Kho kiến thức

Gỗ xẻ tươi và gỗ xẻ sấy từ rừng trồng mới qua sơ chế thông thường (cưa, xẻ, sấy) được miễn thuế GTGT khi tổ chức tự sản xuất bán ra hoặc doanh nghiệp/HTX bán cho doanh nghiệp/HTX khác ở khâu thương mại. Thuế suất 5% áp dụng khi doanh nghiệp/HTX (khấu trừ) bán cho hộ kinh doanh hoặc cá nhân/tổ chức khác; cơ sở nộp thuế trực tiếp tính 1% trên doanh thu. Chỉ khi gỗ đã qua chế biến thành sản phẩm khác mới chịu thuế suất 10%.

Văn bản hợp nhất số 89/VBHN-VPQH tổng hợp Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 (hiệu lực từ năm ngân sách 2026) với nội dung sửa đổi tại Luật Dự trữ quốc gia số 145/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Đây là luật khung quy định toàn bộ quy trình lập, chấp hành, kiểm toán, quyết toán, công khai và giám sát ngân sách nhà nước ở cả cấp trung ương và địa phương (tỉnh, xã). Với doanh nghiệp và kế toán viên, phần đáng chú ý nhất là Điều 36 quy định tỷ lệ phân chia nguồn thu thuế giữa ngân sách trung ương và địa phương: thuế giá trị gia tăng (VAT) chia theo tỷ lệ 70% trung ương - 30% địa phương; thuế thu nhập doanh nghiệp (trừ dầu khí và thuế tối thiểu toàn cầu) và thuế thu nhập cá nhân thuộc nhóm nguồn thu phân chia theo tỷ lệ %; thuế xuất nhập khẩu và thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu (Trụ cột 2) thuộc 100% ngân sách trung ương. Luật cũng quy định nguyên tắc cân đối ngân sách, giới hạn vay nợ của ngân sách địa phương, mức dự phòng ngân sách (2%-5%) và liệt kê 12 nhóm hành vi bị cấm trong lĩnh vực ngân sách. Nhìn chung, đây là văn bản mang tính nền tảng về quản lý tài chính công hơn là quy định trực tiếp nghĩa vụ kê khai, nộp thuế của doanh nghiệp - các nghĩa vụ thuế cụ thể vẫn do Luật Quản lý thuế, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp... điều chỉnh. Tuy nhiên, thông tin về cách phân bổ nguồn thu và ưu tiên chi đầu tư công hữu ích cho việc đánh giá chính sách tài khóa và cơ hội đầu tư công liên quan đến doanh nghiệp.

Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 16/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, vừa được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 87/VBHN-VPQH (ngày 27/3/2026) để tích hợp các sửa đổi từ Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15. Đây là văn bản pháp lý đầu tiên điều chỉnh toàn diện hoạt động nghề nghiệp, quyền và nghĩa vụ của nhà giáo ở tất cả các cấp học, từ mầm non đến đại học, áp dụng cho cả cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập. Luật quy định cụ thể về chức danh và chuẩn nghề nghiệp nhà giáo; tuyển dụng, điều động, biệt phái và thuyên chuyển; chính sách tiền lương (lương nhà giáo được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp, kèm phụ cấp ưu đãi nghề); chế độ nghỉ hưu (nhà giáo mầm non có thể nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm mà không bị trừ tỷ lệ lương hưu; nhà giáo có học hàm giáo sư, phó giáo sư hoặc học vị tiến sĩ có thể nghỉ hưu muộn hơn từ 5 đến 10 năm); đào tạo, bồi dưỡng; hợp tác quốc tế; tôn vinh, khen thưởng và xử lý kỷ luật. Đối với chủ cơ sở giáo dục ngoài công lập (trường tư thục, trung tâm ngoại ngữ, cơ sở đào tạo nghề tư nhân), luật này là căn cứ pháp lý quan trọng khi tuyển dụng, ký kết và chấm dứt hợp đồng lao động, xử lý kỷ luật, tạm đình chỉ giảng dạy và chi trả chế độ đãi ngộ cho đội ngũ giáo viên, giảng viên - vì luật dẫn chiếu trực tiếp đến pháp luật lao động đối với nhóm nhà giáo ngoài công lập. Đối với các nhóm đối tượng khác như kế toán, chủ doanh nghiệp SME ngoài lĩnh vực giáo dục, luật không có tác động trực tiếp đến nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử hay báo cáo tài chính.

