Kho kiến thức

Ngày 12/02/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký Quyết định 288/QĐ-TTg thành lập Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng với diện tích 5.300 ha, nằm trên địa bàn 6 xã tại Hải Phòng. Khu kinh tế có các khu chức năng gồm: khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu thương mại - dịch vụ tổng hợp, khu phi thuế quan, khu dịch vụ logistics, trung tâm logistics và trung tâm đổi mới sáng tạo. Mục tiêu là phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao thân thiện với môi trường, hướng đến đóng góp 3-4% GRDP thành phố đến năm 2030 và trên 5% giai đoạn sau 2030. Lộ trình phát triển chia 3 giai đoạn: hoàn thành quy hoạch (2025-2026), xây dựng và vận hành (2026-2030), hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng bộ (2031-2035). Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký (12/02/2026) và UBND thành phố Hải Phòng chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Ngày 12/02/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 57/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp số 68/2025/QH15. Nội dung hiện có tập trung vào quy trình cổ phần hóa - chuyển đổi công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (công ty mẹ tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, hoặc công ty độc lập) thành công ty cổ phần. Nghị định quy định điều kiện và hình thức cổ phần hóa (giữ nguyên vốn nhà nước và phát hành thêm cổ phiếu, hoặc bán một phần/toàn bộ vốn nhà nước), đối tượng mua cổ phần lần đầu gồm nhà đầu tư trong nước, nước ngoài và nhà đầu tư chiến lược (phải đáp ứng năng lực tài chính, kinh nghiệm ngành, và cam kết ràng buộc như giữ thương hiệu, không chuyển nhượng cổ phần trong 3 năm, đặt cọc 20% giá trị cổ phần). Nghị định cũng quy định tiêu chuẩn tổ chức tư vấn định giá, quy trình xử lý tài chính trước cổ phần hóa (kiểm kê tài sản, quyết toán thuế, xử lý tài sản thừa thiếu), chi phí cổ phần hóa được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, và nghĩa vụ kế thừa quyền lợi người lao động của công ty cổ phần mới. Văn bản này chủ yếu tác động đến doanh nghiệp nhà nước thuộc diện cổ phần hóa, cơ quan đại diện chủ sở hữu, các tổ chức tư vấn - kiểm toán - thẩm định giá tham gia quy trình, và nhà đầu tư trong nước lẫn nước ngoài muốn mua cổ phần doanh nghiệp nhà nước. Kế toán và pháp chế doanh nghiệp có vốn nhà nước nên theo dõi để chuẩn bị hồ sơ tài chính, quyết toán thuế và xử lý tài sản đúng hạn. Lưu ý: nội dung trích xuất bị cắt ở phần xác định giá trị doanh nghiệp theo phương pháp tài sản (Điều 29), chưa có chương về thoái vốn (dù có nêu trong tên văn bản) và điều khoản hiệu lực thi hành.

Bộ Xây dựng vừa công bố văn bản hợp nhất số 13/VBHN-BXD, tổng hợp Nghị định số 100/2024/NĐ-CP cùng các nghị định sửa đổi, bổ sung sau đó là Nghị định 261/2025/NĐ-CP, Nghị định 192/2025/NĐ-CP và mới nhất là Nghị định 54/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 09/02/2026. Văn bản quy định chi tiết toàn bộ quy trình phát triển và quản lý nhà ở xã hội (NOXH) theo Luật Nhà ở 2023, từ giai đoạn chuẩn bị dự án, lựa chọn chủ đầu tư, đến bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội. Với chủ đầu tư bất động sản, quy định quan trọng nhất là yêu cầu dành 20% quỹ đất ở đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong các dự án nhà ở thương mại tại đô thị loại đặc biệt, loại I, II, III để xây NOXH, hoặc được lựa chọn thay thế bằng quỹ đất khác cùng đô thị, hoặc nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất đó (gồm cả tiền sử dụng đất và chi phí hạ tầng kỹ thuật). Chủ đầu tư dự án NOXH được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất toàn bộ diện tích dự án mà không cần làm thủ tục xin miễn, bị khống chế lợi nhuận định mức tối đa 10% trên tổng chi phí đầu tư phần NOXH, và được vay vốn ưu đãi. Việc lựa chọn chủ đầu tư thực hiện qua chấp thuận nhà đầu tư (trường hợp chỉ 1 nhà đầu tư quan tâm) hoặc đấu thầu với thang điểm 100, trong đó tiêu chí giá bán, giá thuê chiếm tới 40-50% tổng điểm. Đối với người mua, thuê, thuê mua NOXH (cá nhân, hộ gia đình thu nhập thấp, công nhân trong khu công nghiệp, lực lượng vũ trang), văn bản quy định rõ điều kiện về nhà ở, điều kiện thu nhập, cách xác định giá bán, giá thuê, giá thuê mua và trình tự thủ tục thẩm định giá, ký hợp đồng. Doanh nghiệp có kế hoạch phát triển dự án nhà ở thương mại tại các đô thị lớn, hoặc xây nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp, cần rà soát lại nghĩa vụ dành quỹ đất hoặc nộp tiền NOXH và các ưu đãi tương ứng theo văn bản hợp nhất mới này.

