Kho kiến thức

Bộ Tài chính xác nhận rằng theo điểm a khoản 3 Điều 9 Nghị định số 262/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025, ngành, nghề kinh doanh của tổ chức khoa học và công nghệ phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động ghi trong giấy chứng nhận đăng ký tổ chức khoa học và công nghệ được cơ quan có thẩm quyền cấp. Điều này có nghĩa là tổ chức khoa học và công nghệ không được tự ý đăng ký kinh doanh các ngành nghề nằm ngoài phạm vi giấy phép khoa học công nghệ đã được cấp. Cơ quan đăng ký kinh doanh địa phương có thẩm quyền từ chối các ngành nghề không phù hợp. Quy định này nhằm bảo đảm tính nhất quán giữa hoạt động kinh doanh thực tế và mục tiêu thành lập tổ chức khoa học công nghệ.

Bộ Tài chính giải đáp về việc chi trả tiền lương, tiền công bằng tiền mặt cho người lao động có được tính là chi phí hợp lý (chi phí được trừ) khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hay không, theo Luật thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp xây dựng đang trả lương cho người lao động từ 11-22 triệu đồng/tháng bằng tiền mặt, chia làm 3 lần: ngày 10, ngày 20, và ngày 31 hàng tháng, với mỗi lần trả dưới 20 triệu đồng. Theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật TNDN, khoản chi tiền lương, tiền công cho người lao động được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN nếu: thực tế chi trả, có đủ chứng từ hợp lệ (bảng lương, bảng chấm công, phiếu chi), và được ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể. Đặc biệt, đối với các khoản chi bằng tiền mặt, có quy định về ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt cần lưu ý. Bộ Tài chính xác nhận rằng khoản chi tiền lương trả bằng tiền mặt có đủ chứng từ hợp lệ và phù hợp quy định pháp luật về lao động, kế toán, thuế thì được tính vào chi phí hợp lý. Doanh nghiệp cần đảm bảo tuân thủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt theo từng ngưỡng giá trị nếu có.

Cục Thuế TP. Hà Nội hướng dẫn doanh nghiệp có 10 lao động, trả lương 2 lần/tháng (lần 1 ngày 15, lần 2 cuối tháng) bằng tiền mặt theo phiếu chi riêng biệt. Cả hai khoản chi lương này đều được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp nếu có đầy đủ chứng từ hợp lệ. Căn cứ Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, chi phí tiền lương được khấu trừ khi có: bảng thanh toán lương, bảng chấm công, phiếu chi tiền lương cho từng người lao động. Điều kiện là khoản chi phải thực tế phát sinh, có liên quan đến hoạt động kinh doanh và có đầy đủ chứng từ. Cơ quan Thuế lưu ý doanh nghiệp cần đối chiếu với tình hình thực tế và các văn bản pháp luật thuế liên quan để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) hướng dẫn rằng doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp cho thuê lại đất (Nhà nước cho thuê trả tiền một lần) phải xác định bản chất hợp đồng — là thuê tài sản (VAS 06) hay cung cấp dịch vụ (VAS 14) — dựa trên điều khoản hợp đồng, quy định đất đai và thực tế doanh nghiệp. Doanh thu phải được **phân bổ theo thời gian thuê** đối với cho thuê hoạt động, không được ghi nhận toàn bộ một lần khi nhận tiền. Đây là hướng dẫn quan trọng về nguyên tắc kế toán doanh thu cho doanh nghiệp khu công nghiệp, ảnh hưởng đến cách lập báo cáo tài chính và kê khai thuế TNDN theo thu nhập thực tế từng kỳ.

Nghị định 236/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/10/2025, quy định chi tiết việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) bổ sung theo Trụ cột Hai của Khung chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (BEPS 2.0) do OECD đề xuất. Nghị định này triển khai Nghị quyết 107/2023/QH15 của Quốc hội, nhằm đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia lớn phải nộp mức thuế tối thiểu toàn cầu là 15%. Nghị định áp dụng cho các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu Euro trở lên trong ít nhất 2 trong 4 năm tài chính liên tiếp trước đó. Các doanh nghiệp thuộc tập đoàn này hoạt động tại Việt Nam sẽ phải tuân thủ quy định về thuế bổ sung nếu thuế suất thực tế của họ thấp hơn 15%. Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) không thuộc các tập đoàn lớn này, Nghị định không tác động trực tiếp. Nghị định quy định chi tiết về cách xác định thu nhập và thuế đủ điều kiện, phương pháp tính thuế suất thực tế, cơ chế thu thuế bổ sung (bao gồm Quy tắc Đưa vào Thu nhập - IIR và Quy tắc Thuế Thiếu hụt - UTPR), và nghĩa vụ kê khai, báo cáo. Doanh nghiệp phải nộp Tờ khai thông tin GloBE và Tờ khai thuế TNDN bổ sung, với các mẫu biểu và hướng dẫn cụ thể. Nghị định cũng đưa ra các quy tắc chuyển tiếp và ưu đãi để giảm gánh nặng tuân thủ trong giai đoạn đầu thực hiện.

