Kho kiến thức

Ngày 31/3/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng ký Quyết định số 525/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành (CEO) đến năm 2030, do Bộ Tài chính chủ trì thực hiện. Chương trình nhằm nâng cao năng lực quản trị hiện đại, tư duy chiến lược, khả năng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cho đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân trên cả nước, với mục tiêu tối thiểu 25% học viên là nữ. Đối tượng thụ hưởng gồm chủ tịch, thành viên hội đồng quản trị/hội đồng thành viên, tổng giám đốc, giám đốc, phó giám đốc, trưởng phó phòng ban chuyên môn của doanh nghiệp tư nhân (không bao gồm doanh nghiệp nhà nước hoặc một số tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện loại trừ). Chương trình cung cấp 5 loại khóa đào tạo (lãnh đạo cấp chiến lược, CEO tổng quát, giám đốc chuyên môn như CFO/COO/CMO/CTO, Mini MBA, và lãnh đạo kế cận), thời lượng 30-90 ngày tùy khóa, được hỗ trợ qua ba hình thức: Phiếu học bổng do nhà nước cấp, khóa đào tạo do cơ quan nhà nước đặt hàng, hoặc học trực tuyến qua Hệ thống E-learning của Bộ Tài chính. Mỗi doanh nghiệp được cử tối đa 5 học viên/năm, ưu tiên học viên nữ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ cao, vùng khó khăn. Kinh phí lấy từ ngân sách nhà nước (trung ương và địa phương theo phân cấp), kết hợp nguồn lồng ghép từ các chương trình khác và nguồn đóng góp tự nguyện từ doanh nghiệp, tổ chức. Quyết định có hiệu lực ngay từ ngày ký (31/3/2026). Đây là chương trình hỗ trợ đào tạo nhân lực tự nguyện, không phải quy định về thuế, kế toán, hóa đơn hay lao động, nên doanh nghiệp cần lưu ý đây là cơ hội tiếp cận đào tạo miễn phí hoặc trợ giá chứ không phát sinh nghĩa vụ tuân thủ mới.

Văn phòng Quốc hội ban hành Văn bản hợp nhất số 41/VBHN-VPQH hợp nhất Luật Kế toán số 88/2015/QH13 (hiệu lực từ 01/01/2017) với ba lần sửa đổi, bổ sung: Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (hiệu lực từ 01/7/2020), Luật số 56/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2025), và Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026). Văn bản hợp nhất được đăng trên Công Báo số 172 ngày 31/3/2026. Văn bản quy định về nội dung công tác kế toán, tổ chức bộ máy kế toán, người làm kế toán, hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán và quản lý nhà nước về kế toán (Điều 1). Đối tượng áp dụng rất rộng, bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người làm kế toán (Điều 2). Các quy định cốt lõi bao gồm nguyên tắc ghi nhận theo giá gốc hoặc giá trị hợp lý, yêu cầu nhất quán phương pháp kế toán, nghĩa vụ lập và công khai báo cáo tài chính. Lưu ý: Văn bản PDF bị cắt ngắn tại Điều 10 - phần còn lại của Luật (từ Chương II trở đi về chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính, kiểm tra kế toán, tổ chức bộ máy kế toán và kinh doanh dịch vụ kế toán) không có trong văn bản trích xuất.

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định phê duyệt việc mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, tỉnh Nghệ An. Quyết định này điều chỉnh quy mô và ranh giới của khu kinh tế, mở rộng thêm diện tích theo quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030. Việc mở rộng phù hợp với Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư và Nghị định 35/2022/NĐ-CP về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế. Đây là quyết định hành chính về quy hoạch kinh tế vùng, không liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp vừa và nhỏ, mặc dù doanh nghiệp đầu tư vào khu kinh tế có thể được hưởng ưu đãi thuế riêng.

Thông tư 31/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 27/03/2026 quy định về việc phân cấp thực hiện một số nhiệm vụ và quyền hạn trong lĩnh vực quản lý nhà nước. Văn bản này có hiệu lực ngay từ ngày ban hành (27/03/2026), thể hiện sự khẩn cấp và tầm quan trọng của các quy định về phân cấp quản lý. Văn bản này liên quan đến việc tổ chức lại phân công nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cơ quan thuộc Bộ Tài chính, có thể ảnh hưởng đến quy trình giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính của doanh nghiệp. Việc phân cấp có thể tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với cơ quan có thẩm quyền ở địa phương, giảm thời gian chờ đợi và tăng hiệu quả giải quyết công việc. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc nắm rõ cơ quan có thẩm quyền sau khi phân cấp sẽ giúp tối ưu hóa quy trình tuân thủ các quy định về thuế, hải quan, kế toán và các lĩnh vực tài chính khác. Doanh nghiệp cần theo dõi các hướng dẫn chi tiết từ cơ quan thuế và tài chính địa phương để đảm bảo thực hiện đúng thủ tục với đúng cơ quan có thẩm quyền mới.