Nghị định 55/2026/NĐ-CP được đăng trên Công Báo số 121 ngày 25/02/2026. Tuy nhiên, nội dung chi tiết của Nghị định không được trích xuất đầy đủ từ PDF do tài liệu chỉ chứa tiêu đề trang (CÔNG BÁO/Số 121/Ngày 25-02-2026) cho nhiều trang từ trang 25 đến trang 46 mà không có văn bản thực chất, kết thúc bằng chữ ký của Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc. Do vậy không thể xác định cụ thể nội dung sửa đổi của Nghị định này từ văn bản nguồn được cung cấp. Nghị định do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc ký ban hành, đăng trên Công Báo số 121 ngày 25/02/2026.

Nghị định số 54/2026/NĐ-CP ngày 09/02/2026 sửa đổi, bổ sung một loạt quy định tại 4 nghị định hướng dẫn Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản (Nghị định 96/2024, 95/2024, 98/2024, 100/2024) cùng hai nghị định về phân quyền, phân cấp của Bộ Xây dựng (Nghị định 140/2025 và 144/2025). Đây là đợt cải cách thủ tục hành chính lớn cho lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản, có hiệu lực ngay từ ngày ký. Về nguyên tắc chung, hồ sơ có thể nộp trực tiếp, trực tuyến hoặc qua bưu chính; nhiều thông tin cá nhân sẽ được thay bằng mã số định danh khi cơ sở dữ liệu quốc gia được vận hành, và kết quả giải quyết thủ tục có thể trả bằng bản điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy. Nhiều thời hạn giải quyết thủ tục được rút ngắn đáng kể, ví dụ từ 15 ngày xuống 10 ngày, từ 30 ngày xuống 20 ngày, hoặc từ 15 ngày xuống còn 5 ngày làm việc trong thủ tục cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, nghị định rút ngắn thời gian lấy ý kiến Bộ Quốc phòng, Bộ Công an về khu vực bảo đảm quốc phòng, an ninh xuống còn 7 ngày khi chủ đầu tư có nhu cầu bán nhà ở hình thành trong tương lai cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. Điều kiện về trụ sở của doanh nghiệp môi giới bất động sản được đơn giản hóa theo pháp luật doanh nghiệp, và việc chấm dứt, đình chỉ hoạt động sàn giao dịch, doanh nghiệp môi giới bất động sản cũng thực hiện theo pháp luật doanh nghiệp thay vì thủ tục riêng. Nghị định bổ sung công thức tính giá bán, giá thuê, giá thuê mua nhà ở tái định cư do nhà nước đầu tư (có tính thuế giá trị gia tăng), sửa đổi trình tự đăng ký mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, đồng thời điều chỉnh thẩm quyền quản lý nhà ở thuộc tài sản công theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Doanh nghiệp bất động sản, chủ đầu tư dự án nhà ở, sàn giao dịch, đơn vị môi giới và nhà đầu tư nước ngoài cần cập nhật ngay quy trình nội bộ để tuân thủ các thời hạn và thủ tục mới.

Bộ Tài chính hướng dẫn Sở Tài chính TP. Hải Phòng về việc thành lập Quỹ phòng thủ dân sự cấp tỉnh trong bối cảnh có câu hỏi về xung đột giữa Luật Phòng thủ dân sự số 18/2023/QH15 và Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị. Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính: Hải Phòng được phép thành lập Quỹ phòng thủ dân sự cấp tỉnh (là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách). Căn cứ pháp lý là các Điều 39, 40 và 41 Luật Phòng thủ dân sự số 18/2023/QH15 - luật này có hiệu lực từ ngày 01/7/2024, trước thời điểm Nghị quyết 79-NQ/TW được ban hành (06/01/2026), và Quốc hội đã cho phép thành lập quỹ này. Nghị định số 200/2025/NĐ-CP ngày 09/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết các Điều 23 đến 40 về tổ chức và hoạt động của Quỹ. Bộ Tài chính đã ban hành Văn bản số 1577/BTC-NSNN ngày 06/02/2026 hướng dẫn thành lập và ban hành Quy chế hoạt động Quỹ phòng thủ dân sự cấp tỉnh, trong đó xác định Quỹ có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng thương mại.

