Cập nhật tuân thủ #20
[RegHub #20] 22 cập nhật quy định mới
Gửi ngày 3 tháng 8, 2026
Nghị định 292/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý ngoại thương
Nghị định 292/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 22/7/2026, có hiệu lực từ ngày 05/9/2026 và thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý ngoại thương. Nghị định bao trùm xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu, quá cảnh, gia công hàng hóa có yếu tố nước ngoài, đại lý mua bán hàng hóa với nước ngoài và giải quyết tranh chấp về biện pháp quản lý ngoại thương. Thương nhân Việt Nam không có vốn đầu tư nước ngoài được kinh doanh xuất nhập khẩu không phụ thuộc ngành nghề đăng ký, trừ hàng thuộc danh mục cấm, hàng cấm khác theo pháp luật và hàng tạm ngừng. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phải thực hiện cam kết quốc tế và lộ trình do Bộ Công Thương công bố; chỉ được kinh doanh chuyển khẩu theo hình thức hàng đi thẳng, không qua cửa khẩu Việt Nam, và không được kinh doanh tạm nhập tái xuất. Hàng kinh doanh tạm nhập tái xuất được lưu tại Việt Nam không quá 60 ngày, gia hạn mỗi lần không quá 30 ngày và không quá 2 lần. Thời hạn xử lý hồ sơ cấp phép được quy định riêng cho từng thủ tục, thường tính bằng ngày làm việc. CFS hàng xuất khẩu có hiệu lực 5 năm, trừ khi pháp luật khác quy định khác. Nghị định còn quy định cơ chế phối hợp giải quyết tranh chấp về biện pháp quản lý ngoại thương.
Nghị định 288/2026/NĐ-CP: Sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư
Nghị định số 288/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 21/7/2026 và có hiệu lực từ ngày ký, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư (đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã). Nghị định bổ sung các quy định phạt gắn với thông tin «chủ sở hữu hưởng lợi». Doanh nghiệp thành lập trước ngày 01/7/2025 bị phạt 70-100 triệu đồng nếu không bổ sung thông tin này khi làm thủ tục đăng ký thay đổi gần nhất; phạt 30-70 triệu đồng nếu không đăng ký hoặc không thông báo các thay đổi theo quy định, kể cả thay đổi thông tin chủ sở hữu hưởng lợi; phạt 20-30 triệu đồng nếu báo cáo, cung cấp thông tin không đầy đủ nội dung hoặc không đúng thời hạn khi có yêu cầu. Vi phạm thời hạn đăng ký thay đổi được phân khung theo số ngày chậm (từ cảnh cáo cho chậm 1-10 ngày đến phạt 50-60 triệu đồng cho chậm từ 91 ngày trở lên). Nghị định bổ sung vi phạm về sổ đăng ký thành viên/cổ đông, lưu giữ tài liệu doanh nghiệp (bao gồm danh sách chủ sở hữu hưởng lợi) và sổ đăng ký thành viên hợp tác xã, đồng thời bãi bỏ Điều 49 và một số điểm của Điều 50 nghị định gốc.
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng kê khai vào cột nào trên Mẫu 01/TKN-CNKD?
Thuế cơ sở 2 tỉnh Khánh Hòa chưa chỉ ra cột cụ thể để điền doanh thu dưới 1 tỷ đồng trên Mẫu số 01/TKN-CNKD. Cơ quan thuế cho biết do câu hỏi không nêu rõ hộ kinh doanh đang kinh doanh ngành nghề nào nên không thể hướng dẫn chính xác các cột chỉ tiêu, và đề nghị người hỏi liên hệ trực tiếp cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn cụ thể. Về câu hỏi thứ hai (Cột 3 «Doanh thu không chịu thuế GTGT» áp dụng cho trường hợp nào), cơ quan thuế căn cứ Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, được sửa đổi bởi Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16, và trích dẫn Khoản 1 về đối tượng không chịu thuế: sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu. Công văn không nêu thêm kết luận nào khác về cách điền cột.
Chiết khấu thương mại theo sản lượng: quy định về hóa đơn điều chỉnh và bảng kê được Thuế cơ sở 12 TP.HCM trích dẫn
Thuế cơ sở 12 TP. Hồ Chí Minh không trả lời trực tiếp từng câu hỏi mà trích dẫn quy định để doanh nghiệp tự đối chiếu. Theo Thông tư 91/2026/TT-BTC, khi chiết khấu thương mại căn cứ vào số lượng, doanh số, số tiền chiết khấu được điều chỉnh trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau, không vượt quá giá trị hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn đó, hoặc được lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê các số hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền, tiền thuế điều chỉnh. Bảng kê lưu tại đơn vị và xuất trình khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu. Với hóa đơn điều chỉnh, điều chỉnh tăng ghi số dương, điều chỉnh giảm ghi số âm, đúng thực tế điều chỉnh. Câu trả lời trích thêm Nghị định 254/2026/NĐ-CP (khoản 5 Phụ lục nội dung hóa đơn). Cơ quan thuế không nêu kết luận về mức độ chi tiết của bảng kê hay cách ghi dòng diễn giải, và đề nghị doanh nghiệp đối chiếu với thực tế hoặc liên hệ Thuế cơ sở 12 để được hỗ trợ.