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg ngày 26/3/2026 áp dụng mức thuế đặc biệt đối với xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay nhằm bình ổn giá nhiên liệu. Quyết định có hiệu lực từ 24h00 ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026. Theo đó: thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít; xăng, dầu diezel và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng được khấu trừ thuế GTGT đầu vào; thuế suất thuế TTĐB đối với xăng là 0%.

Nghị định 51/2026/NĐ-CP ngày 02/02/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 143/2013/NĐ-CP về bồi hoàn học bổng và chi phí đào tạo đối với người được cử đi học bằng ngân sách nhà nước hoặc theo đề án đặt hàng đào tạo của Thủ tướng Chính phủ. Nghị định bổ sung cơ chế xóa hoặc miễn chi phí bồi hoàn trong các trường hợp: người học đã chết, không đủ sức khỏe, bị điều động/luân chuyển bởi cơ quan có thẩm quyền, hoặc do nguyên nhân khách quan bất khả kháng. Đồng thời quy định quy trình nộp hồ sơ, thẩm quyền xét duyệt và thời hạn xử lý. Nghị định có hiệu lực từ ngày 26/3/2026. Đối với các trường hợp đang trong quá trình xét và chưa có quyết định trước ngày này, sẽ được áp dụng quy định mới về xóa/miễn chi phí bồi hoàn.

Ngày 25-3-2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 85/2026/NĐ-CP quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung, cụ thể hóa khoản 3 Điều 127 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15. Đây là một chế độ phúc lợi hưu trí tự nguyện (không bắt buộc), do doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí phối hợp với người sử dụng lao động triển khai cho người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Việc tham gia không được gắn với điều kiện tuyển dụng hay chính sách khen thưởng, và mức đóng do hai bên tự thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện. Nghị định thiết lập cơ chế tài khoản hưu trí cá nhân cho từng người lao động, quy định việc thiết lập, quản lý và đầu tư quỹ hưu trí (danh mục đầu tư gồm trái phiếu chính phủ, tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu và trái phiếu niêm yết, với các hạn mức tỷ trọng cụ thể), cùng vai trò của tổ chức lưu ký tài sản, ngân hàng giám sát và tổ chức quản trị tài khoản hưu trí cá nhân. Người lao động có thể nhận chi trả hằng tháng, một lần, hoặc kết hợp cả hai; rút trước tuổi hưu (trừ các trường hợp bất khả kháng như tử vong, mắc bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên) sẽ bị thu phí chi trả đột xuất tối đa 5% giá trị nhận chi trả. Về ưu đãi thuế: khoản đóng góp của người sử dụng lao động được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp; người lao động được ưu đãi thuế thu nhập cá nhân đối với khoản đóng góp và khoản chi trả từ quỹ. Nghị định cũng quy định điều kiện cấp phép cho doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí (kinh nghiệm tối thiểu 5 năm, tài sản quản lý tối thiểu 1.000 tỷ đồng) và các trường hợp thu hồi giấy phép. Chủ SME cân nhắc phúc lợi này cần lưu ý: đây là sản phẩm thị trường, Nhà nước không bảo đảm lợi nhuận hay mức chi trả. (Bản Công Báo thu thập bị cắt giữa Điều 40 nên chưa rõ ngày hiệu lực.)

Cục Hải quan trả lời về việc xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế của Công ty Cổ phần Hóa Dược Quốc Tế Phương Nam (MST: 0312855843) để tiến hành giải thể. Theo công văn số 4005/HQKV2-NVHQ ngày 24/4/2026 của Chi cục Hải quan khu vực II, kết quả tra cứu ngày 21/4/2026 cho thấy mã số thuế này **không nợ thuế** và các khoản thu khác liên quan đến xuất nhập khẩu. Chi cục yêu cầu các đơn vị hải quan khu vực II trong **03 ngày làm việc** kiểm tra lại trên chứng từ, sổ sách. Nếu xác nhận còn nợ thuế thì phải thông báo ngay. Nếu không có thông báo trong thời hạn, đơn vị đó phải chịu trách nhiệm. Kể từ ngày phát hành công văn này, công ty **không được đăng ký mở tờ khai hải quan**. Xác nhận có giá trị trong **07 ngày làm việc** kể từ ngày ký.

Thông tư 21/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 17/3/2026, có hiệu lực ngay từ ngày ký, sửa đổi một số nội dung của Thông tư 80/2021/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế. Thông tư tập trung vào hai nhóm nội dung: hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất trả hằng năm và mẫu tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng vốn. Về tiền thuê đất, Thông tư quy định lại (sửa Điều 59) thành phần hồ sơ áp dụng cho bốn nhóm trường hợp: doanh nghiệp thuê đất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối bị thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn; doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải tạm ngừng hoạt động do thiên tai, hỏa hoạn hoặc bất khả kháng; tổ chức sử dụng lao động là người dân tộc thiểu số tại khu vực khó khăn; và tổ chức sử dụng lao động là người khuyết tật. Nếu dữ liệu chứng minh đã có sẵn trên cơ sở dữ liệu quốc gia mà cơ quan thuế khai thác được, người nộp thuế không phải nộp lại giấy tờ giấy. Thông tư cũng nâng trần mức chi phí ủy nhiệm thu thuế bình quân lên không quá 6% tổng số tiền thu được (sửa khoản 2 Điều 82), và bãi bỏ Điều 60 cũ. Về thuế TNDN, Thông tư thay thế Mẫu 02/TNDN (tờ khai chuyển nhượng bất động sản theo từng lần phát sinh) và Mẫu 05/TNDN (tờ khai chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài). Doanh nghiệp nước ngoài có hợp đồng chuyển nhượng vốn ký trước ngày Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực vẫn được dùng mẫu 05/TNDN cũ theo Thông tư 80/2021. Doanh nghiệp và cá nhân đang thực hiện thủ tục miễn giảm tiền thuê đất hoặc chuyển nhượng vốn, bất động sản nên rà soát lại hồ sơ và mẫu biểu để áp dụng đúng từ ngày 17/3/2026.

Nghị định số 77/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 17-3-2026, quy định lại toàn bộ tổ chức và hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) - đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. Quỹ có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, chịu trách nhiệm tài trợ, đặt hàng và hỗ trợ tài chính cho các nhiệm vụ đổi mới công nghệ, phát triển sở hữu trí tuệ, nâng cao năng suất - chất lượng và hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo. Với doanh nghiệp, đặc biệt là SME và doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, Nghị định mở ra bốn kênh tiếp cận vốn: tài trợ trực tiếp không hoàn lại, đặt hàng nhiệm vụ, hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng, và phiếu hỗ trợ tài chính (voucher). Hồ sơ đề nghị được xét duyệt công khai, minh bạch; doanh nghiệp tự kê khai và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin, và có thể được loại trừ trách nhiệm hành chính, miễn trách nhiệm dân sự nếu nhiệm vụ không đạt mục tiêu dù đã tuân thủ đúng quy trình và không có hành vi gian lận. Về tài chính, ngân sách nhà nước cấp cho Quỹ tối đa 3 lần mỗi năm, đợt đầu tối thiểu 50% kế hoạch năm trước ngày 31-12 năm trước, đợt cuối trước ngày 1-9. Kinh phí chi quản lý của Quỹ được tính lũy tiến theo quy mô giải ngân, từ 5% đến 7%. Nghị định bãi bỏ các điều khoản tương ứng tại Nghị định số 265/2025/NĐ-CP và kế thừa toàn bộ tài sản, nhân sự, quyền và nghĩa vụ của Quỹ theo Quyết định số 04/2021/QĐ-TTg trước đây.

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 437/QĐ-TTg ngày 16/3/2026, phê duyệt Kế hoạch triển khai thi hành Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 ngày 10/12/2025. Quyết định có hiệu lực từ ngày ký. Kế hoạch giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương trong việc tổ chức triển khai Luật An ninh mạng 2025. Đây là văn bản hành chính tổ chức thực hiện luật về an ninh mạng, không liên quan đến các quy định thuế, kế toán, hải quan hay tài chính doanh nghiệp.

Bộ Tài chính hướng dẫn về cách xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) nộp hộ nhà thầu nước ngoài theo Thông tư 20/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 12/3/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025. Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh thu để tính thuế TNDN là toàn bộ tiền thu được, không phân biệt đã thu hay chưa thu. Đối với doanh nghiệp nộp GTGT theo phương pháp khấu trừ, doanh thu tính thuế TNDN không bao gồm GTGT; đối với doanh nghiệp nộp GTGT theo phương pháp trực tiếp, doanh thu tính thuế TNDN bao gồm cả GTGT. Đối với nhà thầu nước ngoài nộp thuế TNDN theo tỷ lệ trực tiếp trên doanh thu, nếu hợp đồng quy định giá đã bao gồm thuế TNDN nhưng chưa bao gồm GTGT, thì doanh thu tính thuế TNDN là giá hợp đồng (không cộng thêm GTGT). Doanh thu tính thuế TNDN không bao gồm thuế GTGT phải nộp.