Kho kiến thức

Chính phủ đang trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, dự kiến được xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Khóa XVI. Đây là văn bản còn ở giai đoạn dự thảo ban đầu, hiện chưa công bố nội dung chi tiết các điều khoản sửa đổi. Do Luật Chứng khoán điều chỉnh hoạt động phát hành, giao dịch chứng khoán, công ty đại chúng và thị trường vốn, bất kỳ sửa đổi nào cũng có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng, nhà đầu tư và các tổ chức tài chính trung gian. Chủ doanh nghiệp và kế toán nên theo dõi tiến trình dự thảo này để chuẩn bị cho các thay đổi có thể phát sinh về nghĩa vụ công bố thông tin, điều kiện phát hành hoặc quản trị công ty đại chúng. Vì nội dung cụ thể của các điều khoản sửa đổi chưa được công khai tại thời điểm này, RegHub sẽ cập nhật bài viết khi dự thảo chi tiết hoặc văn bản chính thức được ban hành.

Chính phủ đang trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của ba luật quan trọng trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng: Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam số 46/2010/QH12, Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15 và Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15. Dự thảo dự kiến được xem xét thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI. Hiện tại nội dung công khai mới chỉ dừng ở tên gọi dự thảo và thông tin thủ tục (cơ quan trình, kỳ họp dự kiến thông qua), chưa có nội dung chi tiết của các điều khoản sửa đổi. Do liên quan đến ba đạo luật nền tảng của hệ thống ngân hàng và phòng chống rửa tiền, khi được thông qua, dự thảo có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại, công ty tài chính và các doanh nghiệp có giao dịch qua hệ thống ngân hàng, đặc biệt là các quy định về tuân thủ phòng chống rửa tiền (KYC, báo cáo giao dịch đáng ngờ). Doanh nghiệp, đặc biệt là các tổ chức tín dụng, công ty fintech, và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động trong lĩnh vực tài chính, nên theo dõi sát tiến trình của dự thảo này. RegHub sẽ cập nhật ngay khi có nội dung chi tiết hoặc văn bản chính thức được ban hành.

Quốc hội đang trong quá trình xây dựng và hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước, do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo và Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì thẩm tra. Đây là dự thảo luật dự kiến được trình tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI. Thời điểm thông qua chính thức hiện chưa được công bố và đang chờ cập nhật. Tại thời điểm này, nội dung chi tiết của dự thảo chưa được công khai đầy đủ trên nguồn dữ liệu, chỉ mới có thông tin về cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra và lịch trình dự kiến trình Quốc hội. Luật Ngân sách nhà nước là văn bản pháp lý nền tảng quy định về thu, chi, quản lý và điều hành ngân sách nhà nước, có tác động sâu rộng đến chính sách thuế, phân bổ nguồn lực công và môi trường kinh doanh nói chung. Doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị có giao dịch với khu vực công hoặc chịu ảnh hưởng từ chính sách tài khóa, nên theo dõi tiến trình của dự thảo này. RegHub sẽ cập nhật khi nội dung chi tiết và các quy định cụ thể của dự thảo được công bố.

Bộ Tài chính đang chủ trì soạn thảo một dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập. Dự thảo sẽ được Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét. Hiện tại, thông tin công khai mới chỉ nêu tên dự án luật và các cơ quan phụ trách, chưa có nội dung chi tiết về các điều khoản dự kiến sửa đổi. Do đây là luật gốc điều chỉnh toàn bộ hoạt động kế toán và kiểm toán độc lập tại Việt Nam, bất kỳ sửa đổi nào cũng có thể ảnh hưởng rộng đến doanh nghiệp, kế toán viên, kiểm toán viên và các đơn vị hành nghề kế toán, kiểm toán. Doanh nghiệp và kế toán viên nên theo dõi tiến trình dự thảo này vì nó có khả năng tác động đến chuẩn mực kế toán, yêu cầu kiểm toán độc lập và trách nhiệm pháp lý liên quan. Thời điểm trình và thông qua hiện vẫn đang được cập nhật, chưa có lịch trình cụ thể. RegHub sẽ cập nhật khi có bản dự thảo chi tiết hoặc lịch trình thông qua chính thức.