Có phải nộp bổ sung tiền sử dụng đất khi điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng dự án bất động sản?
Bộ Tài chính không trả lời trực tiếp là có hay không được áp dụng điểm b khoản 3 Điều 2 Thông tư 76/2014/TT-BTC, mà chỉ viện dẫn các quy định về thu nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất khi điều chỉnh quy hoạch dự án và đề nghị làm việc với cơ quan chức năng địa phương. Theo câu hỏi, doanh nghiệp cho biết đã hoàn thành nghĩa vụ tiền sử dụng đất trước ngày 01/7/2014 theo bảng giá đất của UBND cấp tỉnh, năm 2020 được chấp thuận điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng mà không bị yêu cầu nộp bổ sung, nay muốn chuyển nhượng một phần dự án là khu chung cư. Các căn cứ được viện dẫn gồm: khoản 5 Điều 14 Nghị định 45/2014/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 123/2017/NĐ-CP), khoản 3 Điều 10 Thông tư 76/2014/TT-BTC (bổ sung tại Thông tư 10/2018/TT-BTC), Điều 50 Nghị định 103/2024/NĐ-CP về xử lý chuyển tiếp (sửa đổi tại Nghị định 291/2025/NĐ-CP), cùng Điều 44, khoản 6 Điều 48 Nghị định 103/2024/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 50/2026/NĐ-CP) về trách nhiệm của UBND cấp tỉnh và cơ quan chức năng địa phương. Nguồn không đưa ra kết luận về việc có phải nộp bổ sung hay không.
BHXH Việt Nam: Mức đóng BHXH của công chức tập sự tính trên 85% lương bậc 1, không phải 100%
Mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của công chức trong thời gian tập sự được tính trên 85% mức lương bậc 1, không phải 100%. Theo điểm a khoản 1 Điều 31 Luật BHXH số 41/2024/QH15, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH đối với người hưởng lương do Nhà nước quy định là tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và các khoản phụ cấp liên quan (nếu có). BHXH Việt Nam trả lời rằng trong thời gian tập sự, tiền lương tháng theo ngạch, bậc do cơ quan nhà nước chi trả cho công chức là 85% mức lương bậc 1, nên căn cứ để trích đóng BHXH, cả phần cơ quan đóng và phần công chức trích nộp 8%, được tính trên mức 85% này.
Xác định lãi tiền gửi tiết kiệm dự thu khi lập BCTC doanh nghiệp giải thể theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
BCTC của doanh nghiệp giải thể phải được lập tại thời điểm giải thể, không phải thời điểm có quyết định giải thể; thời điểm giải thể xác định theo quy định của pháp luật doanh nghiệp. Đây là ý kiến của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính), trả lời câu hỏi về việc tính lãi tiền gửi tiết kiệm dự thu đến thời điểm nào. Về khoản lãi dự thu của tiền gửi tiết kiệm ngắn hạn (kỳ hạn dưới 12 tháng), doanh nghiệp căn cứ vào thỏa thuận tại hợp đồng và hướng dẫn tại Mục 3.1.1 Tài khoản 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, Phần B Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Câu trả lời không chọn một trong ba phương án mà người hỏi nêu.
BHXH Việt Nam: Người lao động bắt đầu làm việc từ giữa tháng 12 và có lương đến hết tháng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc từ tháng 12/2025
Theo trả lời của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, người lao động bắt đầu làm việc tại công ty từ ngày 10/12, làm việc liên tục đến hết tháng và có hưởng tiền lương thì thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN từ tháng 12/2025. Theo lời người hỏi, người này có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp từ 30/7 đến 29/12, bị chấm dứt hưởng vì có việc làm từ 10/12, nhưng công ty không đóng BHXH tháng 12 vì cho rằng cơ quan BHXH nói người này đã hưởng TCTN tháng đó. Câu trả lời căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, Luật Việc làm và các văn bản hướng dẫn thi hành. Để bảo đảm quyền lợi của người lao động, cơ quan BHXH sẽ phối hợp với đơn vị sử dụng lao động rà soát hồ sơ và hướng dẫn đơn vị bổ sung (nếu có) để truy đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN tháng 12/2025 theo đúng quy định của pháp luật. Câu trả lời không bàn riêng về việc hoàn trả trợ cấp thất nghiệp.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)
Cổng thông tin Dự thảo Online của Quốc hội đã đăng tải mục dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), do Chính phủ trình. Theo thông tin được công bố, dự thảo dự kiến được Quốc hội khóa XVI xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2. Nội dung thu thập được tại nguồn này chỉ gồm tiêu đề và các thông tin thủ tục (cơ quan trình, kỳ họp dự kiến thông qua), chưa có toàn văn hoặc các điều khoản cụ thể của dự thảo. Do đó, chưa thể đánh giá chi tiết những thay đổi cụ thể sẽ ảnh hưởng thế nào đến quyền sử dụng đất, chi phí thuê đất, hay nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Khi Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và toàn văn được công bố, đây sẽ là một đạo luật có tác động lớn đến hoạt động đầu tư và sử dụng đất của doanh nghiệp trong nước cũng như nhà đầu tư nước ngoài, cần được theo dõi và cập nhật lại khi có nội dung đầy đủ hơn.