Kho kiến thức

Thuế cơ sở 1 TP. Hồ Chí Minh (đại diện Bộ Tài chính) giải đáp về xử lý hóa đơn và thuế GTGT đối với 07 voucher/thẻ quà tặng mệnh giá 1 triệu đồng/voucher đã được khách hàng thanh toán nhưng hết hạn mà không sử dụng. Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP), người bán phải lập hóa đơn khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ. Cơ quan thuế hướng dẫn doanh nghiệp tự đối chiếu tình hình thực tế với quy định pháp luật về hóa đơn để xác định có phải xuất hóa đơn cho giá trị voucher hết hạn hay không. Cơ quan thuế không đưa ra kết luận trực tiếp mà yêu cầu doanh nghiệp tự áp dụng nguyên tắc lập hóa đơn trong trường hợp cụ thể, căn cứ vào bản chất giao dịch.

Bộ Tài chính giải đáp về việc áp dụng thuế suất thuế TNDN 17% cho Công ty TNHH Willer Việt Nam - công ty con 100% vốn của Willer Inc. (Nhật Bản) - có tổng doanh thu năm 2025 là 10,2 tỷ đồng, theo Nghị định số 320/2025/NĐ-CP. Theo khoản 4 Điều 11 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, thuế suất 15% và 17% không áp dụng đối với công ty được thành lập theo pháp luật Việt Nam là công ty con hoặc có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không phải là doanh nghiệp đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất ưu đãi (15% hoặc 17%). Do Willer Inc. (Nhật Bản) là doanh nghiệp nước ngoài, không thuộc đối tượng nộp thuế TNDN tại Việt Nam, Bộ Tài chính hướng dẫn doanh nghiệp tự đối chiếu quy định và liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn cụ thể.

Bộ Tài chính hướng dẫn về nội dung điểm d2 Điều 32 Nghị định số 57/2026/NĐ-CP liên quan đến xác định giá trị quyền sử dụng đất thuê trả tiền hằng năm trong giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa để xác định giá khởi điểm đấu giá. Giá trị quyền sử dụng đất thuê trả tiền hằng năm được đưa vào giá trị doanh nghiệp, do tổ chức tư vấn định giá xác định theo phương pháp phù hợp chuẩn mực thẩm định giá. Giá trị này không được thấp hơn: thời hạn thuê đất còn lại nhân với chênh lệch dương (nếu có) giữa tiền thuê đất theo giá đất do tổ chức tư vấn xác định tại thời điểm xác định giá khởi điểm và tiền thuê đất đang thực trả. Đặc biệt, nếu thời hạn thuê đất còn lại dưới 5 năm, vẫn phải xác định như thể còn 5 năm (tức là sàn tối thiểu là 5 năm). Bộ Tài chính cũng cho ví dụ: nếu hợp đồng thuê đất còn 3 năm thì tính như còn 5 năm.

Bộ Tài chính hướng dẫn điều kiện miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa gia công xuất khẩu trong trường hợp người nộp thuế thuê tổ chức, cá nhân khác gia công lại. Theo quy định tại Điều 10 Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP), doanh nghiệp có hợp đồng gia công cho nước ngoài được miễn thuế nhập khẩu khi thuê gia công lại, với điều kiện đơn vị nhận gia công lại phải có quyền sở hữu hoặc sử dụng cơ sở gia công và máy móc, thiết bị tại Việt Nam, đồng thời thực hiện thông báo và hợp đồng gia công lại cho hải quan. Bộ Tài chính không trực tiếp xác nhận hay phủ nhận liên danh có đủ điều kiện hay không, mà chỉ dẫn chiếu đến điều kiện pháp lý chung: khi tổ chức, cá nhân nhận gia công lại đáp ứng đầy đủ điều kiện, hồ sơ, thủ tục quy định tại Nghị định thì được miễn thuế. Doanh nghiệp cần tự nghiên cứu pháp luật hải quan và thuế xuất nhập khẩu để xác định liên danh có phải là "tổ chức" theo nghĩa này hay không.

Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Cục QLKT) - Bộ Tài chính hướng dẫn cách hạch toán đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản khi xuất hóa đơn theo tiến độ thu tiền mà chưa chuyển giao hàng hóa. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, Tài khoản 3387 chỉ dùng cho doanh thu nhận trước khi đã thực thu tiền; không được ghi nhận đối ứng TK 3387 với TK 131 khi chưa thu được tiền. Do đó, khi doanh nghiệp bất động sản xuất hóa đơn nhưng chưa thu được tiền và chưa chuyển giao tài sản cho khách hàng, doanh nghiệp không được sử dụng TK 3387 ghi đối ứng với TK 131. Ghi nhận này chỉ mang tính quản trị nội bộ, không được phản ánh trên báo cáo tài chính theo chế độ kế toán. Đối với nghĩa vụ thuế phát sinh từ hóa đơn đã xuất nhưng chưa thu tiền, doanh nghiệp thực hiện theo quy định pháp luật thuế hiện hành riêng biệt.

Bộ Tài chính giải đáp về quy định chi phí được trừ đối với khoản mua hàng hóa/dịch vụ từng lần từ 5 triệu đồng trở lên nhưng chưa thanh toán tại thời điểm ghi nhận chi phí, theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC. Theo quy định, khi doanh nghiệp chưa thanh toán ở thời điểm ghi nhận chi phí, chi phí vẫn được tính vào chi phí được trừ nếu có hợp đồng và biên bản bàn giao hàng hóa/dịch vụ. Tuy nhiên, khi thực tế thanh toán nếu không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp phải kê khai điều chỉnh giảm chi phí trong kỳ tính thuế phát sinh việc thanh toán bằng tiền mặt - kể cả khi cơ quan thuế đã có quyết định thanh tra, kiểm tra. Bộ Tài chính lưu ý: "chưa thanh toán" trong quy định này có nghĩa là thời điểm ghi nhận chi phí chưa thực hiện thanh toán thực tế, không phải chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng. Doanh nghiệp cần theo dõi sát để kê khai điều chỉnh đúng kỳ.

Bộ Tài chính giải thích sự khác biệt về thẩm quyền chấp thuận thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư (phi nông nghiệp) giữa Nghị định 239/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 31/2021/NĐ-CP về Luật Đầu tư) và Nghị định 151/2025/NĐ-CP (Luật Đất đai). Theo Nghị định 239/2025, thẩm quyền thuộc UBND cấp tỉnh. Nghị định 151/2025 sau đó phân cấp xuống UBND cấp xã/Chủ tịch UBND cấp xã. Tuy nhiên, từ ngày 31/01/2026, Nghị định 49/2026/NĐ-CP (hướng dẫn Nghị quyết 254/2025/QH15) đã bãi bỏ Điều 10 Nghị định 151/2025 và quy định lại thẩm quyền thuộc UBND cấp tỉnh theo Điều 14 Nghị định 49/2026/NĐ-CP. Bộ Tài chính khuyến nghị doanh nghiệp liên hệ cơ quan quản lý nhà nước về đất đai để được hướng dẫn cụ thể.

Cục Thuế TP.HCM trả lời vướng mắc của doanh nghiệp thành lập tháng 2/2023 (không có đại diện pháp luật công ty khác, không giao dịch liên kết, không chuyển đổi loại hình) về nghĩa vụ kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và các nghĩa vụ liên quan. Theo hướng dẫn, doanh nghiệp thực hiện kê khai tạm nộp thuế TNDN theo quý (tối thiểu 80% số thuế TNDN phải nộp cả năm). Cuối năm, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN năm và nộp số thuế còn thiếu (hoặc đề nghị hoàn số nộp thừa). Nếu số tạm nộp thấp hơn 80% số thuế phải nộp cả năm sẽ bị tính tiền chậm nộp. Cục Thuế khuyến nghị doanh nghiệp liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn cụ thể theo hồ sơ và tình hình thực tế.

Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh trả lời Công ty TNHH Hằng Thắng về thời điểm lập hóa đơn đối với dịch vụ gia công phủ ván lạng. Căn cứ khoản 6 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn cung cấp dịch vụ gia công là **thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ**, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Cục Thuế xác định dịch vụ gia công phủ ván lạng **không thuộc** danh mục dịch vụ được phép lùi thời điểm lập hóa đơn đến sau khi đối soát dữ liệu (quy định tại điểm a khoản 4 Điều 9 NĐ 70/2025/NĐ-CP, vốn chỉ áp dụng cho hàng không, điện, nước, viễn thông, logistics, dịch vụ ngân hàng…). Do đó, doanh nghiệp không được áp dụng cơ chế lập hóa đơn sau đối soát. Doanh nghiệp cần căn cứ vào tình hình thực tế để thực hiện đúng quy định.

Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh giải đáp câu hỏi của công dân về việc trợ cấp thương binh hàng tháng có được tính vào thu nhập khi xác định điều kiện đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân hay không. Theo quy định tại Điều 2 Luật Thuế TNCN và văn bản hướng dẫn, trợ cấp thương binh là khoản thu nhập không chịu thuế TNCN và không thuộc phạm vi thu nhập cần xem xét khi xác định điều kiện người phụ thuộc. Theo điểm d.2 khoản 1 Điều 9 Thông tư số 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung), đối với người ngoài độ tuổi lao động (như người từ đủ 60 tuổi trở lên đối với nam, 55 tuổi trở lên đối với nữ), điều kiện để được tính là người phụ thuộc là không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng. Do trợ cấp thương binh không phải là thu nhập chịu thuế, Cục Thuế hướng dẫn rằng nếu người mẹ (thương binh bậc 3/4, trên 70 tuổi) chỉ có trợ cấp thương binh mà không có thu nhập nào khác thì đáp ứng điều kiện để được đăng ký là người phụ thuộc. Cụ thể, Cục Thuế đề nghị người con thực hiện đăng ký người phụ thuộc theo đúng quy định pháp luật và đính kèm giấy tờ chứng minh (chứng nhận thương binh, giấy tờ tuổi tác).

Bộ Tài chính giải đáp câu hỏi về điều kiện để nhà thầu được đề nghị chỉ định thầu rút gọn sau khi hoàn thiện hợp đồng trong bối cảnh Nghị định số 214/2025/NĐ-CP không quy định điều kiện này một cách tường minh như đối với chỉ định thầu thông thường (điểm c khoản 3 Điều 79). Cơ quan trả lời hướng dẫn rằng chỉ định thầu rút gọn được thực hiện theo quy trình quy định tại Điều 80 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Để xác định điều kiện áp dụng, đơn vị cần căn cứ vào các trường hợp chỉ định thầu tổng quát quy định tại Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP rồi chọn quy trình rút gọn tương ứng. Không có bộ điều kiện riêng biệt nào dành riêng cho chỉ định thầu rút gọn sau khi hoàn thiện hợp đồng ngoài những quy định tại Điều 78 và Điều 80.

Bộ Tài chính giải đáp câu hỏi về việc sử dụng giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh thay thế thư bảo lãnh ngân hàng trong bảo lãnh tạm ứng và bảo lãnh bảo hành của các dự án sử dụng vốn đầu tư công. Đối với bảo lãnh tạm ứng: theo khoản 2 Điều 118 Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Mục 13.1 Chương VI, VII Mẫu E-HSMT gói thầu mua sắm hàng hóa qua mạng (Thông tư 79/2025/TT-BTC), bảo lãnh tạm ứng phải do một tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập theo pháp luật Việt Nam phát hành. Như vậy, bảo lãnh tạm ứng không được sử dụng giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh từ doanh nghiệp bảo hiểm. Tuy nhiên, nhà thầu có thể sử dụng mẫu khác nếu được Chủ đầu tư chấp thuận. Đối với bảo lãnh bảo hành: pháp luật về đấu thầu không quy định mẫu bảo lãnh bảo hành cụ thể, do đó không có hướng dẫn ràng buộc về hình thức giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh cho trường hợp này.