Bộ Tài chính hướng dẫn về điều kiện miễn giảm thuế TNDN 2 năm áp dụng cho doanh nghiệp được chuyển đổi từ hộ kinh doanh theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15. Luật này có hiệu lực kể từ ngày 01/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025 trở đi. Để xác định doanh nghiệp có đủ điều kiện hưởng ưu đãi này hay không, cơ quan thuế yêu cầu doanh nghiệp đối chiếu với thực tế và căn cứ vào Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNDN.

Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế TNCN và TNDN đối với tiền ăn ca và thu nhập làm thêm giờ trong bối cảnh doanh nghiệp trả lương theo hình thức khoán sản phẩm. Từ ngày 01/7/2025, khoản tiền ăn giữa ca không vượt mức quy định của pháp luật lao động thì không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động. Khoản chi tiền ăn ca hợp lý, có chứng từ được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Đối với thu nhập làm thêm giờ, phần thu nhập trả cao hơn so với ngày làm việc bình thường được miễn thuế TNCN theo quy định. Khoản lương khoán làm ngoài giờ được hạch toán vào chi phí TNDN nếu có đầy đủ hồ sơ chứng minh (hợp đồng lao động, quyết định giao khoán, bảng chấm công, phiếu lương, chứng từ thanh toán). Hướng dẫn được Bộ Tài chính ban hành dựa trên Thông tư số 40/2021/TT-BTC và các quy định thuế hiện hành áp dụng từ năm 2025.

Thuế cơ sở 25 TP Hồ Chí Minh trả lời câu hỏi của bà Nguyễn Thị Loan về điều kiện hưởng ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm đầu thành lập theo Nghị quyết số 198/2025/QH15. Cơ quan thuế nêu rõ doanh nghiệp phải đáp ứng tiêu chí là doanh nghiệp nhỏ và vừa (theo Điều 5 Nghị định số 80/2021/NĐ-CP) và các điều kiện tại khoản 3 Điều 7 Nghị định số 20/2026/NĐ-CP. Trong đó, ưu đãi không áp dụng nếu người đại diện pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất của doanh nghiệp mới đã hoặc đang giữ vai trò tương tự tại doanh nghiệp đang hoạt động hoặc đã giải thể chưa đủ 12 tháng. Cơ quan thuế không tự đưa ra kết luận cho trường hợp cụ thể mà yêu cầu bà Loan tự đối chiếu tình hình thực tế với các quy định trên để xác định doanh nghiệp có đủ điều kiện hay không.

Bộ Tài chính giải đáp về điều kiện hưởng chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Nghị định số 20/2026/NĐ-CP đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Trường hợp công ty TNHH MTV thành lập đầu năm 2025, có chuyển đổi chủ sở hữu vào tháng 9/2025 và thuê người nước ngoài làm giám đốc, cần xem xét liệu chủ sở hữu mới có đáp ứng điều kiện chưa từng thành lập hoặc góp vốn vào công ty nào trước đó hay không. Theo quy định, để được hưởng chính sách miễn thuế 3 năm, doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập phải đáp ứng các điều kiện theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP, trong đó bao gồm yêu cầu về chủ sở hữu/cổ đông chưa từng thành lập hoặc góp vốn vào doanh nghiệp nào. Bộ Tài chính xác nhận rằng công ty nêu trên - nếu cả chủ sở hữu cũ và mới đều chưa từng thành lập hay góp vốn vào bất kỳ công ty nào - vẫn có thể được xem xét hưởng chính sách này. Việc đáp ứng điều kiện được xác định dựa trên thực tế tại thời điểm thành lập và quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần lưu hồ sơ chứng minh điều kiện để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.