Thông tư 08/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 03/02/2026 có hiệu lực ngay trong cùng ngày, sửa đổi và bổ sung một số quy định quan trọng liên quan đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Văn bản này điều chỉnh ba Thông tư trước đó gồm Thông tư 96/2020/TT-BTC về hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán, Thông tư 120/2020/TT-BTC về giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch và các chứng khoán khác, và Thông tư 121/2020/TT-BTC về hoạt động của công ty chứng khoán. Đối với các doanh nghiệp SME đang có kế hoạch niêm yết, phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu doanh nghiệp, Thông tư này đặc biệt quan trọng vì tác động trực tiếp đến các nghĩa vụ công bố thông tin, quy trình giao dịch chứng khoán và các yêu cầu tuân thủ mới. Các thay đổi này nhằm hiện đại hóa và tăng cường tính minh bạch của thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời điều chỉnh các quy định để phù hợp với thực tiễn hoạt động. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng Thông tư có hiệu lực ngay lập tức và các điều chỉnh được thực hiện trên cơ sở các Thông tư đã được sửa đổi trước đó bởi Thông tư 68/2024/TT-BTC và Thông tư 18/2025/TT-BTC. Các công ty niêm yết, công ty chứng khoán và doanh nghiệp có liên quan cần rà soát lại quy trình nội bộ để đảm bảo tuân thủ các quy định mới về công bố thông tin, giao dịch chứng khoán và hoạt động kinh doanh.

Bộ Tài chính giải đáp trường hợp hộ gia đình đã có quyết định chuyển mục đích đất vườn sang đất ở từ tháng 2/2026 nhưng cơ quan thuế chưa xác định được nghĩa vụ tài chính vì chưa có hướng dẫn. Bộ Tài chính thông tin: Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 (có hiệu lực từ 31/01/2026) đã quy định chi tiết việc tính tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15. Trách nhiệm thực hiện (xác định, thu nộp) thuộc UBND tỉnh và các cơ quan chức năng địa phương theo Điều 44, 48 Nghị định 103/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi). Hộ gia đình đề nghị liên hệ cơ quan chức năng địa phương để thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật hiện hành; không nêu căn cứ pháp lý để ghi nợ tiền sử dụng đất trong câu trả lời này.

Thông tư số 03/2026/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 28/01/2026, hướng dẫn chi tiết Nghị định số 269/2025/NĐ-CP về phát triển đô thị thông minh. Văn bản quy định cách đánh giá, công nhận «cấp độ trưởng thành đô thị thông minh» của các tỉnh, thành phố và đô thị mới theo ba cấp độ tăng dần - xây dựng nền tảng, liên kết hệ thống, đổi mới quản trị - dựa trên 52 tiêu chí, chỉ số thuộc 6 trụ cột: thể chế, quy hoạch - xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng kinh tế - xã hội, hạ tầng và nền tảng số, quản trị. Thông tư cũng hướng dẫn quy trình đánh giá, chứng nhận «khu đô thị thông minh» đối với các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, bao gồm điều kiện năng lực của tổ chức đánh giá và yêu cầu liên kết với tổ chức quốc tế uy tín đối với các dự án quy mô lớn (từ 50 ha hoặc 15.000 dân trở lên). Ngoài ra, văn bản quy định trách nhiệm cung cấp thông tin, dữ liệu của các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và nhà phát triển dự án cho Cổng thông tin đô thị thông minh quốc gia. Đây là văn bản chuyên ngành về quy hoạch và quản lý đô thị, chủ yếu tác động đến chính quyền địa phương và các chủ đầu tư dự án khu đô thị quy mô lớn. Thông tư không quy định về thuế, kế toán, hóa đơn điện tử, lao động hay hải quan, nên nằm ngoài phạm vi trọng tâm của phần lớn doanh nghiệp SME. Thông tư có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành (28/01/2026).