Luật Phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13 vừa được hợp nhất thành Văn bản hợp nhất số 85/VBHN-VPQH, cập nhật đầy đủ các lần sửa đổi qua nhiều năm, gần nhất là Luật số 146/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026. Luật quy định trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân, kể cả tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Đối với doanh nghiệp, điểm cần lưu ý nhất là nghĩa vụ đóng góp bắt buộc vào Quỹ phòng, chống thiên tai cấp tỉnh: mọi tổ chức kinh tế trong nước và nước ngoài hoạt động trên địa bàn đều phải đóng góp, cùng với công dân Việt Nam từ 18 tuổi đến tuổi nghỉ hưu. Mức đóng, đối tượng miễn, giảm, tạm hoãn do Chính phủ quy định chi tiết. Luật cũng cho phép miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản đóng góp cho phòng, chống thiên tai và khuyến khích doanh nghiệp bảo hiểm kinh doanh sản phẩm bảo hiểm rủi ro thiên tai. Ngoài ra, luật nghiêm cấm hành vi lợi dụng thiên tai để đầu cơ, nâng giá hàng hóa, vật tư nhằm trục lợi. Lần hợp nhất này chủ yếu cập nhật tên gọi cơ quan quản lý (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đổi thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường từ 01/01/2026) và một số quy định kỹ thuật về ngân sách dự phòng, không tạo ra nghĩa vụ mới đáng kể cho doanh nghiệp. Kế toán và chủ doanh nghiệp nên rà soát các khoản đóng góp Quỹ phòng, chống thiên tai đã nộp hằng năm để đối chiếu tên cơ quan quản lý mới khi lập hồ sơ, báo cáo.

Cục Thuế TP.HCM hướng dẫn công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi về nghĩa vụ kê khai và nộp thuế TNCN thay cho cá nhân kinh doanh/hộ kinh doanh nhận chiết khấu thương mại hàng tháng khi đạt sản lượng. Từ năm 2026, chế độ thuế khoán hộ bị bãi bỏ theo quy định mới. Theo hướng dẫn, từ kỳ thuế tháng 1/2026, công ty không sử dụng tờ khai mẫu 01/CNKD theo Thông tư 40/2021/TT-BTC như trước. Thay vào đó, doanh nghiệp thực hiện kê khai và nộp thuế thay theo quy định tại Điều 4 Thông tư 10/2024/TT-BTC ngày 10/02/2024 của Bộ Tài chính (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025).

Nghị định 366/2025/NĐ-CP quy định về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại các doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Văn bản này thay thế các quy định trước đó nhằm tăng cường hiệu quả quản lý vốn nhà nước, minh bạch hóa quy trình đầu tư và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan đại diện chủ sở hữu. Nghị định này chủ yếu điều chỉnh các doanh nghiệp có vốn nhà nước, bao gồm doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, công ty cổ phần và công ty TNHH có vốn góp của nhà nước. Đối với các doanh nghiệp SME tư nhân, nghị định có tác động gián tiếp khi họ tham gia các giao dịch, hợp tác hoặc cạnh tranh với các doanh nghiệp có vốn nhà nước. Các quy định mới về quản trị, công khai thông tin và đánh giá hiệu quả đầu tư có thể ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh chung. Các chủ doanh nghiệp SME cần lưu ý nghị định này để hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động và quản lý của các đối tác, khách hàng hoặc đối thủ cạnh tranh là doanh nghiệp nhà nước. Điều này giúp họ đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp, đặc biệt trong các lĩnh vực có sự tham gia của khu vực nhà nước như hạ tầng, năng lượng, viễn thông.

Bộ Tài chính giải đáp về việc phân loại hạt thông rang tẩm gia vị và hạt điều rang tẩm gia vị có được coi là "sơ chế thông thường" hay không để xác định mức thuế GTGT áp dụng từ ngày 01/01/2026. Theo quy định tại Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, sơ chế thông thường chỉ bao gồm các hình thức: làm sạch, phơi sấy, bóc vỏ, xay xát, đánh bóng, ướp muối, đóng hộp kín khí, bảo quản lạnh và các hình thức bảo quản thông thường khác. Danh sách này không bao gồm việc rang và tẩm gia vị. Trường hợp không xác định được, doanh nghiệp cần liên hệ Bộ Nông nghiệp và Môi trường để được hướng dẫn theo thẩm quyền. Sản phẩm qua chế biến (vượt mức sơ chế) sẽ chịu thuế GTGT 10% thay vì được miễn thuế hoặc áp dụng thuế suất 5%.

Bộ Tài chính hướng dẫn về chính sách thuế GTGT đối với hạt giống cây trồng khi doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ bán cho nông dân từ ngày 01/01/2026. Theo khoản 2 Điều 5 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, vật liệu nhân giống cây trồng theo quy định của pháp luật về trồng trọt là đối tượng không chịu thuế GTGT. Do đó, nếu hạt giống cây trồng được xác định là vật liệu nhân giống cây trồng theo pháp luật về trồng trọt thì không phải chịu thuế GTGT. Doanh nghiệp cần đối chiếu quy định pháp luật về trồng trọt để xác định hạt giống cụ thể có phải là vật liệu nhân giống hay không, vì đây là tiêu chí quyết định hàng hóa có thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT hay không.