Một công ty hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ công nghệ thông tin đã hỏi Bộ Tài chính về cách xử lý thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản hoa hồng, thù lao trả cho các cộng tác viên hỗ trợ bán hàng. Các cộng tác viên này chỉ tìm kiếm, giới thiệu khách hàng và hỗ trợ đàm phán, không đứng tên hợp đồng, không xuất hóa đơn, không thu tiền và không tự kinh doanh độc lập; toàn bộ hợp đồng, hóa đơn và doanh thu đều do công ty thực hiện. Cục Thuế Thành phố Hà Nội trả lời rằng khoản hoa hồng, thù lao trả cho cộng tác viên không phải là cá nhân kinh doanh được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công theo điểm c khoản 2 Điều 2 Thông tư số 111/2013/TT-BTC. Đây là các khoản tiền hoa hồng đại lý bán hàng, tiền hoa hồng môi giới hoặc thù lao dịch vụ khác thuộc diện chịu thuế TNCN. Do cộng tác viên không ký hợp đồng lao động với công ty, theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư số 111/2013/TT-BTC, công ty phải khấu trừ thuế TNCN ở mức 10% trên thu nhập trước khi chi trả, áp dụng cho mỗi lần chi trả từ 2.000.000 đồng trở lên. Đây là quy định quan trọng mà các doanh nghiệp sử dụng mô hình cộng tác viên (CTV) cần lưu ý để tránh sai sót khi quyết toán thuế và tránh bị truy thu, phạt chậm nộp.

Bộ Tài chính (qua Thuế tỉnh Hưng Yên) trả lời một doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án cụm công nghiệp về việc xử lý khoản tiền doanh nghiệp tự nguyện chi trả để thu hồi thêm phần đất nhỏ nằm ngoài quy hoạch dự án, khi các hộ dân có nhu cầu chuyển nhượng và UBND xã đề xuất thu hồi bổ sung. Căn cứ khoản 2 Điều 94 Luật Đất đai 2024 và điểm d khoản 2 Điều 16 Nghị định 103/2025/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp tự nguyện ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, thì khoản tiền này được ngân sách nhà nước hoàn trả bằng cách khấu trừ vào tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất phải nộp. Số tiền được trừ không vượt quá số tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp; phần còn lại (nếu có) được tính vào chi phí đầu tư của dự án. UBND cấp huyện chịu trách nhiệm về tính chính xác số liệu bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được trừ, làm căn cứ để cơ quan thuế thực hiện khấu trừ. Cơ quan thuế sẽ đối trừ số tiền ứng trước vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp khi nhận được thông báo của UBND các cấp; đây cũng là cơ sở để tính chi phí hợp lý của dự án. Nói cách khác, khoản chi này vừa được khấu trừ trực tiếp vào tiền thuê đất, vừa (đối với phần không được trừ hết) được ghi nhận là chi phí đầu tư hợp lý của dự án.

