPHCM. Người hỏi đề nghị xác nhận: (1) thời điểm hiệu lực của ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm; (2) phương pháp tính thuế TNCN khi có nhiều nguồn thu nhập. Theo hướng dẫn của cơ quan thuế: ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm được miễn thuế TNCN và GTGT đối với cá nhân kinh doanh chính thức có hiệu lực từ kỳ tính thuế năm 2026, theo Luật Thuế TNCN sửa đổi được Quốc hội thông qua và hướng dẫn cụ thể tại Thông tư số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025. Đối với trường hợp có hai nguồn thu nhập (tiền lương và cho thuê tài sản): hai nguồn này thuộc hai loại thu nhập khác nhau và được tính thuế **riêng biệt**, không cộng gộp với nhau — tiền lương tính theo biểu thuế lũy tiến; cho thuê nhà tính theo tỷ lệ khoán trên doanh thu (hoặc phương pháp thực tế).

Cục Thuế TP. Hải Phòng xác định rằng hạt thông rang tẩm gia vị và hạt rẻ cười rang tẩm gia vị không được coi là sản phẩm chỉ qua sơ chế thông thường theo quy định của Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Nghị định 359/2025/NĐ-CP. Do đó, công ty thương mại không được hưởng chính sách không phải kê khai nộp thuế GTGT khi bán các mặt hàng này cho doanh nghiệp khác. Sơ chế thông thường được định nghĩa là các hoạt động như: làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, xay xát, cắt, đánh bóng, ướp muối, bảo quản lạnh... Rang và tẩm gia vị là quá trình chế biến vượt quá sơ chế thông thường, biến sản phẩm nông sản thành sản phẩm khác. Khi công ty thương mại (nộp thuế theo phương pháp khấu trừ) bán hạt thông/rẻ cười rang tẩm gia vị cho các đối tượng như hộ cá nhân sản xuất kinh doanh và tổ chức khác, phải tính thuế GTGT theo thuế suất 5%.

Cục Thuế tỉnh Nghệ An hướng dẫn về việc đồ uống tự pha chế tại quầy (Pepsi tươi, 7Up tươi) có thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) hay không theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025. Theo Khoản 4 Điều 3 Nghị định số 360/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025, nước giải khát thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB phải đáp ứng đồng thời hai điều kiện: (1) là sản phẩm pha sẵn để uống theo Tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam TCVN 12828:2019 về nước giải khát, và (2) có hàm lượng đường trên 5g/100mL. Trường hợp đồ uống tự pha chế tại quầy theo yêu cầu của khách (có sử dụng đường, sữa, hoặc nguyên liệu trái cây đóng hộp, nước ngọt có gas,...) nếu không phải là sản phẩm pha sẵn để uống theo quy định về nước giải khát theo TCVN 12828:2019 hoặc không có hàm lượng đường trên 5g/100mL thì không thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Doanh nghiệp cần căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để xác định nghĩa vụ kê khai, nộp thuế TTĐB.

Hộ kinh doanh mua trâu, bò từ nông dân về giết mổ và bán thịt tươi sống cho quán ăn, chợ là hoạt động bán ở khâu kinh doanh thương mại, phải nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp bằng 1% trên doanh thu, cộng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 0,5% trên doanh thu. Thịt tươi sau giết mổ là sản phẩm chăn nuôi "qua sơ chế thông thường" (giết mổ, lọc xương, lột da, bằm đều là sơ chế thông thường). Khi tổ chức, cá nhân tự sản xuất bán ra thì không chịu thuế GTGT, nhưng khi hộ kinh doanh mua về bán lại ở khâu kinh doanh thương mại thì phải nộp thuế GTGT 1% trên doanh thu — theo Nghị định 359/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thuế GTGT), có hiệu lực từ 01/01/2026; mức khoán hộ kinh doanh 1% GTGT và 0,5% TNCN đối với hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa theo Thông tư 40/2021/TT-BTC. Chỉ được miễn thuế nếu hộ tự chăn nuôi rồi giết mổ và bán: sản phẩm từ hoạt động tự chăn nuôi của hộ được miễn thuế GTGT và TNCN (thu nhập từ trực tiếp sản xuất nông nghiệp/chăn nuôi). Mua gia súc sống của người khác về giết mổ bán lại thì không thuộc diện miễn này.

Cục Thuế thành phố Cần Thơ trả lời hộ kinh doanh rằng thức ăn chăn nuôi thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT theo khoản 3 Điều 5 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15. Hộ kinh doanh theo phương pháp kê khai phân phối mặt hàng thức ăn chăn nuôi vẫn thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện kê khai thuế GTGT theo quy định. Đồng thời, trường hợp hộ kinh doanh thu trên 300 triệu đồng/năm thì thực hiện kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật.