Hỏi đáp: Nghị định hướng dẫn Nghị quyết 198/2025/QH15 về ưu đãi phát triển kinh tế tư nhân đã ban hành
Một doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM hỏi về thời điểm ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, vì dự thảo đã kết thúc lấy ý kiến từ tháng 9/2025 nhưng đến tháng 1/2026 vẫn chưa có Nghị định chính thức. Bộ Tài chính xác nhận: Ngày 15/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15. Bộ Tài chính yêu cầu doanh nghiệp nghiên cứu Nghị định này để thực hiện đúng quy định cho kỳ tính thuế năm 2025 và các năm tiếp theo. Đây là thông tin quan trọng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ mới thành lập năm 2025 đang chờ áp dụng các ưu đãi thuế theo Nghị quyết 198/2025/QH15.
Thông tư 158/2025/TT-BTC: Quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 360/2025/NĐ-CP về Thuế tiêu thụ đặc biệt
Thông tư 158/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 31/12/2025 nhằm hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Nghị định 360/2025/NĐ-CP về Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế các quy định cũ và đồng bộ với khung pháp lý mới về thuế TTĐB. Thông tư chi tiết hóa các quy định về đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế, phương pháp tính thuế, kê khai và nộp thuế TTĐB. Các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu hoặc kinh doanh các mặt hàng chịu thuế TTĐB như rượu, bia, thuốc lá, xăng dầu, ô tô, điều hòa, xe moto và các hàng hóa, dịch vụ xa xỉ khác cần nắm rõ các quy định mới để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật. Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), đặc biệt là các đơn vị sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực có hàng hóa chịu thuế TTĐB, việc hiểu rõ Thông tư này là quan trọng để tránh rủi ro về thuế, tính toán giá thành chính xác và lập kế hoạch tài chính hợp lý. Thông tư cũng quy định cụ thể về thủ tục, hồ sơ kê khai thuế, thời hạn nộp thuế và các trường hợp được miễn giảm thuế. Doanh nghiệp cần rà soát lại hoạt động kinh doanh, cập nhật quy trình kế toán và đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định mới từ đầu năm 2026.
Thông tư 152/2025/TT-BTC: Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 31/12/2025 và có hiệu lực từ 01/01/2026, quy định hướng dẫn về kế toán dành riêng cho các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam. Đây là văn bản quan trọng nhằm hệ thống hóa và chuẩn hóa công tác kế toán cho phân khúc doanh nghiệp siêu nhỏ và cá nhân, giúp họ tuân thủ đúng quy định pháp luật về kế toán và thuế. Thông tư này đưa ra các hướng dẫn cụ thể về phương pháp ghi chép, lưu trữ chứng từ, sổ sách kế toán phù hợp với quy mô và đặc thù hoạt động của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Mục tiêu là đơn giản hóa quy trình kế toán, giảm thiểu gánh nặng hành chính nhưng vẫn đảm bảo tính minh bạch và đầy đủ thông tin tài chính phục vụ cho việc kê khai thuế và quản lý kinh doanh. Đối với các chủ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, việc nắm rõ và thực hiện đúng các quy định trong Thông tư 152/2025/TT-BTC là bắt buộc để tránh các rủi ro về pháp lý, thuế và đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định, tuân thủ. Thông tư cung cấp khuôn khổ rõ ràng giúp các chủ thể này tổ chức công tác kế toán một cách khoa học và hiệu quả hơn.
Văn bản hợp nhất Nghị định số 06/2021/NĐ-CP: Quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng
Đây là văn bản hợp nhất Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/01/2021 của Chính phủ quy định chi tiết về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng, được Bộ Xây dựng tổng hợp cùng ba lần sửa đổi bổ sung sau đó gồm Nghị định 35/2023/NĐ-CP, Nghị định 175/2024/NĐ-CP và Nghị định 14/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/01/2026, chủ yếu cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính). Văn bản hợp nhất không tạo ra quy định pháp luật mới mà chỉ gộp các nội dung đang có hiệu lực vào một bản duy nhất để dễ tra cứu. Nội dung Nghị định quy định: giải thích các khái niệm chuyên ngành xây dựng (chỉ dẫn kỹ thuật, bản vẽ hoàn công, thí nghiệm, quan trắc, kiểm định, giám định, bảo trì...); phân loại và phân cấp công trình xây dựng; trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu thi công, nhà thầu cung ứng vật liệu và nhà thầu tư vấn trong việc quản lý chất lượng, tiến độ, khối lượng và an toàn lao động khi thi công; quy định riêng cho hợp đồng tổng thầu EPC, hợp đồng chìa khóa trao tay và dự án đối tác công tư (PPP); trình tự 12 bước quản lý thi công (từ tiếp nhận mặt bằng đến bàn giao công trình); và thẩm quyền của các cơ quan chuyên môn về xây dựng (cấp tỉnh, các Bộ chuyên ngành) trong việc kiểm tra công tác nghiệm thu. Bản cập nhật 2026 bổ sung nguyên tắc thủ tục hành chính điện tử có giá trị pháp lý ngang văn bản giấy. Đây là văn bản kỹ thuật chuyên ngành xây dựng, chủ yếu dành cho chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn giám sát và doanh nghiệp bất động sản/xây dựng. Nội dung không liên quan trực tiếp đến thuế GTGT, thuế TNDN, hóa đơn điện tử, lao động phổ thông hay hải quan nên nằm ngoài phạm vi cốt lõi của RegHub (thuế, kế toán, hóa đơn, hải quan, lao động, đầu tư tài chính dành cho chủ doanh nghiệp SME và kế toán viên). Đề xuất gắn cờ để biên tập viên xem xét thay vì xuất bản tự động.
Thông tư 151/2025/TT-BTC: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 69/2022/TT-BTC về chứng chỉ bảo hiểm, đại lý bảo hiểm, môi giới bảo hiểm và phụ trợ bảo hiểm
Thông tư 151/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, sửa đổi và bổ sung các quy định chi tiết về chứng chỉ trong lĩnh vực bảo hiểm theo Thông tư 69/2022/TT-BTC (đã được sửa đổi bởi Thông tư 85/2024/TT-BTC). Văn bản này do Bộ Tài chính ban hành ngày 31/12/2025 nhằm hoàn thiện khung pháp lý về chứng chỉ hành nghề bảo hiểm. Thông tư này điều chỉnh các quy định liên quan đến chứng chỉ bảo hiểm, chứng chỉ đại lý bảo hiểm, chứng chỉ môi giới bảo hiểm và chứng chỉ về phụ trợ bảo hiểm. Những sửa đổi nhằm cập nhật, làm rõ các điều kiện cấp, thu hồi, quản lý chứng chỉ hành nghề trong ngành bảo hiểm, đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Đối với doanh nghiệp SME hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm, đại lý bảo hiểm, môi giới bảo hiểm hoặc các dịch vụ phụ trợ bảo hiểm, Thông tư này ảnh hưởng trực tiếp đến yêu cầu về chứng chỉ hành nghề của nhân viên. Doanh nghiệp cần rà soát lại các quy định mới để đảm bảo nhân sự có đủ chứng chỉ hợp lệ, tránh vi phạm có thể dẫn đến xử phạt hành chính hoặc đình chỉ hoạt động. Các doanh nghiệp nên cập nhật quy trình nội bộ, chương trình đào tạo và quản lý chứng chỉ theo hướng dẫn mới từ ngày 01/01/2026.
Thông tư 08/2026/TT-BTC: Sửa đổi, bổ sung quy định về công bố thông tin, giao dịch và hoạt động công ty chứng khoán
Thông tư 08/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 03/02/2026 có hiệu lực ngay trong cùng ngày, sửa đổi và bổ sung một số quy định quan trọng liên quan đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Văn bản này điều chỉnh ba Thông tư trước đó gồm Thông tư 96/2020/TT-BTC về hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán, Thông tư 120/2020/TT-BTC về giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch và các chứng khoán khác, và Thông tư 121/2020/TT-BTC về hoạt động của công ty chứng khoán. Đối với các doanh nghiệp SME đang có kế hoạch niêm yết, phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu doanh nghiệp, Thông tư này đặc biệt quan trọng vì tác động trực tiếp đến các nghĩa vụ công bố thông tin, quy trình giao dịch chứng khoán và các yêu cầu tuân thủ mới. Các thay đổi này nhằm hiện đại hóa và tăng cường tính minh bạch của thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời điều chỉnh các quy định để phù hợp với thực tiễn hoạt động. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng Thông tư có hiệu lực ngay lập tức và các điều chỉnh được thực hiện trên cơ sở các Thông tư đã được sửa đổi trước đó bởi Thông tư 68/2024/TT-BTC và Thông tư 18/2025/TT-BTC. Các công ty niêm yết, công ty chứng khoán và doanh nghiệp có liên quan cần rà soát lại quy trình nội bộ để đảm bảo tuân thủ các quy định mới về công bố thông tin, giao dịch chứng khoán và hoạt động kinh doanh.
Thông tư 06/2026/TT-BTC: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 13/2015/TT-BTC về kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; kiểm soát hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
Thông tư 06/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 26/01/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/03/2026, sửa đổi và bổ sung các quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Văn bản này cập nhật Thông tư 13/2015/TT-BTC đã được sửa đổi bởi Thông tư 13/2020/TT-BTC, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) có hoạt động xuất nhập khẩu, Thông tư này tác động trực tiếp đến quy trình làm thủ tục hải quan, đặc biệt khi hàng hóa có liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ như nhãn hiệu, bằng sáng chế, quyền tác giả. Các doanh nghiệp cần nắm rõ các quy định về việc cơ quan hải quan có quyền tạm dừng làm thủ tục hải quan khi phát hiện dấu hiệu hàng giả hoặc hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cũng như trách nhiệm cung cấp tài liệu chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ về nguồn gốc hàng hóa, giấy phép sử dụng thương hiệu (nếu có), và các tài liệu chứng minh quyền sở hữu trí tuệ hợp pháp. Việc tuân thủ đúng quy định sẽ giúp tránh tình trạng hàng hóa bị tạm giữ, gây ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng và chi phí kinh doanh. Các doanh nghiệp nên xem xét rà soát lại quy trình nội bộ về quản lý quyền sở hữu trí tuệ trong hoạt động xuất nhập khẩu trước khi Thông tư có hiệu lực.
Nghị định 359/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng
Nghị định 359/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 31/12/2025 nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP về quy định chi tiết thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng. Đây là văn bản quan trọng điều chỉnh các quy định về thuế GTGT, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kê khai, tính thuế và quyết toán thuế của doanh nghiệp. Nghị định này thể hiện sự điều chỉnh kịp thời của Chính phủ đối với các quy định về thuế GTGT nhằm đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn triển khai. Các nội dung sửa đổi có thể liên quan đến phạm vi áp dụng, đối tượng chịu thuế, phương pháp tính thuế, khấu trừ thuế GTGT đầu vào, hoặc các thủ tục hành chính thuế. Mặc dù nội dung chi tiết chưa được công bố đầy đủ, doanh nghiệp cần theo dõi sát để cập nhật các thay đổi. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc nắm bắt kịp thời các sửa đổi về thuế GTGT là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, tránh các rủi ro về xử phạt vi phạm hành chính thuế. Doanh nghiệp nên chủ động nghiên cứu văn bản đầy đủ khi được công bố, tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn thuế, và chuẩn bị điều chỉnh hệ thống kế toán, hóa đơn và quy trình nội bộ cho phù hợp với các quy định mới.
Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 (văn bản hợp nhất)
Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 27/6/2025, có hiệu lực từ ngày 01/10/2025, thay thế khung pháp lý trước đây về khoa học và công nghệ. Đây là văn bản hợp nhất, tích hợp các nội dung sửa đổi, bổ sung bởi Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15 và Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 (cả hai có hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Điểm doanh nghiệp cần quan tâm nhất là Điều 35: chi phí của doanh nghiệp cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, kể cả khoản tài trợ cho hoạt động này, được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, theo tỷ lệ ưu đãi sẽ do Chính phủ quy định chi tiết - tương tự cơ chế «siêu khấu trừ» chi phí R&D ở nhiều quốc gia. Doanh nghiệp khoa học công nghệ, tổ chức khoa học công nghệ và tổ chức ngoài công lập hoạt động trong lĩnh vực này còn được ưu tiên về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, tín dụng, đất đai và đấu thầu như tổ chức công lập. Luật cũng lập cơ chế «thử nghiệm có kiểm soát» (sandbox) cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới mà pháp luật hiện hành chưa quy định, thời hạn tối đa 3 năm và được gia hạn thêm 1 lần không quá 3 năm; thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương để đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; và cho phép Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam mở sàn giao dịch chuyên biệt cho cổ phiếu doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Chủ doanh nghiệp SME hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, R&D hoặc đổi mới sáng tạo nên theo dõi các nghị định hướng dẫn sắp tới để nắm tỷ lệ khấu trừ thuế cụ thể và điều kiện hưởng ưu đãi.
Miễn thuế 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập khi chuyển đổi chủ sở hữu
Bộ Tài chính giải đáp về điều kiện hưởng chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Nghị định số 20/2026/NĐ-CP đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Trường hợp công ty TNHH MTV thành lập đầu năm 2025, có chuyển đổi chủ sở hữu vào tháng 9/2025 và thuê người nước ngoài làm giám đốc, cần xem xét liệu chủ sở hữu mới có đáp ứng điều kiện chưa từng thành lập hoặc góp vốn vào công ty nào trước đó hay không. Theo quy định, để được hưởng chính sách miễn thuế 3 năm, doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập phải đáp ứng các điều kiện theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP, trong đó bao gồm yêu cầu về chủ sở hữu/cổ đông chưa từng thành lập hoặc góp vốn vào doanh nghiệp nào. Bộ Tài chính xác nhận rằng công ty nêu trên - nếu cả chủ sở hữu cũ và mới đều chưa từng thành lập hay góp vốn vào bất kỳ công ty nào - vẫn có thể được xem xét hưởng chính sách này. Việc đáp ứng điều kiện được xác định dựa trên thực tế tại thời điểm thành lập và quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần lưu hồ sơ chứng minh điều kiện để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.
Chi trả lương bằng tiền mặt có được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN không
Bộ Tài chính giải đáp về việc chi trả tiền lương, tiền công bằng tiền mặt cho người lao động có được tính là chi phí hợp lý (chi phí được trừ) khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hay không, theo Luật thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp xây dựng đang trả lương cho người lao động từ 11-22 triệu đồng/tháng bằng tiền mặt, chia làm 3 lần: ngày 10, ngày 20, và ngày 31 hàng tháng, với mỗi lần trả dưới 20 triệu đồng. Theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật TNDN, khoản chi tiền lương, tiền công cho người lao động được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN nếu: thực tế chi trả, có đủ chứng từ hợp lệ (bảng lương, bảng chấm công, phiếu chi), và được ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể. Đặc biệt, đối với các khoản chi bằng tiền mặt, có quy định về ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt cần lưu ý. Bộ Tài chính xác nhận rằng khoản chi tiền lương trả bằng tiền mặt có đủ chứng từ hợp lệ và phù hợp quy định pháp luật về lao động, kế toán, thuế thì được tính vào chi phí hợp lý. Doanh nghiệp cần đảm bảo tuân thủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt theo từng ngưỡng giá trị nếu có.
Thủ tục thành lập địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ theo Luật Kinh doanh bảo hiểm
Bộ Tài chính giải đáp về thủ tục thành lập địa điểm kinh doanh thứ 2 tại TP.HCM của Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam (tại địa chỉ 86 Tản Đà, quận 5, nay là phường Chợ Lớn). Câu hỏi liên quan đến việc áp dụng điểm c khoản 3 Điều 74 Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 (được sửa đổi bởi Luật số 139/2025/QH15). Bộ Tài chính xác nhận: theo điểm c khoản 3 Điều 74 Luật Kinh doanh bảo hiểm (đã sửa đổi), việc mở, chấm dứt, thay đổi địa điểm kinh doanh chỉ cần thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có thay đổi. Bộ Tài chính không ban hành văn bản chấp thuận hay ghi nhận đối với loại thay đổi này. Doanh nghiệp bảo hiểm tự ra quyết định thành lập địa điểm kinh doanh mà không cần đăng ký với Sở Tài chính. Do đó, thủ tục thành lập địa điểm kinh doanh số 2 của Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam hoàn toàn hợp lệ chỉ thông qua việc thông báo đến Bộ Tài chính, không cần chờ văn bản phản hồi chấp thuận.
Văn bản hợp nhất 09/VBHN-BCT: Quy định quản lý website thương mại điện tử
Đây là bản hợp nhất chính thức do Bộ Công Thương công bố trên Công Báo, gộp Thông tư 47/2014/TT-BCT về quản lý website thương mại điện tử cùng 5 lần sửa đổi, bổ sung sau đó (các Thông tư 04/2016, 21/2018, 42/2019, 01/2022 và 38/2025/TT-BCT) thành một văn bản đầy đủ, thuận tiện tra cứu. Văn bản không tạo ra nghĩa vụ mới mà tổng hợp các quy định hiện hành đang áp dụng. Về nội dung, Thông tư áp dụng cho thương nhân, tổ chức, cá nhân lập website bán hàng trực tuyến; các sàn giao dịch thương mại điện tử, website khuyến mại trực tuyến, website đấu giá trực tuyến; người bán trên các sàn đó; và các tổ chức đánh giá tín nhiệm website. Chủ website bán hàng phải làm thủ tục «thông báo» với Bộ Công Thương qua Cổng thông tin Quản lý hoạt động thương mại điện tử (online.gov.vn), còn chủ sàn giao dịch, website khuyến mại, website đấu giá phải làm thủ tục «đăng ký» đầy đủ hơn (kèm đề án cung cấp dịch vụ, quy chế hoạt động, hợp đồng dịch vụ mẫu). Doanh nghiệp phải cập nhật thông tin định kỳ hằng năm, báo cáo số liệu hoạt động, và thông báo trong 7 ngày làm việc khi có thay đổi thông tin hoặc ngừng hoạt động. Website vi phạm hoặc không thực hiện nghĩa vụ báo cáo có thể bị hủy đăng ký và đưa vào danh sách công khai vi phạm trên Cổng thông tin. Thay đổi gần nhất được hợp nhất vào văn bản này là Thông tư 38/2025/TT-BCT (hiệu lực từ 01/7/2025), chủ yếu điều chỉnh việc phân cấp thẩm quyền xử lý thủ tục hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, không phát sinh nghĩa vụ tuân thủ mới cho doanh nghiệp. Chủ các website và sàn thương mại điện tử nên dùng bản hợp nhất này làm tài liệu tham chiếu đầy đủ, thay vì tra cứu riêng lẻ từng Thông tư sửa đổi.
Văn bản hợp nhất số 08/VBHN-BCT: Quy định về quản lý hoạt động thương mại điện tử qua ứng dụng trên thiết bị di động
Ngày 03/02/2026, Bộ Công Thương ban hành Văn bản hợp nhất số 08/VBHN-BCT, gộp Thông tư số 59/2015/TT-BCT cùng ba lần sửa đổi (Thông tư 21/2018, 01/2022 và 38/2025) thành một bản quy định thống nhất về quản lý thương mại điện tử qua ứng dụng di động. Đây là văn bản hợp nhất mang tính tra cứu, không phát sinh nghĩa vụ pháp lý mới so với các văn bản gốc đang có hiệu lực. Văn bản áp dụng cho ba nhóm chủ thể: thương nhân, tổ chức, cá nhân sở hữu «ứng dụng bán hàng» (app bán hàng riêng của doanh nghiệp); chủ sở hữu «ứng dụng cung cấp dịch vụ thương mại điện tử» (sàn giao dịch, app khuyến mại, app đấu giá trực tuyến); và người bán sử dụng các ứng dụng đó để kinh doanh. Chủ ứng dụng bán hàng có chức năng đặt hàng trực tuyến phải thông báo với Bộ Công Thương; chủ ứng dụng dịch vụ thương mại điện tử phải đăng ký, công bố quy chế hoạt động, chính sách bảo vệ thông tin cá nhân và cơ chế giải quyết khiếu nại. Văn bản cũng quy định về giao kết hợp đồng trực tuyến, thanh toán trực tuyến, và việc Bộ Công Thương công bố danh sách ứng dụng đã đăng ký hoặc vi phạm trên Cổng thông tin Quản lý hoạt động thương mại điện tử. Với chủ doanh nghiệp và kế toán, đây là quy định thủ tục hành chính do Bộ Công Thương quản lý (đăng ký/thông báo ứng dụng bán hàng trực tuyến), không thuộc phạm vi thuế, hóa đơn điện tử, kế toán hay hải quan. Doanh nghiệp bán hàng qua app di động nên lưu ý nghĩa vụ đăng ký/thông báo này để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính, nhưng đây không phải là thay đổi chính sách thuế.
Hỏi đáp: Báo cáo tài chính đã kiểm toán có được chấp nhận làm bằng chứng góp vốn điều lệ?
Một doanh nghiệp hỏi Bộ Tài chính liệu báo cáo tài chính đã được kiểm toán có được chấp nhận là 'giấy tờ khác có giá trị chứng minh đã hoàn tất việc góp vốn' theo điểm d khoản 12 Điều 3 Nghị định 168/2025/NĐ-CP khi thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi vốn điều lệ hay không. Bộ Tài chính trả lời rằng Nghị định 168/2025/NĐ-CP đã quy định các loại giấy tờ chứng minh việc góp vốn. Tuy nhiên, Bộ Tài chính không xác nhận trực tiếp mà chuyển hướng doanh nghiệp đến liên hệ với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính để được hướng dẫn cụ thể, vì cơ quan này là nơi tiếp nhận hồ sơ và chịu trách nhiệm thẩm định tính hợp lệ. Thực tiễn, báo cáo tài chính kiểm toán có thể thuộc nhóm 'giấy tờ khác' theo điểm d nhưng không được Bộ Tài chính xác nhận rõ ràng - doanh nghiệp cần hỏi trực tiếp Phòng đăng ký kinh doanh tỉnh/thành phố.
Hỏi đáp: Thủ tục khi cổ đông thay đổi loại tài sản góp vốn trong thời hạn 90 ngày
Một nhân viên tư vấn pháp lý hỏi về tình huống cổ đông sáng lập của công ty cổ phần đã đăng ký góp vốn bằng cổ phần tại công ty khác nhưng thực tế lại góp bằng tiền đồng Việt Nam trong thời hạn 90 ngày. Câu hỏi đặt ra là doanh nghiệp có cần thông báo thay đổi không, có bị xử phạt vi phạm hành chính không, và cần làm gì để tuân thủ pháp luật. Bộ Tài chính trả lời: Luật Doanh nghiệp 2020 không có quy định cụ thể về việc thay đổi loại tài sản góp vốn trong thời hạn 90 ngày - trường hợp này thực hiện theo pháp luật dân sự và Điều lệ công ty. Về nghĩa vụ thông báo, doanh nghiệp phải thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh khi thay đổi các nội dung liệt kê tại khoản 1 Điều 31 Luật Doanh nghiệp, trong đó có thông tin về cổ đông sáng lập. Việc chỉ cập nhật, bổ sung thông tin (không thuộc diện đăng ký thay đổi) thì thực hiện theo Điều 57 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa 'thông báo thay đổi' và 'cập nhật, bổ sung thông tin' để xác định đúng nghĩa vụ và tránh vi phạm hành chính.
Nghị định 362/2025/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Phí và lệ phí
Nghị định 362/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, quy định chi tiết việc tổ chức thực hiện Luật Phí và lệ phí. Văn bản này hướng dẫn cụ thể về các loại phí, lệ phí phải nộp khi thực hiện thủ tục hành chính và sử dụng dịch vụ công tại các cơ quan nhà nước. Nghị định này có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp vừa và nhỏ khi thực hiện các thủ tục như đăng ký kinh doanh, xin giấy phép, chứng nhận, đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, thủ tục hải quan, và các dịch vụ công khác. Các quy định mới giúp minh bạch hóa mức phí, lệ phí và phương thức thu nộp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp dự tính chi phí tuân thủ pháp luật chính xác hơn. Doanh nghiệp cần lưu ý cập nhật các mức phí, lệ phí mới áp dụng từ đầu năm 2026 để điều chỉnh kế hoạch tài chính và đảm bảo tuân thủ đúng quy định. Việc nắm rõ các quy định này giúp tránh các rủi ro về chậm nộp hoặc nộp sai mức phí, lệ phí theo quy định.
Luật Điện lực số 61/2024/QH15 (văn bản hợp nhất): Quy hoạch, đầu tư dự án điện và thị trường điện cạnh tranh
Luật Điện lực số 61/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 30/11/2024, có hiệu lực từ ngày 01/02/2025, thay thế toàn diện khung pháp lý điện lực trước đây. Bản hợp nhất này tích hợp nội dung sửa đổi từ ba luật ban hành sau: Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026), Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 và Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (cả hai cùng hiệu lực từ 01/07/2026). Luật quy định toàn diện về quy hoạch phát triển điện lực, đầu tư xây dựng dự án điện, phát triển điện năng lượng tái tạo và năng lượng mới (bao gồm điện gió ngoài khơi), cấp giấy phép hoạt động điện lực, và vận hành thị trường điện cạnh tranh. Đối với doanh nghiệp, luật này có ba tác động chính. Thứ nhất, mọi tổ chức hoạt động trong lĩnh vực phát điện, truyền tải, phân phối, bán buôn và bán lẻ điện đều phải có giấy phép hoạt động điện lực (Chương IV), với thẩm quyền cấp phép chia giữa Bộ Công Thương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tùy quy mô. Thứ hai, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia dự án điện, đặc biệt là điện gió ngoài khơi và các dự án PPP, phải tuân thủ quy trình lựa chọn nhà đầu tư và đấu thầu riêng biệt quy định tại Chương II và Chương III. Thứ ba, chính sách giá điện (Điều 5) hướng tới xóa bỏ dần cơ chế «bù chéo» giá điện giữa các nhóm khách hàng, có thể ảnh hưởng đến chi phí điện của doanh nghiệp trong trung hạn. Nội dung nguồn thu thập được (từ Công báo) chỉ bao trùm đến Chương V (Thị trường điện cạnh tranh, Điều 38) và bị cắt giữa chừng do giới hạn độ dài văn bản gốc; các chương tiếp theo về giá điện, an toàn điện, và xử lý vi phạm chưa được trích xuất đầy đủ.
Thông tư 83/2025/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 83/2025/TT-NHNN (ký ngày 31/12/2025), quy định toàn diện về hệ thống kiểm soát nội bộ áp dụng cho các ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Văn bản yêu cầu mỗi ngân hàng xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ theo mô hình «ba tuyến bảo vệ» độc lập: tuyến thứ nhất là các bộ phận kinh doanh trực tiếp tạo ra rủi ro, tuyến thứ hai là bộ phận tuân thủ và quản lý rủi ro toàn hàng, tuyến thứ ba là kiểm toán nội bộ. Thông tư quy định chi tiết việc quản lý các loại rủi ro trọng yếu (tín dụng, thị trường, hoạt động, thanh khoản, tập trung, lãi suất trên sổ ngân hàng, rủi ro mô hình), yêu cầu đánh giá nội bộ về mức đủ vốn (ICAAP), kiểm tra sức chịu đựng, và nghĩa vụ báo cáo định kỳ hằng năm cho Ngân hàng Nhà nước về kết quả kiểm soát, quản lý rủi ro và kiểm toán nội bộ, với thời hạn gửi báo cáo từ 60 đến 90 ngày sau khi kết thúc năm tài chính. Đây là văn bản quản lý nội bộ chuyên ngành ngân hàng, đặt ra nghĩa vụ trực tiếp cho ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài chứ không tạo ra nghĩa vụ tuân thủ mới cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh, cá nhân hay nhà đầu tư nước ngoài nói chung. Chủ doanh nghiệp và kế toán viên không cần thực hiện hành động gì theo Thông tư này; tác động (nếu có) chỉ mang tính gián tiếp thông qua việc ngân hàng thẩm định tín dụng chặt chẽ hơn.
Thời hạn giải quyết giấy xác nhận không nợ thuế hải quan để giải thể doanh nghiệp
Cục Hải quan đã có công văn số 11365/CHQ-NVTHQ ngày 11/02/2026 trả lời Công ty TNHH TM DV XNK Hải Thuận Phát (MST: 0315392921) về việc xác nhận không nợ thuế hải quan để chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Theo kết quả tra cứu ngày 07/02/2026, công ty không có nợ thuế và các khoản thu khác liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu trên hệ thống kế toán thuế tập trung tại Cục Hải quan. Các Chi cục Hải quan khu vực có 03 ngày kể từ khi văn bản được đưa lên hệ thống Cces để kiểm tra và báo cáo nếu phát hiện còn nợ thuế. Kể từ ngày phát hành văn bản, doanh nghiệp không được đăng ký mở tờ khai hải quan mới; xác nhận có hiệu lực 03 ngày kể từ ngày ký, với điều kiện doanh nghiệp có bản cam kết không nợ thuế và chịu trách nhiệm trước pháp luật.