Bộ Tài chính vừa giải đáp vướng mắc của một doanh nghiệp đại lý vận tải quốc tế về việc áp dụng thuế suất GTGT 0% đối với phí xếp dỡ tại cảng và các phí liên quan (phí chứng từ, phí lệnh giao hàng, phí vệ sinh, phí cân bằng container, phí bảo trì container, phí đại lý) khi cung cấp cho doanh nghiệp trong khu phi thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu (máy móc). Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 9 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và khoản 2, khoản 4, khoản 5 Điều 17 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, dịch vụ xuất khẩu được hưởng thuế suất 0% khi cung cấp trực tiếp cho tổ chức trong khu phi thuế quan và được tiêu dùng trong khu phi thuế quan phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xuất khẩu. Điều kiện quan trọng là dịch vụ đó phải phục vụ cho hoạt động sản xuất xuất khẩu của tổ chức nhận, không phục vụ cho hoạt động khác, và không thuộc danh mục loại trừ tại khoản 4 Điều 17 (như dịch vụ cho thuê nhà, kho bãi, ăn uống, vận chuyển đưa đón lao động trong khu phi thuế quan). Bộ Tài chính không khẳng định trực tiếp mức thuế suất cho từng loại phí cụ thể mà đề nghị doanh nghiệp đối chiếu với quy định để tự xác định. Điểm mấu chốt cho doanh nghiệp là: các phí không được liệt kê rõ tại điểm b khoản 2 Điều 17 (như phí vệ sinh, phí cân bằng container, phí bảo trì container, phí đại lý) vẫn có thể được hưởng thuế suất 0% nếu bản chất là dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức trong khu phi thuế quan, phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất xuất khẩu và không thuộc các trường hợp loại trừ. Doanh nghiệp logistics, đại lý vận tải cần rà soát kỹ bản chất từng khoản phí và mục đích sử dụng của hàng hóa nhập khẩu để áp dụng đúng thuế suất, tránh rủi ro truy thu khi quyết toán thuế.

Bộ Tài chính (Thuế tỉnh Cà Mau trả lời thay) đã giải đáp vướng mắc của hộ kinh doanh khi ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 68/2026/ND-CP (ngày 05/3/2026), được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 141/2026/ND-CP (ngày 29/4/2026). Đối với hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng đã nộp tờ khai Quý I theo quy định cũ, từ Quý II trở đi họ không phải tiếp tục kê khai thuế theo quý nữa, mà chỉ cần thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế chậm nhất ngày 31/01 của năm sau. Về số thuế đã phát sinh hoặc đã nộp của Quý I theo ngưỡng cũ, nếu hộ kinh doanh đã nộp tờ khai nhưng chưa nộp tiền thuế thì cần liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn xử lý. Nếu đã nộp thuế và đến cuối năm tổng doanh thu vẫn dưới 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh có thể đề nghị hoàn trả số thuế nộp thừa theo quy định của Luật Quản lý thuế. Riêng câu hỏi về cách cơ quan thuế địa phương thống nhất cập nhật nghĩa vụ thuế trên toàn quốc, cơ quan trả lời (Thuế tỉnh Cà Mau) cho biết đây là vấn đề chưa có nội dung cụ thể và không thể trả lời thay. Đối với hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm không thuộc diện bắt buộc dùng hóa đơn điện tử và đã thông báo tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử từ Quý II/2026, họ không phải tiếp tục kê khai và nộp tờ khai thuế GTGT, TNCN theo quý cho Quý II/2026 trở đi, miễn là doanh thu năm không vượt ngưỡng 1 tỷ đồng, chỉ cần thông báo doanh thu thực tế chậm nhất ngày 31/01 năm sau. Với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống nhưng tự nguyện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử để phục vụ kinh doanh, việc khai thuế vẫn được thực hiện theo năm (thông báo doanh thu thực tế phát sinh, chậm nhất 31/01 năm sau), không phải theo quý.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã giải đáp vướng mắc của một công ty đại chúng về cách xác định tổng giá trị giao dịch với người có liên quan để áp dụng ngưỡng phải trình Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thông qua theo Nghị định 155/2020/ND-CP. Thứ nhất, về cộng dồn giao dịch trong 12 tháng, cơ quan quản lý khẳng định việc cộng dồn áp dụng cho TẤT CẢ các giao dịch phát sinh giữa công ty và cùng một người có liên quan, không phân biệt loại hợp đồng (mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, giao dịch tài chính, thuê tài sản...). Đây là điểm quan trọng vì nhiều công ty có thể hiểu nhầm là chỉ cộng dồn theo từng nhóm giao dịch cùng bản chất. Thứ hai, về thời điểm xác định thẩm quyền, việc này không chỉ căn cứ vào giá trị từng hợp đồng riêng lẻ tại thời điểm ký kết, mà phải căn cứ trên tổng giá trị giao dịch đã phát sinh và dự kiến phát sinh trong 12 tháng kể từ giao dịch đầu tiên. Thứ ba, nếu ĐHĐCĐ đã ban hành nghị quyết chấp thuận hạn mức giao dịch tối đa với người có liên quan, các giao dịch cụ thể trong phạm vi hạn mức đó được thực hiện theo nghị quyết đã phê duyệt, không cần lặp lại việc xác định ngưỡng 35% và cộng dồn 12 tháng cho từng giao dịch. Doanh nghiệp đại chúng nên rà soát lại quy trình theo dõi giao dịch nội bộ với người có liên quan để tránh vi phạm thẩm quyền phê duyệt.

Bộ Tài chính (Thuế thành phố Hải Phòng) đã trả lời một doanh nghiệp về việc miễn lệ phí trước bạ khi sáp nhập. Doanh nghiệp được Nhà nước cho thuê đất trả tiền hàng năm và đã được miễn lệ phí trước bạ theo khoản 7 Điều 9 Nghị định 140/2016/NĐ-CP, đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) từ năm 2020. Doanh nghiệp muốn biết khi sáp nhập vào tổ chức khác, tổ chức nhận sáp nhập có tiếp tục được miễn lệ phí trước bạ khi làm thủ tục biến động, đổi tên trên GCNQSDĐ hay không. Theo quy định tại khoản 7 Điều 10 Nghị định số 10/2022/NĐ-CP ngày 15/01/2022 của Chính phủ về lệ phí trước bạ, đất thuê của Nhà nước theo hình thức trả tiền thuê đất hàng năm hoặc thuê của tổ chức, cá nhân đã có quyền sử dụng đất hợp pháp thuộc diện được miễn lệ phí trước bạ. Do đó, cơ quan thuế xác định rằng khi tổ chức nhận sáp nhập thực hiện thủ tục đăng ký biến động, thay đổi tên người sử dụng đất trên GCNQSDĐ, nếu hình thức sử dụng đất vẫn là đất thuê của Nhà nước trả tiền hàng năm thì vẫn thuộc đối tượng được miễn lệ phí trước bạ theo khoản 7 Điều 10 Nghị định 10/2022/NĐ-CP. Đây là thông tin hữu ích cho các doanh nghiệp đang trong quá trình tái cấu trúc, sáp nhập mà có tài sản là quyền sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm.

Bộ Tài chính vừa giải đáp thắc mắc của một đơn vị sự nghiệp công lập (Trung tâm Xúc tiến Du lịch, tự bảo đảm một phần chi thường xuyên) về nguồn kinh phí chi trả chế độ nghỉ hưu, thôi việc cho người lao động theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP. Câu hỏi đặt ra là: đối với số người lao động ngoài chỉ tiêu biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước, đơn vị có được dùng nguồn thu phí được để lại đơn vị để chi trả hay không. Theo điểm b, khoản 2, Điều 3 Thông tư số 07/2025/TT-BTC, đối với những người lao động này, đơn vị được tự sắp xếp từ dự toán ngân sách nhà nước được giao, nguồn thu hoạt động sự nghiệp, và các nguồn thu hợp pháp khác để chi trả. Kết hợp với Điều 15 Nghị định số 60/2021/NĐ-CP quy định nguồn tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 3 (tự bảo đảm một phần chi thường xuyên) bao gồm ngân sách nhà nước, nguồn thu hoạt động sự nghiệp, nguồn thu phí được để lại và nguồn thu khác. Bộ Tài chính khẳng định: đơn vị được phép sử dụng cả nguồn dự toán ngân sách nhà nước được giao hàng năm, nguồn thu hoạt động sự nghiệp, nguồn thu phí được để lại, và các nguồn thu hợp pháp khác để chi trả cho các đối tượng hưởng chế độ, chính sách theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP. Đây là thông tin quan trọng cho các đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 2, nhóm 3 đang thực hiện tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy trong giai đoạn hiện nay.