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành văn bản hợp nhất số 34/VBHN-NHNN ngày 22/01/2026, gộp toàn bộ nội dung của Thông tư số 37/2013/TT-NHNN với các nội dung sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ theo Thông tư số 78/2025/TT-NHNN (có hiệu lực từ 25/01/2026). Văn bản hướng dẫn việc mở, sử dụng tài khoản và thủ tục đăng ký ngoại hối đối với hoạt động cho vay ra nước ngoài và việc thu hồi nợ phát sinh khi thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh cho người không cư trú. Đối tượng áp dụng là các tổ chức kinh tế đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép cho vay hoặc bảo lãnh cho bên nước ngoài, không áp dụng chung cho mọi doanh nghiệp. So với quy định trước đây, đợt sửa đổi 2025 - 2026 đơn giản hóa đáng kể thủ tục: bãi bỏ một số điểm, khoản về thành phần hồ sơ và các trường hợp bắt buộc đăng ký; bổ sung Điều 7a quy định ba kênh nộp hồ sơ (trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của NHNN, qua bưu chính, hoặc trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia) và cho phép chữ ký số. Tên đơn vị đầu mối cũng đổi từ 'Vụ Quản lý Ngoại hối' thành 'Cục Quản lý ngoại hối', còn một số nội dung riêng cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được tách khỏi phạm vi điều chỉnh trực tiếp của văn bản này. Doanh nghiệp đã hoặc dự kiến được Thủ tướng Chính phủ cho phép cho vay ra nước ngoài, hoặc bảo lãnh cho bên không cư trú, cần lưu ý: mở tài khoản chuyên dụng tại một tổ chức tín dụng trước khi chuyển tiền; đăng ký hoặc đăng ký thay đổi khoản vay, khoản thu hồi nợ bảo lãnh với NHNN trong 30 ngày kể từ ngày ký thỏa thuận (hoặc 60 ngày kể từ ngày chuyển tiền thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh); và báo cáo hàng tháng (trước ngày 10 tháng sau), hàng năm (trước 31/01) cho Cục Quản lý ngoại hối. Hồ sơ đã nộp đầy đủ trước ngày 25/01/2026 tiếp tục xử lý theo quy định cũ.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa công bố Văn bản hợp nhất số 33/VBHN-NHNN, hợp nhất Thông tư số 22/2013/TT-NHNN (hiệu lực từ 01/10/2013) với các sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 78/2025/TT-NHNN (hiệu lực từ 25/01/2026). Văn bản hướng dẫn thủ tục đăng ký và đăng ký thay đổi đối với khoản vay nước ngoài và khoản phát hành trái phiếu quốc tế được Chính phủ bảo lãnh, áp dụng cho bên đi vay, bên phát hành trái phiếu theo quy định về cấp và quản lý bảo lãnh Chính phủ. Điểm mới đáng chú ý từ Thông tư 78/2025/TT-NHNN là bổ sung kênh nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia (bên cạnh nộp trực tiếp và qua bưu chính), quy định rõ thời hạn kiểm tra tính đầy đủ hồ sơ (03 ngày làm việc), và đổi tên đơn vị đầu mối từ «Vụ Quản lý Ngoại hối» thành «Cục Quản lý ngoại hối». Thời hạn xác nhận đăng ký khoản vay hoặc trái phiếu mới vẫn là 07 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ đầy đủ, hợp lệ; đăng ký thay đổi là 05 ngày làm việc. Nếu hồ sơ chưa đủ điều kiện, bên đi vay có tối đa 60 ngày để bổ sung trước khi hồ sơ bị đóng. Mặc dù đây là thủ tục hành chính mang tính kỹ thuật, doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang huy động vốn vay nước ngoài hoặc phát hành trái phiếu quốc tế có bảo lãnh Chính phủ cần cập nhật quy trình nộp hồ sơ mới, đặc biệt là thời hạn 30 ngày kể từ khi ký thư bảo lãnh hoặc thỏa thuận thay đổi để nộp hồ sơ đăng ký với NHNN trước khi giải ngân hoặc thực hiện thay đổi.

Thuế cơ sở 10 tỉnh Đồng Nai giải đáp: theo khoản 2 Điều 1, khoản 3 Điều 7 và Điều 9 Nghị định 20/2026/NĐ-CP, quy định này có hiệu lực từ ngày Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực. Doanh nghiệp thành lập vào tháng 6/2022 — trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực — chỉ được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại trong 3 năm tính từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Do doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận vào tháng 6/2022, thời gian miễn thuế 3 năm đã hết trước tháng 6/2025. Vì vậy doanh nghiệp không còn thời gian ưu đãi để áp dụng từ thời điểm Nghị quyết có hiệu lực, và không được miễn thuế TNDN từ tháng 01 đến tháng 5/2025.