Kể từ ngày 1/1/2026, nước giải khát theo TCVN có hàm lượng đường trên 5g/100ml thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) theo điểm l khoản 1 Điều 2 Luật Thuế TTĐB số 66/2025/QH15. Hệ quả trực tiếp: doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này sẽ không còn được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) - kể cả ưu đãi tại khu vực đặc biệt khó khăn - đối với phần thu nhập từ kinh doanh nước giải khát. Căn cứ: điểm c khoản 9 Điều 23 Nghị định 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 quy định các mức thuế TNDN ưu đãi 15% và 17% và các ưu đãi khác không áp dụng đối với thu nhập từ kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB. Duy nhất ngoại lệ: dự án sản xuất, lắp ráp ô tô, máy bay, trực thăng, tàu lượn, du thuyền, lọc hóa dầu.

Đây là bản hợp nhất chính thức (Văn bản hợp nhất số 31/VBHN-VPQH) của Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (có hiệu lực từ 01/01/2023), tích hợp các sửa đổi, bổ sung tại Luật số 139/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/01/2026, một số điều khoản từ 01/07/2026). Luật là khung pháp lý điều chỉnh toàn bộ hoạt động kinh doanh bảo hiểm, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm và chi nhánh bảo hiểm nước ngoài tại Việt Nam, cũng như quyền và nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm. Đợt sửa đổi 2025 cập nhật yêu cầu «an ninh mạng» cho hệ thống công nghệ thông tin của doanh nghiệp bảo hiểm, thu hẹp phạm vi bảo hiểm xây dựng bắt buộc, và quy định 4 loại bảo hiểm bắt buộc gồm trách nhiệm dân sự xe cơ giới, cháy nổ, xây dựng và các loại khác theo luật chuyên ngành. Với SME, luật này chủ yếu liên quan qua nghĩa vụ mua bảo hiểm bắt buộc (xây dựng, cháy nổ, xe cơ giới) và các quyền bảo vệ bên mua bảo hiểm khi tranh chấp hợp đồng: thời gian cân nhắc 21 ngày, điều khoản mập mờ được giải thích có lợi cho bên mua, thời hạn bồi thường mặc định 15 ngày.

Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh trả lời câu hỏi của cá nhân vừa có thu nhập từ tiền lương tại công ty TNHH Công Nghệ Truyền Thông 52HZ vừa có thu nhập dự kiến từ hoạt động cho thuê nhà tại Quận 12, TPHCM. Người hỏi đề nghị xác nhận: (1) thời điểm hiệu lực của ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng/năm; (2) phương pháp tính thuế TNCN khi có nhiều nguồn thu nhập. Theo hướng dẫn của cơ quan thuế: ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm được miễn thuế TNCN và GTGT đối với cá nhân kinh doanh chính thức có hiệu lực từ kỳ tính thuế năm 2026, theo Luật Thuế TNCN sửa đổi được Quốc hội thông qua và hướng dẫn cụ thể tại Thông tư số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025. Đối với trường hợp có hai nguồn thu nhập (tiền lương và cho thuê tài sản): hai nguồn này thuộc hai loại thu nhập khác nhau và được tính thuế **riêng biệt**, không cộng gộp với nhau — tiền lương tính theo biểu thuế lũy tiến; cho thuê nhà tính theo tỷ lệ khoán trên doanh thu (hoặc phương pháp thực tế).

Cục Thuế TP. Hải Phòng xác định rằng hạt thông rang tẩm gia vị và hạt rẻ cười rang tẩm gia vị không được coi là sản phẩm chỉ qua sơ chế thông thường theo quy định của Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Nghị định 359/2025/NĐ-CP. Do đó, công ty thương mại không được hưởng chính sách không phải kê khai nộp thuế GTGT khi bán các mặt hàng này cho doanh nghiệp khác. Sơ chế thông thường được định nghĩa là các hoạt động như: làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, xay xát, cắt, đánh bóng, ướp muối, bảo quản lạnh... Rang và tẩm gia vị là quá trình chế biến vượt quá sơ chế thông thường, biến sản phẩm nông sản thành sản phẩm khác. Khi công ty thương mại (nộp thuế theo phương pháp khấu trừ) bán hạt thông/rẻ cười rang tẩm gia vị cho các đối tượng như hộ cá nhân sản xuất kinh doanh và tổ chức khác, phải tính thuế GTGT theo thuế suất 5%.